De mogelijkheden van aangepaste fietsen

Welke aangepaste fietsen zijn er, en voor wie?

Veel Nederlanders zitten van jongs af op de fiets, maar niet altijd is de doorsnee tweewieler een optie – angst of een fysieke aandoening kan je mogelijkheden beperken. Fabrikanten springen daar met aangepaste fietsen meer en meer op in. Zo kun je ook veilig en fijn fietsen als je te maken hebt met bijvoorbeeld angst of evenwichtsstoornissen.

Tijdens de eerste jaren van de coronapandemie is het fietsplezier alom aangewakkerd, ook bij mensen met een motorische stoornis, twijfels over het evenwicht, angst om op te stappen of een gebrek aan voldoende spierkracht. In die tijd ontvingen we van veel ANWB-leden berichtjes en vragen over aangepaste fietsen. Onze experts konden deze mensen onder meer wijzen op de elektrisch aangedreven driewieler en andere fietsen die het mogelijk maken om te fietsen. Wij zetten een aantal van die aangepaste fietsen op een rijtje en lichten toe welke fiets voor welke situatie geschikt kan zijn.

1. Driewieler

Een fiets met drie of meer wielen geeft veel meer stabiliteit dan een tweewieler. Dit kan met name voor mensen met evenwichtsstoornissen een uitkomst zijn. Er zijn tegenwoordig ook elektrisch aangedreven driewielers. Zo snijdt het mes aan twee kanten: enerzijds heb je veel meer stabiliteit en anderzijds kost het trappen met ondersteuning niet zoveel kracht. De driewieler geeft veel meer bewegingsvrijheid aan iemand met angst, minder kracht of evenwichtsproblemen. Je moet overigens wel goed wennen aan het nemen van bochten; je bent breed en neemt vrij veel ruimte in.

Geschikt voor

Een driewieler biedt meer stabiliteit en is daarom geschikt voor iedereen die wat angstig is, of last van evenwichtsstoornissen heeft.

2. Vierwieler

De nog stabielere variant van de driewieler. Omvallen is op een vierwieler echt zo goed als uitgesloten.

Wennen aan een drie- of vierwieler

Het nadeel van de vier- (en drie)wieler is dat deze fietsen vrij breed zijn. Dat kan op een smal fietspad lastig zijn. De draaicirkel en wendbaarheid van drie- en vierwielers verdienen bovendien wel wat aandacht. Wen daar eerst even aan op een rustig plekje, test het uit. Bovendien is het van belang dat je voor aanschaf goed nadenkt over je stallingsmogelijkheden. Veel drie- en vierwielers passen, net zoals de bakfiets, niet altijd in het schuurtje achter het huis of in opbergruimtes bij flats en appartementen.

Geschikt voor

Ook een vierwieler biedt meer stabiliteit en is daarom geschikt voor iedereen die wat angstig is, of last van evenwichtsstoornissen heeft.

3. Tandem

Al van oudsher is de tandem een beproefd recept en hij is nu ook verkrijgbaar in de elektrische variant. Een aantal fabrikanten heeft de productie van de tandems verhoogd, nadat duidelijk werd dat er meer en meer belangstelling voor kwam. Het is prettig om voorop iemand te hebben zitten die zeker is van zijn/haar zaak. Een voordeel ten opzichte van de drie- en vierwieler is dat de tandem niet zo breed is.

Geschikt voor

Wanneer je minder zicht hebt, of misschien wel blind bent, biedt de tandem uitkomst. Als je kunt vertrouwen op een bestuurder met volledig zicht voorop, kun je als slechtziende ook genieten van een fietstocht. Ook als je moeite hebt met op- en afstappen, zou een tandem uitkomst kunnen bieden. De bestuurder kan de fiets immers vasthouden terwijl jij opstapt.

4. Compact e-bike

Een compact e-bike is een nieuw fenomeen in de fietswereld en steeds meer fabrikanten nemen hem op in het assortiment. De 20 inch of 24 inch wielen bieden als voordeel dat je als berijder dichter bij de grond zit. Dit geeft tijdens het rijden niet alleen een zeker gevoel, maar ook het op- en afstappen verloopt een stuk plezieriger. Dankzij de kleinere wielen is de e-bike zeer wendbaar.

Geschikt voor

De compact e-bike is vooral bedoeld voor fietsers die zich een tikje onzeker voelen op een normale e-bike.

5. Duofiets

Je zou misschien denken: dat is ook een soort van tandem … Echter, bij de duofiets zit je niet achter, maar naast elkaar. De passagier kan meebewegen met de trappers, maar dat hoeft niet. Het is een gezellige manier van vervoer. Ook de duofiets is behoorlijk breed. De fiets is leverbaar in zowel een drie- als vierwielvariant.

6. Fiets met extra lage instap

Veel fietsfabrikanten zetten je op het verkeerde been door hun damesmodel aan te prijzen als een fiets met lage instap. Maar dat is voor veel mensen, zeker voor hen die wat angstig zijn, niet voldoende. Bij de fiets met extra lage instap gaat het dan ook echt om fietsen met een éxtra lage instap. Bij veel van deze modellen staat de staande framebuis, de buis waar de zadelpen in zit, ook iets meer naar achteren. Dat maakt dat je, zittend op het zadel, beide voeten met gemak plat op de grond kunt zetten. We lichtten eerder vijf fietsen met lage instap uit.

Geschikt voor

De fiets met extra lage instap is geschikt voor wie door een aandoening of leeftijd moeite heeft met opstappen. Door de lage instap voel je je een stuk zekerder.

7. Rolstoeltransportfiets

Deze fiets is bedoeld om mensen die in hun rolstoel zitten toch het genot van een fietstocht te kunnen laten beleven. Veel instellingen en echtparen waarvan een van de partners in een rolstoel zit, gebruiken deze speciale fiets, die aan de voorzijde een ijzeren oprijplaat kent. De berijder van de fiets zit iets hoger dan de rolstoelgebruiker, zodat beiden goed zicht hebben.

Ook is er de mogelijkheid om een handbike, met of zonder elektrische ondersteuning, aan het frame van de eigen rolstoel te koppelen. Met als voordeel toch te kunnen genieten van zelfstandig fietsen.

Fietsen voor doven en slechthorenden

Voor doven en slechthorenden is het verkeer de laatste jaren flink uitdagender geworden. Mede door de komst van de elektrische fiets lopen de snelheden op het fietspad meer en meer uiteen. Wie zich comfortabel voelt, moet lekker blijven fietsen, de wet staat dat toe. Het is vanzelfsprekend wel een aanbeveling om op het spatbord het specifieke bordje voor slechthorenden te bevestigen.

Fietsen met ondersteuning

Als je niet gewend bent te rijden op een fiets met ondersteuning, neem dan de tijd om daaraan te wennen. Draai niet direct de gashendel open; bij een hogere snelheid heb je meer tijd nodig om adequaat op verkeerssituaties te reageren. Bovendien geeft het een ander gevoel als je bijvoorbeeld met een hogere snelheid door de bocht gaat. Daar moet je echt even aan wennen! Deze tips kunnen helpen.

De kosten van een aangepaste fiets

Veel aangepaste fietsen zijn behoorlijk prijzig. Daar zijn meerdere redenen voor:

  • Allereerst zijn nieuwe fietsen flink in prijs gestegen vanwege onder andere de inflatie, problemen met de levering van onderdelen én de grote vraag.
  • De productie van speciale modellen is relatief duur.
  • Er worden er minder van verkocht, maar de ontwikkelingskosten zijn wel hoog. Het ontwerpen van elektrische modellen van de drie-/vierwieler en tandem brengt extra kosten met zich mee.

Toch is het mogelijk om voor pakweg € 3000 een elektrisch drie- of vierwieler aan te schaffen, een elektrische tandem kost al gauw € 4500. Fietsen met een extra lage instap, zowel elektrisch als conventioneel, zijn niet heel veel duurder dan het ‘normale’ model. Een rolstoeltransportfiets kost al snel € 6000.

Uit eigen zak betalen?

In eerste instantie ben je voor een aangepaste fiets op de eigen portemonnee aangewezen. De Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) kan een gedeelte vergoeden vanuit het persoonsgebonden budget. Hiervoor moet je in je eigen gemeente online of bij het WMO-loket de aanvraag doen. De gemeente zal binnen twee weken bepalen welke voorzieningen er toegekend kunnen worden.

Wil je met een uitbreiding op je vervoershulpmiddel sporten en voldoe je aan de richtlijn van het initiatief Uniek Sporten van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport? Dan wordt dat hulpmiddel tot een maximum van 85 procent of een maximum eigen bijdrage van € 250 vergoedt.

Innovaties?

De recente ontwikkelingen zijn razend interessant. Dat van zowel de drie- als vierwieler en de tandem nu ook elektrische varianten beschikbaar zijn, maakt dat de fiets voor een grote groep weer een interessant vervoersmiddel wordt. Nu kun je ook als je niet veel spierkracht bezit toch fietsen.

Overigens zijn de meeste fietsen – zeker als het drie-of vierwielers betreft – lastig te vervoeren. Je zet ze niet even achterop de auto. Van de elektrische tandem bestaat wél een opvouwbaar model, dat is natuurlijk een interessante optie.

Proefrit

Er zijn veel aanbieders van speciale, aangepaste fietsen. We raden sterk aan niet zomaar iets online of op zicht uit een folder te bestellen, maar hoe dan ook een proefrit te maken. Dan pas krijg je enig inzicht in wat je echt zoekt en welke mogelijkheden je beoogde fiets heeft. Vraag deskundig advies. Bij deze ondernemingen hebben ze een uitgebreid assortiment:

Uitgelicht: ANWB is er voor jouw fiets