Wandelen door de (pre)historie

Nederland, Overijssel, Steenwijk

Steenwijk en omgeving staan bol van de geschiedenis. Aan het begin van de route wandelt u door de sfeervolle stad, met monumenten die aan de jugendstilperiode herinneren. Dan gaat het noordwaarts naar de Eese en langs De Koepel, een markante boerderij met middeleeuwse koepel op de top van de Eiderberg. Het Eeserveld, een veld met acht grafheuvels, bewijst dat het gebied al duizenden jaren geleden door mensen is bewoond. U wandelt terug door het Steenwijker Wold met houtwallen, holle weggetjes, grasvelden, hoogveenvennetjes en ... een grote puist: de 25 meter hoge Woldberg.

1. Vanaf het station steekt u de weg (Tramlaan) over. Links- en meteen rechtsaf, J.H. Tromp Meestersstraat. Einde linksaf, Burg. Goeman Borgesiusstraat, en meteen rechtsaf. Linksaf, Doelenstraat. Einde
rechtsaf naar Markt.

2. Langs plein; einde rechtsaf, Kerkstraat. Kruising linksaf, Woldpromenade. Linksaf Kalverstraat, langs voormalige paardenstal. Einde rechtsaf (Gasthuisstraat) langs tweede paardenstal. Einde straat de Kornputsingel oversteken en schuin rechts om Villa Rams Woerthe te bekijken.

3. Weer teruglopen (Kornputsingel oversteken) en via de trap aan de rechterzijde het voetpad volgen over de hoogste stadswal. Bij kerk voetgangersbrug over en meteen linksaf trap af. Weer linksaf onder voetgangersbrug door en over stadsgracht.

4. Linksaf, Oostwijkstraat. Op splitsing links aanhouden. Op driesprong bij Kampstraat schuin linksaf. Op driesprong rechtsaf, De Heuvel, richting zendmast. Einde linksaf (Meppelerweg). Aan einde weg volgen met bocht naar rechts, Stationsstraat.

5. Spoorweg oversteken en rechtdoor (Eesveenseweg), voetpad aan linkerzijde van de weg volgen. Rotonde rechtdoor. Voetpad en later fietspad blijven volgen, links langs pompstation. Rotonde rechtdoor, fietspad volgen onder de snelweg door en langs weer een rotonde. Daarna (bij Y-18427/1) linksaf, Onderduikersweg, fietspad.

6. Volg dit fietspad met betonnen platen met bocht naar rechts. Ca. 150 m na Huis Ten Wolde (fietspad is zandweg geworden) linksaf, bordje De Woldberg. Na 200 m op driesprong schuin linksaf. Einde weg rechtsaf, zandweg met fietspad.

7. Bij P-22095 rechtdoor. Einde fietspad linksaf. Bospad met greppel en aarden wal (rechts) volgen met bocht naar rechts, langs de zwerfstenen Koe en Kalf (rechts).

8. Vlak voor asfaltweg linksaf (Duivenslaagte 1), onverharde weg. Bosweg volgen richting witte toren (van boerderij De Koepel). Vóór weiland rechtsaf.

9. Op hoek weiland linksaf, verderop via karrenspoor langs weilanden. Bij afsluitboom (bord De Eese) rechtsaf, rode route. Bocht naar links volgen.

10. Op driesprong scherp linksaf (rode route). Einde rechtsaf (rode route). Langs heideveld (rechts). Op splitsing rechts aanhouden, langs informatiepaneel over grafheuvels. Op kruising linksaf.

11. Einde linksaf, fietspad volgen. Bij P-22170 rechtdoor richting De Eese, Eiderberg. Bij P-24589 rechtsaf. Na 10 m schuin linksaf, smal dalend pad. Op splitsing links aanhouden, naar beneden.

12. Einde linksaf, dalend pad, zijpaden negeren. Rechtdoor langs crossterrreintje. Einde rechtsaf, zijpaden negeren. Langs camping. Bij ingang ’t Kappie (keuzepunt B 32) linksaf, zandweg met fietspad.

13. Na 300 m rechtsaf bij keuzepunt B 33, beukenlaan omhoog. Einde linksaf, pad buigt naar rechts. Verder omhoog langs het holle pad. Ga na het hoogste punt van de Woldberg (infopaneel) scherp linksaf omlaag.

14. Op zessprong (met links een bank) direct rechts aanhouden. Pad komt bij akker in het bos. Bij hoek van akker staat links een geel paaltje, neem dat pad en loop 40 m (met weiland aan rechterhand). Weer rechtsaf. Na 50 m. rechts aanhouden (niet hol paadje naar beneden), weer langs akker. Op driesprong rechtsaf, naaldbos aan linkerhand.

15. Open plek met gras oversteken en rechtsaf, bij handwijzer Tuk’s Theehuis, op kruising linksaf. Langs Tuk’s Theehuis. Einde linksaf. Einde rechtsaf, spoorlijn kruisen bij P-22171. Zijstraten negeren.

16. Einde Bergweg, bij Café De Karre, linksaf richting centrum (Tukseweg). Bij rotonde rechtdoor. Na Dolderbrug linksaf, Capellekade. Bocht naar rechts, Harmen van Swinderenstraat. Op splitsing links aanhouden, Mr. Zicher ter Steghestraat. Bocht naar rechts, doorlopen naar station.

Villa Rams Woerthe is een van de fraaiste en best bewaard gebleven villa’s van Nederland met jugendstilkenmerken. De villa uit 1899 is ontworpen door A.L. van Gendt, bekend als architect van het Amsterdamse Concertgebouw. Nu is het de zetel van het gemeentebestuur, met onder andere een trouwzaal en cultureel centrum. Het interieur is rijk versierd met monumentale wandschilderingen in jugendstil en gebrandschilderde glas-in-loodramen. Eén kamer is ingericht als Hildo Kropkamer. Van deze bekende, uit Steenwijk afkomstige beeldhouwer is ook het oorlogsmonument langs de oprijlaan. Rond de villa ligt een tuin in Engelse landschapsstijl.

Zwerfstenen zijn oorspronkelijk afkomstig uit Scandinavië. Ze zijn naar onze streken verplaatst door het landijs, de gletsjers uit de ijstijd van enkele honderdduizenden jaren geleden, het saalien. De twee zwerfstenen op de Eeserberg worden in de volksmond Koe en Kalf genoemd. Volgens de volksverhalen kwamen de Germanen hier bijeen voor hun rechtspraak.

Op het Eeserveld en in de nabije omgeving zijn zo’n twintig grafheuvels te vinden. De grafheuvels zijn tussen de 3000 en 5000 jaar geleden gebouwd. Ze zijn daarmee minder oud dan de hunebedden, die ook als graven dienstdeden.

Aan het eind van de 19e eeuw ontstond een kunstvorm die de nadruk sterk op versiering legde; een stijl die bekend werd onder de namen jugendstil, art nouveau, modernismo en andere. Opvallend kenmerk is de krullerige lijn, de ‘zweepslag’. Jugendstil kreeg geen Nederlandse naam: in Nederland sloeg deze stijl niet erg aan, zeker niet in de bouwkunst. In Steenwijk staan enkele gebouwen in deze stijl. De mooiste is Villa Rams Woerthe, maar ook heel fraai zijn de paardenstallen aan de Kalverstraat en de Gasthuisstraat. De twee panden zijn onderling verbonden door een gemeenschappelijke achtertuin. Ze worden ‘de stallen van Spijkervet’ genoemd, naar de voormalige eigenaar.