Veelgestelde vragen

Haalbaar en betaalbaar naar autoverkeer zonder uitstoot

De ANWB wil het mogelijk maken dat iedereen in Nederland zorgeloos en met plezier onderweg kan gaan. Mobiliteit is niet alleen cruciaal voor de economie, maar geeft ons ook bewegingsvrijheid, plezier en geluk. Goede toegang tot mobiliteit draagt bij aan de kwaliteit van ons leven: het zorgt ervoor dat we naar ons werk kunnen, onze familie en vrienden kunnen bezoeken, kunnen recreëren en nog veel meer.

De auto zal in de toekomst een zeer belangrijke rol blijven spelen in onze mobiliteit. Het is belangrijk dat automobiliteit steeds schoner wordt en dat wij op tijd beginnen met deze overgang, zodat het op termijn voor iedereen betaalbaar, beschikbaar en toegankelijk is. Autobelastingen kunnen een belangrijke bijdrage leveren om die vergroening te realiseren, maar het huidige systeem doet dat niet. De ANWB denkt dat met dit plan de eerste stappen worden gezet naar schone en betaalbare automobiliteit in de toekomst.  

Als je op dit moment als consument in een brandstofauto rijdt, heeft dit plan geen consequenties voor je. We hopen voor deze groep de stap naar een nulemissie auto aantrekkelijker en betaalbaar te maken.

Als je een nulemissie auto als consument wil aanschaffen, zorgt dit plan ervoor dat je gebruik kan maken van een aanschafsubsidie voor een nieuwe of tweedehands auto, zonder dat je bang hoeft te zijn dat de pot met subsidie  te snel leeg is en je zult misgrijpen.

Als je op dit moment een nulemissie auto hebt, zul je iets eerder een klein mrb bedrag moeten betalen, maar zul je langer een mrb korting behouden tot 2030. In het klimaatakkoord zou de korting al in 2025 vervallen.

Op dit moment is het aantal tweedehands nulemissie auto’s in Nederland nog beperkt. Om ook in de toekomst aan de vraag naar tweedehands auto’s van consumenten te voldoen, is de komende jaren instroom van nieuwe, betaalbare nulemissie auto’s noodzakelijk. Het is daarom van belang om auto’s te stimuleren die een lang leven hebben in Nederland en voldoen aan de wensen van de consument. Uit de elektrisch rijden monitor van de ANWB blijkt dat de aanschafprijs voor de Nederlander de grootste drempel blijft. De stimuleringsmaatregelen van de overheid zijn belangrijk om deze drempel te verlagen.

 De ANWB vindt het belangrijk om bij stimulering van nieuwe nulemissie auto’s te kijken naar de tweede, derde en wellicht zelfs wel vierde eigenaar van een auto. Eigenaren van oudere auto’s hebben minder mogelijkheden om te veranderen. Zij hebben er baat bij als er bij de nieuwverkopen gedacht wordt aan de gehele keten van autobezitters, waardoor zij ook meer mogelijkheden hebben om een schone auto aan te schaffen.

Ongeveer de helft van de nieuwverkopen landt bij de zakelijke markt. Dit  betekent dat de zakelijke markt potentie heeft om de tweedehandsmarkt versneld op gang te brengen. Door de CAP op de bijtelling en aanschafsubsidie in te zetten kan worden voorkomen dat er geen mismatch ontstaat.

Om extra stimulering voor de nulemissie auto mogelijk te maken moest er ook dekking worden gevonden. Dit is hoe het Nederlandse begrotingssysteem werkt. Het plan dekken via verhoging van de mrb, accijns en BPM vindt de ANWB nu niet eerlijk, omdat dan de mensen die op dit moment nog geen nulemissie auto kunnen aanschaffen moeten betalen voor degene die dat wel kunnen. De coalitie heeft ervoor gekozen om de mrb korting voor de nulemissie auto iets eerder af te bouwen. Maar wel deze groep langer tot 2030 een korting te geven. Op dit moment geldt de vrijstelling namelijk tot en met 2024. In 2025 betaalt een EV 25 procent en daarna 100 procent mrb.

Uit onderzoek van de ANWB blijkt dat er draagvlak is onder de bevolking voor betalen naar gebruik. Nederlanders reageren positief op betalen naar gebruik, maar de waardering is wel afhankelijk van de variant. Uit het onderzoek blijkt dat 72% van de Nederlanders betalen naar gebruik eerlijker vindt dan betalen naar bezit.

Uit het ANWB onderzoek komt naar voren dat bij het creëren van een nieuw systeem, het belangrijk is om aan de volgende drie voorwaarden te voldoen:

  1. Transparantie , Nederlanders willen precies weten hoeveel autobelasting ze moeten betalen.
  2.  Betaalbaar, het nieuwe systeem mag niet duurder worden dan het huidige autobelastingsysteem.
  3. Zorgen voor een goed wegennet met schone auto’s. De opbrengsten van het nieuwe systeem moeten in ieder geval zorgen voor goede infrastructuur en meer milieuvriendelijke auto’s.

Ook begrijpelijkheid en eerlijkheid zijn belangrijke componenten.

Eerlijkheid wordt veelal ingevuld met ‘gelijke monniken, gelijke kappen’ en mogelijkheid om een ander keuze te maken. Of je in een bepaalde provincie woont, in de spits moet reizen voor je werk of in de stad woont; dat zou niet mogen uitmaken in de hoogte van een nieuwe autobelasting volgens de deelnemers van het onderzoek.

Als er een nieuw systeem komt scoren 3 doelen het hoogst:

  • het geld moet geïnvesteerd worden in de kwaliteit van het wegennet (44%),
  • dat er schone auto’s komen (44%)
  • mensen moeten niet meer gaan betalen (37%).

De ANWB is niet voor een spitsheffing. Het Betalen naar Gebruik-systeem wordt echter voor de toekomst ontwikkelt en het is onzeker hoe mobiliteit zich met de tijd ontwikkeld. De ANWB wil nu inzetten op gedragsmaatregelen, zoals meer thuiswerken. Dit is een eerlijkere manier om Nederland bereikbaar te houden.