Spaarnwouderoute

Nederland, Noord-Holland, Spaarnwoude

95
98
11
17
14
13
12
91
15
10
31
24
09
38
94
95

Deze route doorkruist 17e- en 18e-eeuwse verdedigingslinies, tot in de 20e eeuw in gebruik. Het idee: bij nadering vijandelijke troepen land onder water zetten en beschieten vanuit verschan­singen. In de praktijk werkte het systeem vooral als afschrikking en ging het mis als de vijand kwam. De Spanjaarden braken er in 1629 doorheen voordat de linie gereed was. In 1795 bevroor het water; Franse troepen marcheerden er on­gehinderd overheen. In 1930 werd de Grebbelinie heropgewaardeerd, met Valleikanaal en bunkers. Maar in 1940 was de 'Valleistelling' nog niet gereed toen de Duitsers arriveerden. Behalve schansen veel landschappelijke variatie: landgoederen, een kasteel, oude boerderijen, beken en de Emmink­huizerberg, een merkwaardige solitaire stuwwal in de vlakte.

NB: het traject naar knooppunt 14 gaat over een onverhard, smal pad. Houd er rekening mee dat dit na regenval modderig kan zijn.

Toen begin jaren zestig op een zolderkamer de plannen voor Recreatiegebied Spaarnwoude werden gesmeed, kwamen er nogal wat doelstellingen op tafel. Het gebied moest aantrekkelijk zijn voor wandelaars en fietsers, kunstminnaars en zonaanbidders, zwemmers en kanovaarders. Bos moest de lucht- kwaliteit verbeteren en zorgen voor een beter milieu. Maar er moest ook ruimte zijn voor water, open land en weidegrond ten gunste van meer diversiteit. In 1970 werden de eerste bomen geplant en inmiddels is Spaarnwoude de groene long die de oprichters voor ogen stond en tegelijkertijd een geliefd recreatiegebied waar letterlijk voor elk wat wils is. Van oude forten tot biologische boerderijen en van kunstobjecten tot een ambachtelijke palingrokerij. Meer info: www.spaarnwoude.nl.

Op de Uitzichtheuvel staan twee opvallende kunstobjecten: een klimwand en een 'Schijf in grofpuinheuvel' zoals de enorme stenen schijf officieel heet. Beide zijn ontworpen door de Leidse beeldhouwer Frans de Wit. Klimmer Ad van der Horst heeft meegewerkt om de klimwand aantrekkelijk te maken voor klimmers. De wand bestaat uit 178 betonblokken van 1,2 bij 1,2 m. Bijzonder is dat de blokken afgietsels zijn van rotsen bij het Belgische Namen, waar veel geklommen wordt.

Ga voor de Uitzichtheuvel van 95 richting 03 en bij parkeerplaats Uitzichtheuvel steil omhoog, fietspad volgen tot op de heuvel.

Het Noordzeekanaal ligt op de plek waar het oude IJ (Y) lag. Het IJ was veel groter en is bij de aanleg van het kanaal voor een groot deel ingepolderd.

De Houtrakpolder is bij de drooglegging ontstaan. Voorheen lag daar middenin het IJ het onbewoonde eilandje Het Ruyghe Oort, dat na de drooglegging de woonplaats werd van landarbeiders die werkten voor de boeren in de nieuwe IJpolders. In de Houtrakpolder is de Afrikahaven aangelegd. Meer dan 25 jaar is tegen de aanleg geprotesteerd. Epicentrum daarbij was Ruigoord – in 1975 gekraakt nadat de oorspronkelijke bewoners hun huizen hadden moeten verlaten. Uiteindelijk moesten de actiegroepen het onderspit delven.

Bij Spaarndam ligt Fort Zuid, dat onderdeel is van de Stelling van Amsterdam. In het authentieke fort is een Kunst en Theater Café gevestigd waar wisselende exposities zijn. 's Zomers is er een gezellig terras. Zie: www.fort-zuid.nl

Informatieboerderij Zorgvrij is een 'gewoon' boerenbedrijf met koeien en schapen. Zorgvrij is echter ook het bezoekerscentrum voor Spaarnwoude en info- en doecentrum voor klein en groot als het om de boerderij en de natuur gaat. Helemaal gewoon is Zorgvrij niet, want het richt zich op bijzondere (koeien)rassen die zelden in de wei te zien zijn, zoals lakenvelders, aalstrepen en blaarkoppen.