Sleenerzandroute

Fietsveiligheid: houd op deze route rekening met onderstaande punten; pas je snelheid aan, houd rekening met tegenliggers en mederecreanten en ga waar nodig achter elkaar rijden.
• Een klein traject van de knooppuntenroute gaat door een gebied waar ook een mountainbikeroute ligt.
• Tussen 91-99-85 gaat de route over een smalle rijbaan met relatief veel verkeer; het is het verstandigste om hier achter elkaar te gaan fietsen.
• Tussen 07-33-73-75-77-59-66 gaat de route over ca 2 meter brede (asfalt)paden door het bos, met enkele hobbels vanwege omhooggekomen boomwortels; ook moet je door een fietssluis (hek).
• Tussen 59-66 bevindt zich een onoverzichtelijk oversteekpunt (Orvelderveld).

Toegankelijkheid: deze route is in principe geschikt voor extra brede fietsen (driewielers, bakfietsen, etc.), mits je rekening houdt met bovenstaande punten.

Monumentale boerderijen, am­bachtelijke bedrijven, straten met kinderkopjes en houten lantaarnpa­len bepalen de sfeer in Museum­dorp Orvelte. Toegang tot het nos­talgische boerendorp – waar ‘gewoon’ mensen wonen – is gratis. Voor een bezoek aan de opengestel­de boerderijen of werkplaatsen wordt een kleine bijdrage gevraagd. Ook buiten het dorp is het oude landschap zo goed mogelijk gere­construeerd. Er liggen heidevelden, hooilanden, essen en aan het eind van de middag keert een kudde te­rug naar de schaapskooi aan de rand van Orvelte. Links van de weg verwijst een bordje naar een nage­bouwde boerderij uit de ijzertijd (ca. 200 jaar v. Chr.).

Langs de Hoofdstraat is goed te zien dat Westerbork van een kleine boerengemeenschap is uitgegroeid tot een belangrijk toeristendorp. Aan horecagelegenheden is in elk geval geen gebrek. De naam Wes­terbork is ook bekend van het voor­malige Kamp Westerbork, dat 12 km ten noorden van het dorp ligt (niet langs de route). Vanuit dit kamp werden in de Tweede Wereldoorlog 107.000 Joden en andere gevange­nen naar concentratiekampen gede­porteerd.

Ten zuiden van de N381 maakt het oude boerenlandschap plaats voor jonge ontginningen. Het dorp Witteveen bestaat pas sinds 1926. In dat jaar werden de eerste werklo­zen – na een strenge selectie – naar de woeste grond gestuurd om deze geschikt te maken voor de land­bouw of bebossing. De arbeiders­huisjes staan er nog, samen met grote boerderijen die aantonen dat een aantal ontginners zich kon op­werken tot boer. Bij Wezup komt de route terug op het ‘oude’ land, zoals blijkt uit de eeuwenoude boerderij.

Net als bijna alle bossen in Dren­the is het Sleenerzand in de eerste helft van de vorige eeuw bebost in het kader van de werkverschaffing. De naaldboomstekjes werden stuk voor stuk met de hand ingeplant. Nu groeien er ook loofbomen, waar­door het bos veel gevarieerder is ge­worden. Even na knooppunt 77 gaat rechts een wandelpad naar de Kielse Kei. Het is een van de grootste zwerfkeien van Drenthe, hoewel dat door de ligging tussen de struiken niet zo lijkt. De kei is honderdduizenden jaren gele­den door gletsjers uit Zweden mee­genomen en hier achtergelaten. Halverwege knooppunt 59 passeer je een gebied waar Schotse hooglanders grazen.