Friese Wouden-route

Nederland, Friesland, Appelscha

83
85
87
86
32
21
19
30
28
38
22
72
20
18
10
24
50
52
79
83

Het zuidoostelijke deel van Friesland, ongeveer het gebied rechts van de lijn Heerenveen - Drachten, wordt de Friese Wouden genoemd. Denk daarbij niet aan grote bosgebieden, maar eerder aan snippertjes bos en houtwallen rond de akkers en weilanden. Deze zijn geplant in de 19e eeuw, nadat hier veen was afgegraven en de grond eronder in cultuur was gebracht. De houtwallen geven het landschap een intiem karakter. Meer weidsheid is er rond het riviertje de Tjonger. Het gebied is mooi, maar niet spectaculair, zoals de Friese meren of de Drentse bossen. Daarom is het toeristisch gezien een rustig gebied.

Startpunt: rijd vanaf de parkeerplaats bij het Buitencentrum meteen het bos in (linksaf), richting knooppunt 85. Het is niet nodig om eerst naar knooppunt 83 te rijden.

NB: tussen knooppunt 30 en 28 gaat de route over een zeer smal schelpenpad. Houd hier rekening mee en pas uw snelheid aan.

Het Nationaal Park Drents-Friese Wold heeft een oppervlakte van 6100 ha met vooral veel bos en verder heide, stuifzand en vennen. Het bos is in de eerste helft van de 20e eeuw aangeplant om de zandverstuivingen aan banden te leggen. Deze waren het gevolg van het te intensief plaggen van de heide. Alleen het Aeckingerzand, 100 ha groot, bleef behouden. Omdat het zand door de luwte van het omliggende bos niet meer wilde stuiven, is in de jaren negentig 200 ha bos gerooid. Buitencentrum Drents-Friese Wold, Terwisscha 6a, Appelscha. Open apr.-okt. en schoolvakanties dag. 10-17, nov.-mrt. wo en za-zo 20, 17 uur, 0516 46 40 20.

Het fraaie kerkje van Boyl (spreek uit: buil) dateert van 1641. Het is gebouwd op de 12e eeuwse fundamenten van een voorganger. De klok in de klokkenstoel is in 1399 gegoten en is daarmee een van de oudste in Nederland.

Tijdens de Tachtigjarige Oorlog waren de dalen van de riviertjes de Linde en de Tjonger onderdeel van de Friese waterlinie. Het veen was ondoordringbaar voor de Spaanse vijand, maar de toegangswegen moesten extra worden beschermd. De Bekhofschans, aangelegd in 1623, verdedigde de Bekhofweg. Het was een vierkant van 22,5 bij 22,5 meter met stervormige punten, van waaruit indringers konden worden beschoten. Er was in het landschap amper nog iets van deze schans te zien, maar in 2006 zijn de oude contouren weer met houten palen aangegeven en is een replica van de poort gebouwd.

De Tjonger, Tsjonger (Fries) of Kuinder (Stellingwerfs) heeft verschillende namen, omdat hij de grens vormt tussen het Friese taalgebied en het Stellingwerfse dialect. Stellingwerf hoorde oorspronkelijk bij Drenthe, was van 1309 tot 1504 een vrije boerenrepubliek en kwam daarna bij Friesland. Het werd verdeeld in Oost- en Weststellingwerf. De rivier is aan het eind van de 19e eeuw gekanaliseerd. Hier en daar zijn nog stukjes oude meanders aan het verlanden in natuurgebiedjes langs de rivier.

Oosterwolde is de hoofdplaats van de gemeente Ooststellingwerf. Het hele traject in dit dorp fietst u langs de in de 19e eeuw aangelegde Opsterlandse Compagnonsvaart. Deze vaart speelde een belangrijke rol bij de vervening en het in cultuur brengen van het omliggende gebied. Het belangrijkste gebouw is de hervormde kerk uit 1735 met de klokkenstoel daarnaast.