Varen in Italië

Italië kent veel mogelijkheden voor de watersporter en is ook heel populair onder de Nederlandse bevolking. Er is zo'n 8000 kilometer kustlijn en er zijn tientallen meren, ideaal voor het uitoefenen van watersportactiviteiten.

De mooiste kustwateren

Het mooiste Italiaanse kustwater vind je in de NW-punt van de Adriatische Zee. Tussen Triëst en Venetië vind je gemiddeld op elke 7 zeemijl een haven. Hier is een lagunenkust waarvan de Lagune van Venetië de meest bekende is, met Chioggia als aantrekkelijke vissershaven.

Venetië zelf moet je zeker niet overslaan. Maar let op: je mag de stad niet met de eigen boot verkennen. Het Canale Grande is verboden en diverse ander kanalen ook. Dit staat met borden aangegeven.

Verder zuidwaarts ligt het schiereiland Albarella met een moderne marina. Weer verder zuidwaarts ligt het deltagebied van de Po die men ver kan opvaren. Dichterbij Triëst ligt Grado, een schilderachtige vissershaven. De lagunenkust biedt hier honderden kilometers beschut vaarwater op kanalen en rivieren.

Uitgerekte stranden

Het verder gelegen kustgedeelte van Ancona tot Rodi Garganico bestaat uit lange uitgerekte stranden met redelijke golfslag. Vanaf Vieste (gelegen bij de achillespees van de voet) tot aan Brindisi vinden we een ruigere zee met een sterke golfslag. Oppassen voor het traject van Brindisi tot Otranto daar hier zich veel rotspartijen onder het wateroppervlak bevinden. Vervolgens kun je je vergapen aan het wonderschone gebied van Otranto tot Capo S.Maria di Leuca.

Sterk wisselende stromingen maken het zeegebied gelegen tussen Gallipoli tot aan Crotone erg moeilijk. Het is dan ook niet aan te raden de oversteek van Galipoli naar Crotone af te snijden, raadzamer is het om de kustlijn te volgen. De zool van de laars is door zijn steile gebergte niet of nauwelijks interessant voor de pleziervaarder.

Dit laatste geldt min of meer ook voor het kustgebied gelegen tussen Reggio di Calabria en Sapri. Ben je toch van plan om deze kustlijn te beproeven pas dan goed op tijdens de doorvaart van de Straat van Messina. Deze is vrij nauw met enorm veel groot scheepsverkeer.

Voorbij Napoli tot aan de Franse grens wordt het gebied grillig en daardoor moeilijk toegankelijk door de vele rotspartijen onder het wateroppervlak.

 Heb je hier al aan gedacht?

Voordat je een motorboot of een zeilboot met hulpmotor te water mag laten moet je toestemming hebben van de 'Inspettorato della Motorizzazione Civile'. We raden aan om voor het te water laten van een boot overleg te plegen met een beambte van een scheepvaartkantoor, die in ieder plaatsje aan de meren te vinden is. Daarbij moeten alle documenten worden getoond.

Voor het meer Lago Maggiore en het Meer van Lugano is voor de duur van je verblijf een lokale registratie vereist, bovenop de Nederlandse registratie. Je kunt deze lokale registratie aanvragen bij de gemeente waar je verblijft. Voor deze aanvraag moet je een ICC, een ICP (of registratiebewijs snelle motorboten van het RDW) en het verzekeringsbewijs kunnen overleggen.

De kosten van de registratie en uitgifte zijn ongeveer € 30,-. De registratie geldt voor alle boten met een motor en een lengte meer dan 2.5 meter. De regel die door de Italiaanse provincie Verbano ingesteld is, geldt ook voor buitenlandse booteigenaren.

Het registratienummer moet aan beide zijden van de boot worden bevestigd. De registratie is niet verplicht voor vaartuigen korter dan 2.5 meter en kano's, kajaks, roeiboten, surfplanken en wedstrijdboten.

In Italië moet je je strikt aan de uitrustingseisen en vaarvoorschriften houden, omdat de "Carabinieri" hier bijzonder veel patrouilleren en vaak hoge boetes uitdelen.

ICC is verplicht

Volgens de Italiaanse wet moet je in het bezit zijn van een Internationaal vaarbewijs (ICC) zodra er een motor achter de boot hangt van 5 pk of meer. Heb je een vaarbewijs van voor 2010 dan kun je dit regelen via Stichting VAMEX. Als je met een motorboot onder Italiaanse vlag vaart (huurboot) heb je een vaarbewijs nodig wanneer de boot meer dan 29,5 kW (40 pk) motorvermogen heeft. Ook als je verder dan 6 zeemijlen uit de kust vaart is een vaarbewijs nodig, ongeacht het motorvermogen. Dan moet je ook een vaarbewijs II hebben.

ICP is verplicht

Het Internationaal Certificaat Pleziervaartuigen (ICP) heb je niet nodig in de volgende gevallen:

  • RDW Snelle motorbotenregistratie, dit is een officiële Nederlandse registratie. Het Europees model (creditcardformaat) is afgegeven na 1 april 2011.
  • Indien de boot geregistreerd is bij kadaster.
  • Indien er een zeebrief is afgegeven.

Voor de herkenbaarheid in het buitenland en voor het aantonen van je eigendom, kan toch een ICP worden aangevraagd. Het ICP document is hiervoor speciaal Europees ontworpen. Daardoor is het goed geaccepteerd als officieus eigendomsbewijs van je boot in Europa. Autoriteiten kunnen ook speciaal naar dit document vragen.

Bemanningslijst is verplicht

Deze is alleen nodig bij het aanlopen van zeehavens.

Watersportverzekering is verplicht

In Italië geldt een verplichte WA-verzekering voor boten voorzien van een motor. Minimaal verzekerd bedrag per gebeurtenis persoonsschade € 5.000.000,- en zaakschade € 1.000.000,-. Als je in Italië een onverzekerd of te laag verzekerd vaartuig gebruikt, kan je worden gestraft met een hoge boete en een hechtenis tot 3 maanden.

De verzekeringspolis of 'Certificat International d' Assurance' moet in het Italiaans gesteld zijn en aan boord worden meegenomen voor eventuele controle. Voor vaartuigen, die het land worden doorgevoerd zonder dat er mee wordt gevaren, geldt geen verzekeringsplicht.

Btw bewijs niet verplicht

Bij de binnengrenzen van de EU vindt doorgaans geen controle meer plaats. Je hoeft je niet te melden voor grenspassage. Wel vindt steekproefsgewijze controle door de douane plaats. Overigens kan de douane overal controles houden, niet alleen aan de (lands)grenzen. Wel raden we aan bij gebruik van zeehavens te beschikken over een btw-verklaring.

Zeilboten met zeiloppervlak tot 4 m²e

  • Reddingvest, of een reddingboei met een lijn van 30 meter per 2 opvarenden. Deze uitrustingseis vervalt wanneer je niet verder dan 300 meter uit de kust of oever vaart.

Zeilboten met meer dan 4 m² zeiloppervlak en alle andere boten zonder motor

  • Reddingvest, of een reddingboei met een lijn van 30 meter per 2 opvarenden. Deze uitrustingseis vervalt wanneer je niet verder dan 300 meter uit de kust of oever vaart.
  • ‘s Nachts moeten aanwezig zijn: 2 vuurpijlen met rode sterren of een signaalpistool met 2 patronen. Let op! In Nederland mag je geen signaalpistool over de weg vervoeren.

Motorboten en zeilboten met hulpmotor tot 14,7 kW, korter dan 6 meter

  • Opblaasbaar reddingvlot of reddingvest voor iedereen. Wanneer je niet verder dan 3 zeemijl uit de kust of oever komt is geen reddingvlot vereist en kan je volstaan met een reddingboei voor elke 2 opvarenden in plaats van reddingvesten; deze regeling geldt bijvoorbeeld op het Gardameer.
  • Reddingboei met 30 meter lijn. 
  • Handlenspomp (geen elektrische).
  • Anker met minstens 25 meter ankertros.
  • Een paar roeiriemen of peddels voorzien van een bootshaak.
  • 2 rode handstakellichten en 2 rode vuurpijlen of een signaalpistool met 2 patronen.
  • De vereiste navigatieverlichting, bij nachtelijk gebruik of in elk geval 360­ rondschijnend wit licht.
  • Brandblusser(s):
    - Met motoren tot 14,7 kW (20 pk): 1 brandblusser
    - Van 14,7 kW (20 pk) tot 73,5 kW (100 pk): 2 brandblussers
    - Vanaf 73,5 kW (100 pk): 3 brandblussers
    Eén brandblusser moet zijn aangebracht bij de plaats van de stuurman, de eventuele andere brandblussers moeten zijn geplaatst bij de motor en er moet in elke kajuit één aanwezig zijn. Aanbevolen wordt om brandblussers te kopen met 2 kg. inhoud. Na de aanschaf is het belangrijk dat je ze elk jaar laat controleren.
  • Verbandtrommel.

Alle motor- en zeilboten langer dan 6 meter of met motoren vanaf 14,7 kW

  • Reddingsmiddelen: zie de categorie hierboven.
  • Kompas, echolood of handlood, barometer, tijdklok, verrekijker; de nodige waterkaarten.
  • 3 rode handstakellichten en 3 rode parachutevuurpijlen.
  • Akoestisch signaalmiddel (misthoorn).
  • Anker met ketting of lijn, voldoende meerlijnen.
  • Verbandtrommel.
  • Navigatielantaarns.
  • Noodstuurinrichting.
  • Minstens 2 lenspompen.
  • Brandblusser(s): zie de categorie hierboven.

Onder meer doordat op de Italiaanse meren het aantal buitenlandse motorboten de laatste paar jaren aanmerkelijk is toegenomen, houdt de Italiaanse waterpolitie in het bijzonder de snelle motorboten in de gaten. Ze hebben daarbij de instructie gekregen om niet alleen procesverbaal op te maken, maar ook om in sommige gevallen de boot in beslag te nemen.

Je boot wordt in beslag genomen als:

  • De pleziervaarder niet in het bezit is van een vaarbewijs.
  • De pleziervaarder zijn vaarbewijs niet kan tonen.
  • De boot niet WA-verzekerd is of de WA-verzekeringspapieren niet aan boord zijn of niet in de Italiaanse- of Engelse taal gesteld zijn.
  • De pleziervaarder gevaarlijk vaargedrag vertoont of op gevaarlijke wijze de waterskisport beoefent (denk aan de veilige minimum afstand van 300 meter tot de kust of oever, het in loodrechte lijn op de oever wegvaren en de daarbij aan te houden maximum snelheid van 10 km/h).
  • De boot niet voldoet aan de in Italië gestelde veiligheidseisen.

Als je gaat waterskiën moet je de volgende maatregelen nemen:

(dit kan verschillen per meer en per gemeente)

  • Naast de bestuurder moet een goede zwemmer aan boord zijn.
  • Er moet een grote bolle achteruitkijkspiegel bevestigd zijn.
  • De boot moet over een zogenaamde dodemansknop beschikken.
  • De waterskiër moet een reddingvest dragen.
  • De afstand tussen boot en skiër mag niet minder bedragen dan 12 meter.
  • De trekboot moet voorzien zijn van een sleepbeting met loskoppelsysteem.
  • Speciale waterskibanen mogen alleen voor dat doel worden bevaren.
  • Afstand houden van 200 meter tot de 1.60 meter dieptelijn (uit de oever gemeten betekent dit meestal 300 meter).
  • Afstand houden van 400 meter tot badinrichting.
  • Waterskiën is alleen overdag toegestaan bij helder weer.
  • De vaartuigen zelf dienen een geschikte EHBO-kist aan boord te hebben en, voor iedere waterskiër, een reddingboei binnen handbereik.
  • Het is elke bestuurder van een motorboot verboden in het kielzog of op kleinere afstand andere boten die waterskiërs slepen te volgen. Ook is het verboden op volle snelheid het kielzog te doorkruisen op zodanige kleine afstand dat zij de skiërs bij een eventuele val zouden kunnen aanvaren.
  • Verder wordt aanbevolen om snelle motorboten in Nederland te laten registreren door de Rijksdienst en het registratiebewijs aan boord te hebben (kopie). Uiteraard dient het registratienummer aangebracht te zijn op beide zijden van de boot.

Geschikte meren voor motorboten

Meren die geschikt zijn voor de motorbootsport zijn Lago d'Orta, Lago Maggiore, Lago di Varesse, Lago di Lugano, Lago di Como, Lago d'Isco, Lago d'Iseo, Lago d'Idro, Lago di Masaciuccoli, Lago di Bolsena, Lago di Vico, Lago di Piediluco, Lago di Campotosto, Lago di Scanno en het Lago Albano.

Het Lago di Garda heeft wel de volgende restricties:

  • De provincie Trento, het noordelijk deel van het Gardameer, is voor motorboten verboden. De grens loopt circa 5 kilometer ten zuiden van Riva.
  • Voor het overige deel moet de motorboot op een afstand van tenminste 500 meter uit de oever blijven (behalve bij Manerba aan de westelijke oever, waar de minimum afstand 200 meter bedraagt).
  • Maximum snelheid overdag bedraagt 40 km/h, in de nacht 18 km/h en in en nabij havens circa 5.5 kilometer per uur.
  • Havens en aanlegsteigers moet men haaks vanaf het meer aanlopen.
  • Waterskiën mag alleen van 08.00 tot 20.00 uur, aan boord van de boot mag zich buiten de uitkijk en de stuurman geen ander persoon bevinden.
  • De minste afstand tot beroepsvaartuigen, zeilboten van zeilscholen e.d. is 100 meter.
  • Motorbrandstof mag men alleen tanken aan een vulstation; het is verboden uit jerrycans e.d. bij te vullen.
  • Uiteraard moet men alle uitrustingsstukken aan boord hebben die eerder genoemd zijn.

De verklaring omtrent het niet verder uit de kust of oever varen van 3 zeemijl, nodig om geen reddingvlot te hoeven meenemen, heet aan het Gardameer 'Autolimitazione sul permesso di navigazione entro le 3 miglia dalla rive del Lago di Garda'.

Voor de volgende meren gelden (enige) beperkingen:

Lago di Caldaro (verboden voor motorvaart), Lago Trasimeno (max. vermogen 36 kW (50 pk), alleen 4-takt), Lago di Caldonazzo, Lago di Ledro, Lago di Molveno en Lago di Cavedine (voor deze 4 meren is het maximum motorvermogen beperkt tot 2,9 kW (4 pk). Op het Lago d'Idro is een maximum motorvermogen van 7,3 kW (10 pk) van kracht en is het verboden om te waterskiën.

Het komt wel voor dat ineens een valwind optreedt. Deze is veelal krachtig en doordat de wind niet horizontaal waait, maar naar beneden gericht is, is de kans op kenteren groter dan bij een vergelijkbare windsterkte op open water.

Op de grotere meren treden meestal plaatselijke winden op, die elkaar dagelijks regelmatig afwisselen. Algemeen wordt aangenomen, dat van de Italiaanse meren, het Comomeer het meest geschikt is voor de zeilsport en wel speciaal de noordelijke arm van Bellagio tot Colico. Hier zijn veel watersportverenigingen, die veelal ook beschikken over een kraan en/of trailerhelling voor het te water laten van een over de weg meegenomen boot.

Bij Gravedonia waait de "Tivano" van circa 06.00 tot 10.30 uur met een kracht van 3 Beaufort, en van 11.00 tot 18.00 uur waait de "Breva" met een kracht van 4 tot 5 Beaufort. Iets verder weg, maar zeker de moeite waard, is het Lago Trasimeno met een oppervlakte van 128 km², het grootste meer van midden Italië.

Voor het op zee varen verwijzen we je naar het onderdeel ‘Motorvaren en waterskiën in Italië’.

Tips over Sardinië

Op Sardinië waait het 'altijd', of het nu de Tramontana is gedurende 30% van het jaar, of de Mistral, dan wel de Ponente, die de overige 70% van de tijd wel volblazen. Sardinië is een wat barre streek, zij het met heerlijke stranden en windsterktes van 4 tot 7 Beaufort.

Tips over Sicilië

Sicilië doet wat wind betreft nauwelijks onder voor Sardinië. Alleen de maanden juli en augustus zijn niet erg winderig. In de overige maanden waait het uit het oosten en noordwesten tussen 3 en 6 Beaufort. De kilometers lange stranden zijn nog niet zo barstensvol als in andere toeristencentra.

Trailerhellingen Adriatische Zee

Triëst, Grignano, Sistiana, Duino, Monfalcone, Grado, Porto Baseleghe, Porto Santa Margherita, Piave Vecchia, Venetië, Albarella, Cervia, Cesenatico, Rimini, Ricione, Porto Verde, Pesaro, Fano, Senigalia, Ancona, Numana, Civitanova Marche, S.Benedetto del Tronto, Giulianova, Pescara, Ortona, Termoli, Manfredonia, Barletta, Trani, Mola di Bari, Monopoli, Savelletri, Brindisi, Santa Foca, Otranto, Castro, Tricase, Santa Maria di Leuca

Trailerhellingen Ligurische/Tyrrheense Zee

Bordighera, San Remo (Porto Communale en Marina Portosole), Oneglia, Loano, Finale Ligure, Savonna, Arenzano, Genua, Camogli, Santa Margherita Ligure, Rapallo, Lavagna, Portovenère, Le Grazie, Magra-Mündung, Marina di Carrara, Viareggio, Livorno, Piombino, Castiglione della Pescaia, Porto Santo Stefano, Civitavecchia, Anzio, Terracina, Gaeta, Torre del Greco, Agropoli, San Marco di Castellabate, Acciarolli, Maratea en Spulico.

Trailerhellingen Sicilië

Riposto, Porto Palo, Marsala en Trapani

Trailerhellingen Sardinië

Porto Longonsardo, Cannigione, Golfo Aranci, Olbia, La Caletta, Cala Gonone, Marina Piccola del Poetto, Cagliari, Carloforte, Portoscuso en Fertila, Elba, Marina di Campo en Portoferraio, Procida, Procida-Marina, Ventotene, Ventotene-Marina, Ponza, Ponza-Marina, Comomeer, Bellano.

Trailerhellingen Gardameer

Assenza, Garda (Nuovo Porto), Cisano, Lazise (Nuovo Porto), Pacengo, Campanello, Peschiera, Galeazzi, Fornaci, Bergamini, West-Garda, Moniga, Desenzano, Portese, Salo Canottieri, Bogliaco, Toscolano Cantiera, Maderno, Maderno-Cantieri, Limone(Nuovo Porto), Riva (Darsena Rivana), Torbole en Torbole(Porto Dei Pescatori).

Je vakantie naar Italië nog beter voorbereiden? In de ANWB Webwinkel vind je handige reisgidsen.