Bollenstreekroute

Al drie eeuwen toont de bollenstreek in het voorjaar haar kleurrijke pracht. Rond Lisse, Hillegom en Noordwijkerhout staan dan veel bloembollen in bloei en is er volop bedrijvigheid in de streek. Er zijn bloemencorso’s en velden als kleurige bloementapijten. Leuk om langs te toeren.

Download de pdf met de routebeschrijving

Deze route voor je navigatiesysteem

Heb je een navigatiesysteem dat gpx bestanden kan lezen, download dan hieronder de gezipte gpx en pak het bestand uit. Maak je gebruik van een navigatie app op je smartphone, dan kun je de uitgepakte gpx aan jezelf mailen en de gpx vanuit de mailbox met de app openen.

Download het zip-bestand

Tips om deze route (veilig) te rijden

1. Bekijk het routeverloop van tevoren op een wegenkaart
2. Gebruik je navigatieapparaat of smartphone met google maps (zonder route in te voeren) om onderweg de straatnamen te zien.
3. Rij altijd met een bijrijder
4. Mijd spitsuren en neem de tijd

N.B. De routebeschrijving geeft aan waar je af moet slaan. Tussen de aanwijzingen dien je de weg te vervolgen, ook als de naam van de straat overgaat in een andere straatnaam (vb. Bildtlaan wordt Boslaan; deze veranderingen worden niet genoemd in de routebeschrijving!). De afstanden tussen de afslagen variëren in lengte (van 100 m tot enkele kilometers).

Startpunt route: Rijnzichtweg 64­70, 2341 Oegstgeest, Nederland

Hoogtepunten langs de route

De Midwinterflora (jan) en de Lenteflora (feb), beiden in Lisse, zijn jaarlijks terugkerende bloemenevenementen. Klapstuk van het tulpenseizoen is het Bloemencorso van de bollenstreek (voorlaatste of laatste zaterdag in april). Het corso gaat langs Noordwijk, Voorhout, Sassenheim, Lisse, Hillegom, Bennebroek, Heemstede en Haarlem. Zo trekt het Rijnsburgs Bloemencorso als een kleurrijk lint door Leiden, Rijnsburg, Katwijk en Noordwijk (augustus). De praalwagens zijn die avond en de dag erna nog op de Boulevard te Noordwijk te bezichtigen. In apr en mei trekt De Keukenhof in Lisse talloze bezoekers uit binnen- en buitenland.

De Bollenstreek heeft naast de bloemenpracht ook een schitterend duingebied met uitgestrekte stranden. Het is ontstaan vanaf het einde van de laatste ijstijd (ca. 10.000 jaar voor Chr.), toen de temperaturen begonnen te stijgen. De gletsjers smolten, de zeespiegel steeg en de Noordzee vulde zich met water. De kustlijn schoof op en lag zo’n 5000 jaar geleden ca. 10-15 km verder landinwaarts dan tegenwoordig. Bij de branding vormde de wind een lange strandwal met lage duintjes. Deze duinen groeiden zeewaarts aan met jonge duinen, totdat de zee zich in de Romeinse tijd handhaafde ter hoogte van de huidige kustlijn. Op de droge, hoger gelegen strandwallen van de oude duinen vestigden zich de eerste mensen.

De kleurrijke bloembollenteelt wordt als een Hollands fenomeen beschouwd, maar de bollen zijn minder Hollands dan weleens wordt gedacht. Neem nu de tulp. Die hebben we te danken aan Charles de l’Escluse, een Zuid-Nederlandse plantkundige die leefde in de 16e eeuw. Charles vertoefde enkele jaren als gezant aan het Oostenrijkse hof en raakte daar zeer geboeid door de tulp, die vanuit Klein-Azië in Wenen reeds was gecultiveerd. Hij voerde het bolgewas mee naar Nederland, waar hij het in Leiden, in de befaamde Hortus Botanicus, verder tot ontwikkeling bracht.

Naast de handelsgeest bezaten de Hollanders ook de geschikte grond voor bloembollenteelt. Door het afgraven van de oude duinen kwam het grondwater binnen bereik en bovendien was het dieper gelegen zand kalkrijker. Ook waren er voor die tijd goede vervoersmogelijkheden: de in 1657 gegraven trekvaart tussen Haarlem en Leiden betekende een enorme vooruitgang. Dankzij de trekschuit kon er meer handel worden gedreven.

De bollen worden bewaard in speciale bloembollenschuren met verwarming en ventilatie. Zij krijgen hier een temperatuurbehandeling waarmee een vervroegde of verlate bloei kan worden bereikt, zodat u midden in de winter bloeiende tulpen in huis kunt hebben.

Oegstgeest is in de vroege middeleeuwen ontstaan op een strandwal. Tegenwoordig is het een forensenplaats. De oudste plek van het dorp is de plek waar het Groene Kerkje staat (aan de Haarlemmerstraatweg, buiten de route). De oorspronkelijke kerk zou zijn gesticht door Willebrord na het jaar 700.

De autoroute gaat langs het fraai gerestaureerde Kasteel Oud-Poelgeest, een aan drie zijden omgracht landhuis uit 1668, gebouwd op de fundamenten van een middeleeuws kasteel. De bekende medicus Herman Boerhaave woonde hier tussen 1724 en 1738. Het kasteel is nu congreshotel.

Rijnsburg werd bekend door de abdij die gravin Petronella, weduwe van graaf Floris II van Holland, in 1133 heeft gesticht. Rijnsburg is na Aalsmeer het tweede bloemencentrum van ons land. De veiling bestaat al meer dan driekwart eeuw; het huidige gebouw Flora is sinds 1980 in gebruik. Van de abdijkerk resteert één toren, sinds 1578 de toren van de Nederlands-hervormde kerk. Naast de kerk staat een mausoleum met graven van de graven van Holland: Willem I, Floris IV, Floris V en Jan I. Hiertegenover bevindt zich het Museumgenootschap Oud Rijnsburg (Oude Vlietweg 6. Wo., za. 13-18 uur).

De gerestaureerde muurwallen van de Vliet zijn een bezichtiging zeker waard.

Het Spinozahuis is een eenvoudig huis uit het midden van de 17e eeuw. De in Amsterdam geboren 17e-eeuwse wijsgeer Spinoza, die door de synagoge in 1656 in de ban werd gedaan, heeft hier in 1660 een onderkomen gevonden. Tot 1663 heeft hij in de woning van de chirurgijn H. Hooman lenzen vervaardigd en zijn overpeinzingen neergeschreven (Spinozalaan 29. Di.-zo. 13-17 uur).

Via Katwijk aan de Oude Rijn met de stenen stellingmolen De Geregtigheid (1740) kom je in Katwijk aan Zee, eens een schilderachtig vissersdorp. Toen Scheveningen rond de eeuwwisseling voor menig schilder van de Haagse School te druk werd, bood Katwijk een alternatief. Er was sprake van een ware kunstenaarskolonie. Ook Jan Toorop, de man van de slaoliestijl (jugendstil), heeft hier enkele jaren doorgebracht.

Het oude Katwijk herleeft door middel van scheepsmodellen, klederdrachten, stijlkamers en schilderijen in het Katwijks Museum, ondergebracht in een voormalige rederswoning (Voorstraat 46. Di.-za. 10-17 uur).

Aan de Boulevard staat de wit gesausde Nederlands-hervormde kerk, die in 1572 door de Spanjaarden samen met het dorp in brand werd gestoken en ook de Tweede Wereldoorlog niet zonder schade is doorgekomen. De kerk is in 1992 opgeknapt.

Vanaf de Vuurbaak (1605) heb je een uitzicht over de Noordzee en Katwijk.

Ook Noordwijk was oorspronkelijk een vissersdorp. Het is nu een fraai gelegen badplaats met allure en uitgaansmogelijkheden.

Het Museum Oud Noordwijk, ondergebracht in een 400 jaar oude hofstede, toont een boereninterieur uit 1880, landbouwwerktuigen en klederdrachten (Jan Kroonsplein 4. Mei-sept. di.-za. 11-17, zo 14-17 uur). Noordwijk-Binnen heeft een beschermd dorpsgezicht. De geschiedenis van de Nederlands-hervormde kerk gaat terug tot de tijd van Sint Jeroen, een Schotse missionaris die hier in 856 de marteldood stierf.

De Space Expo is Europa’s eerste grote permanente ruimtevaarttentoonstelling. Fascinerend zijn de diverse facetten van ‘technologie op hoog niveau’ (Keplerlaan 3. Di.-zo. 10-17 uur).

Het dorp is op een strandwal ontstaan. Het witte Nederlands-hervormde kerkje dateert van de 13e eeuw. Boswachterij Hollands Duin is een ruim 650 ha groot duinterrein met vrij smalle en hoge duinen en door Staatsbosbeheer aangelegde dennenbossen, gelegen tussen Noordwijkerhout en het strand.

Ook Hillegom is ontstaan op een strandwal. De Nederlands-hervormde kerk is een grotendeels 20e-eeuwse kerk met een 15e-eeuwse toren. Het raadhuis was een adellijk middeleeuws huis: het Hof van Hillegom. Het particuliere Fordmuseum herbergt 's werelds grootste collectie oude Fords (Haarlemmerstraat 36. Wo.-zo. 11-18 uur).

De geschiedenis en de ontwikkeling van de bollenteelt en -streek zie je in Museum De Zwarte Tulp (Grachtweg 2a. Mrt.-aug. di.-zo. 10-17; sept.-feb. di.-zo. 13-17 uur)

Sinds 1949 opent de Keukenhof elk voorjaar zijn deuren voor vele bezoekers uit binnen- en buitenland. Het bloemententoonstellingsterrein is aangelegd op het voormalige buiten ‘Zandvliet’. Dit park werd door de bekende tuinarchitect Zocher (1830-1840) ontworpen in de Engelse landschapsstijl (Stationsweg 166A. 24 mrt.-16 mei, 8-19.30 uur)

’t Huys d’Ever – de enige woontoren in de kuststreek – is waarschijnlijk kort na 1375 gebouwd door Reinier d’Ever. De toren die in 1631 instortte, bleef een ruïne tot aan de restauratie van 1973-1978. Op de zolder zijn gebruiksvoorwerpen te zien die in de jaren ’80 bij archeologisch onderzoek zijn opgegraven (Heereweg 349A. Wo.-zo. 14-17 uur).

De Ruïne van Teylingen was eens een kasteel dat de weg naar Haarlem moest beschermen tegen de legers van de Utrechtse bisschoppen. Teylingen werd later als jachtslot door de graven van Holland gebruikt. Een bekende bewoonster was Jacoba van Beieren, die hier in 1436 overleed. Er resteert slechts een donjon met een ringmuur (Teylingerlaan 15A. Mrt.-okt. vr.-zo. 14-17 uur).

Naast de diverse jachthavens is Warmond in het bezit van het landgoed Huys te Warmont (22 ha). Het grotendeels omgrachte kasteel op het landgoed is niet toegankelijk. In een ommuurd kerkhof (eerste weg rechtsaf) staat de 16e-eeuwse ruïne van de Oude Kerk. De kerk werd in 1573 door de Leidenaars verwoest. Alleen de toren is hersteld.

Informatie

VVV Katwijk
Wilhelminastraat 9
2225 AZ Katwijk
www.vvvkatwijk.nl

Visitor Center Noordwijk
De Grent 8
2202 EK Noordwijk
www.noordwijk.info

VVV Lisse
Heereweg 219
2161 HM Lisse
www.vvvlisse.nl

Eten & drinken

Hotel-Restaurant Savoy, Boulevard 1, Katwijk, www.hotelsavoy.nl
Restaurant Fortmuseum, Haarlemmerstraat 36, Hillegom, www.fordmuseum.nl