Maagd van Gentroute

Nederland, Zeeland, IJzendijke

39
31
32
45
44
46
60
57
53
54
50
89
88
12
15
04
10
21
01
18
35
33
39

Het grensgebied van Zeeuws-Vlaanderen en België is een streek met wonderlijke namen. Wat te denken van Pyramide, Mollekot, Muizenhol en - naamgeefster van deze route - Maagd van Gent? Die maagd was een café op de grens van Nederland en België en is nu een gehucht, waar de landsgrens dwars doorheen loopt. Deze fietsroute kent vele bekoorlijkheden: Biervliet en IJzendijke, oude en nieuwe polders, en in België kasseienstroken en een verstilde watergang: het Leopoldkanaal.

In de middeleeuwen was er al een IJzendijke, maar dit welvarende handelsstadje ging tussen 1375 en 1437 verloren tijdens stormvloeden. In de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) bouwde de Spaanse hertog van Parma een aarden verdedigingswerk, dat hij ook IJzendijke noemde. Prins Maurits nam de vesting in 1604 over en liet deze verder versterken. Museum Het Bolwerk (Markt 28) is gewijd aan de heftige strijd in deze periode.

Voorbij de Passageule – in de 17e eeuw deel van de vaarweg tussen het Zwin en de Braakman – komt de route op Belgisch grondgebied. Dat is te merken aan de stukjes kasseienweg en natuur­lijk aan de grenspalen, die na de boedelscheiding van 1839 langs de grens zijn neergezet. Tussen Vaals in Limburg en de Noordzeekust staan er 367.

Op het ruime, groene dorpsplein van Watervliet staat de kruisbasiliek van OLV-Tenhemelopneming (16e eeuw). De deur in de toren staat meestal open. Binnen wacht een sfeervol interieur met onder meer een prachtig drieluik.

Het Leopoldkanaal is van verre zichtbaar aan de rijen grote populieren. Waar je het kanaal passeert, eindigt de populierenrij. Het kanaal werd in de 19e eeuw gegraven om de afwatering van de omliggende polders te verbeteren.

Boekhoute was vroeger de hoofdplaats van het Boekhouter Ambacht, een van de Vier Ambachten waar oostelijk Zeeuws-Vlaanderen uit bestond. Opvallend is de vissersboot die als een gestrande walvis naast de kerk ligt. Vanaf circa 1600 had Boekhoute namelijk een haven: schepen konden via de Braakman de Westerschelde bereiken. In 1914 ging de haven definitief dicht. Daarna is door inpolderingen het omliggende landschap behoorlijk veranderd.

De borden bij de talrijke restau­rants laten er geen twijfel over be­staan: Philippine is een mosselstad. Ook hier vertrokken vroeger vissers­schepen via de Braakman naar de Westerschelde. Door verzandingen van de kreek moest in 1900 een ka­naal naar de haven worden gegra­ven. Dat ligt vlak na de restaurants rechts achter de dijk.

De Braakman ontstond in de winter van 1375-1376 toen de zee tij­dens een stormvloed een diepe bres in Zeeuws-Vlaanderen sloeg. Vele dorpen verdwenen in de golven. De watervlakte verlandde geleidelijk en werd opnieuw ingepolderd. Niet alles werd landbouwgebied. In een deel zijn bossen aangeplant. Rechts ligt het recreatiegebied Braakman.

Na verwoestende overstromingen in het begin van de 15e eeuw kwam Biervliet op een klein eiland te liggen, omringd door een uitgestrekte watervlakte. Daardoor verdween de welvaart uit het stadje, dat al in 1183 stadsrechten kreeg. Het centrum van Biervliet ligt opvallend hoog: de huizen zijn gebouwd op de ruïnes van de 16e- en 17e-eeuwse vestingwerken.