Drontermeerroute

Nederland, Overijssel, Kampen

68
69
26
81
03
30
46
45
42
96
95
93
66
65
71
67
68

Rond het Drontermeer ligt de kustvlakte van de voormalige Zuiderzee - vroeger door stormen en overstromingen geteisterd - en de in 1957 drooggemalen polder oostelijk Flevoland. Het Drontermeer is een van de randmeren die het oude land scheidt van het nieuwe land. Het meer is belangrijk voor watersport en als natuurgebied voor watervogels, maar ook voor de waterhuishouding: het behoedt veengebieden in het oude land voor uitdroging als gevolg van verlaging van de grondwaterstand.Vanaf Kampen fietst u door het open landschap van de oude kustpolders Dronthen en Oosterwolde naar het gave vestingstadje Elburg. Aan de overzijde van het Drontermeer rijdt u ondermeer over vrijliggende fietspaden van het fraaie Reve-Abbertbos.

De IJssel stroomt bij Kampen in open water en heeft bij de monding een delta afgezet uit zand en klei.

In de 13e en 14e eeuw schonk de bisschop van Utrecht aan de stad Kampen delen van de ‘wildernisse’ rond de stad, plus het recht van aanwas. Dit gebied werd door Kampen gebruikt als stadsweiden, die vanaf de 14e eeuw tegen overstromingen werden beschermd door de aanleg van lage dijken. U fietst over zo’n dijk, de kronkelige Zwartendijk. Verschillende kolkjes getuigen van dijkdoorbraken. Aan het einde van de Zwartendijk gaat de route verder over een lange brug. Deze gaat over een ‘bypass’ van de rivier de IJssel, een nevengeul die recent is aangelegd om bij hoogwater ruimte te bieden aan de rivier. 

Rechts van de Zwartendijk ligt de polder Dronthen. Het gebied tussen Kampen en Elburg bestaat grotendeels uit vlak en laaggelegen moerasveenlandschap; een overblijfsel van een veel groter veengebied dat eens vrijwel het hele Zuiderzeegebied omvatte. Toen de Romeinen in ons land kwamen, was door veenafslag langs de oevers van vele kleine meren één groot meer ontstaan: het Flevomeer. In de daaropvolgende eeuwen kwam er verbinding met de Waddenzee. Het water werd geleidelijk brak. Het meer kreeg in de Frankische tijd een andere naam: Almere. Het meer werd steeds groter doordat golfslag veel veen opruimde.

Omstreeks 800 na Chr. werd het Marsdiep gevormd (Texel werd een eiland); de zee kreeg goed toegangtot het Flevomeer. In de daaropvolgende eeuwen ontstond de Zuiderzee. De voormalige kustvlakte waarover u fietst, ligt tussen NAP–30 en +40 cm. De dijken stellen vrijwel niets voor; bewoning was alleen mogelijk op de iets hoger gelegen dekzandruggen. Een van de dekzandruggen ligt tussen Kamperveen en Noordeinde. Een andere, hogere, ligt tussen Oosterwolde en Elburg. Zelfs op de dekzandruggen was er overstromingsgevaar zodat veel boerderijen op huisterpen liggen. Bij Noordeinde liggen de meeste
huizen tegen de dijk. De vroegste bewoning dateert van de 12e en 13e eeuw.

Echt afdoende waren de dijken geenszins. Tot 1932, toen de Afsluitdijk voltooid werd, bleef er overstromingsgevaar. Daarna zijn er veel nieuwe boerderijen bij gekomen, vooral in de polder Oosterwolde langs de zomerdijk. Eind 14e eeuw werd het stadje Elburg vanwege wateroverlast landinwaarts verplaatst.

De Kop van ’t Ende is een reconstructie van het oude havenhoofd van Elburg, dat uittorent boven het droge land van Flevoland. Een petroleumlantaarn op het uiterste puntje loodste de schepen bij nacht en ontij de veilige haven van Elburg in.

Rijdend door Boswachterij Reve- Abbert, het oudste bos van Flevoland, is het moeilijk voorstelbaar dat hier tot 1957 het IJsselmeerwater golfde. Het bos is genoemd naar de vroegere IJsselmonding de Reve.