Rondom Epe-route

Nederland, Gelderland, Heerde

94
04
93
43
69
67
51
13
64
65
07
43
22
20
19
30
47
96
87
27
22
95
14
94

Epe en Heerde liggen op de oostelijke stuwwal van de Veluwe; dat voelt u in de benen. Tussen het hoogste punt (1.5 km vóór De Ossenstal) en het laagste (Oene) zit een hoogteverschil van 43 m. De landschappen zijn daardoor gevarieerd: hoog en droog met bos en hei, en nat, drassig en groen. In de IJsselvallei zijn parallel aan de stuwwal (in noord-zuid richting) weteringen gegraven om de enorme hoeveelheden Veluws kwelwater op te vangen. Eén wetering werd rond 1830 verbreed tot het Apeldoornsch Kanaal, dat u twee keer oversteekt.

Landgoed Bonenburg (19 ha) is vrij toegankelijk het landhuis uit 1633 niet. De Grift, een 14e-eeuwse gegraven vaarweg tussen Hattem en Apeldoorn komt bij het landgoed sa­men met het Apeldoornsch Kanaal. Een zijtak van de Grift voedt de slot­gracht.

In Oene komt u langs de zeskante stellingmolen Werklust uit 1858 (open apr.-sep. za 10-16 uur; okt.-mrt. za 10-13 uur). Hier lieten plaatselijke boeren hun tarwe en rogge malen, waarvan de bakker broden van vijf kilo bakte, vooral voor eigen gebruik van de boeren.

Hagedoorns Plaatse is een Veluwse boerderij uit 1715 met au­thentieke inventaris uit 1900, zowel binnen als op het erf (openingstijden op www.hagedoornsplaatse.nl). Ver­laat bij de viersprong na het museum de route scherp naar links; na 750.m staat daar de gerestaureerde koper­molen van Zuuk (alleen van buiten te bezichtigen). Een gegraven beek (spreng) zorgde voor de aandrijving.

Trend bij Veluwse natuurbeheer­ders is het herstel van kwelzones door het stoppen van de ontwate­ring. Het mooiste voorbeeld is het Wisselse Veen, een moeras met riet en kikkers op 200 m van de droge hei! Ga ca. 2 km na knooppunt 22 bij een scheve viersprong rechtsaf van de route af (Tepelbergweg). Na ca. 1 km bereikt u het veen.

De geschiedenis van het gehucht Tongeren is nauw verweven met die van de familie Rauwenhoff, eigenaar van het landgoed. De Deense koop­man Le Chevalier, getrouwd met de weduwe Rauwenhoff, stichtte in 1868 de Le Chevalier School. Oorspronke­lijk was het een particuliere school voor kinderen van de pachters van het landgoed, voor wie de dorps­school in Epe te ver lopen was.

Pannenkoekenrestaurant De Ossenstal brandde in 2003 af. In 2006 opende het nieuwe restau­rant, ontworpen door Alberts & Van Huut, gebouwd van leem en FSC-hout uit het plaatselijke bos, geïso­leerd met schapenwol, het dak be­groeid met gras en energiezuinig. De plek van deze uitspanning plus parkeerterrein, midden in de natuur, is en blijft omstreden.

De Renderklippen werden opge­worpen door de wind in de laatste ijstijd. De schaapskooi herbergt ’s nachts ca. 150 Veluwse heidescha­pen, een zeldzaam ras met glad haar op de kop en op de hoge poten.