Peultjes en Paksoi uit Salland

Nederland, Overijssel, Deventer

Deze afwisselende Sallandse route voert nu eens door bos, dan weer langs weiland, met hier en daar een landhuis of een rietgedekte monumentale boerderij. Het is landelijkheid troef. Een paard briest in de wei, herkauwende koeien liggen zij aan zij in het gras en vanuit de sloten klinkt uitbundig kikkergekwaak. De intermezzo’s bij biologische groentetelers maken het áf. De varkens wroeten heerlijk in de modder, terwijl de Sallandse piepers de grond uitvliegen. En het appelvliersapje smaakt verrassend lekker. Hoe verbouwen de biologische boeren hun peultjes, snijbiet en rabarber? Ze vertellen graag alle ins en outs.

Om van winkelcentrum Colmschate aan de Flora in Deventer naar het startpunt Somervaart te komen kun je:

  • Lopen langs de Holterweg (ca. 15 min)
  • Of bus 6 nemen richting Bathmen en uitstappen bij de halte Salland (de bus rijdt ma-za om het halfuur, zo om het uur)

Routebeschrijving (la = linksaf, ra = rechtsaf, rd = rechtdoor):

  1. Volg bij Somervaart even de Holterweg (N344) en sla bij huisnummer 120 ra het bospad in (de Bannink). Verharde weg schuin naar rechts oversteken naar smal bospad. Aan het einde la en op de verharde weg ra. Volg de paarse pijl van het wandelnetwerk naar links tot Hoeve De Haverkamp.
  2. Op het erf ra naar de weg achter de boerderij. Einde weg la. Onderweg naar 3de boerderij op splitsing rechts aanhouden. Bij 3de boerderij la langs huisnummer 2 en landhuis De Bannink. Op splitsing rd, begroeid bospad. Bij grindpad (Rodijksweg) ra tot Holterweg.
  3. Hier ra en na 100 meter naar links oversteken (Let op: Aarninksweg). Volg deze met enkele bochten tot T-splitsing. Hier la spikvoorderweg. Deze weg (wordt al gauw zandpad) langere tijd volgen. Je komt langs een infopaneel van IJssellandschap. Einde pad Croddendijk oversteken en ra over fietspad.
  4. 1ste weg la Brandkoeleweg, onverhard. Einde pad Oerdijk oversteken en even la. Meteen daarna ra Schooldijk. Links aanhouden op Y-splitsing. Over de brug over de Soestwetering en la Zandbelterweg. 1ste weg la Zandbeltermolenweg. Deze zandweg volgen tot Spanjaarsdijk. Daar ra over fietspad. Na 500 m ligt rechts De Heihoeve.
  5. Blijf het fietspad volgen tot P22076 en ga daar ra, Butersdijk. Na ca. 1 km, waar de verharding ophoudt, ra Kalverbeltsweg. Einde weg la, Koerkampsweg. Einde weg ra, fietspad volgen en langs kombord ‘Lettele’. Na 200 m la Sportweg in.
  6. Bij ingang sportpark rd. Bij wandelknooppunt J35 ra en 1ste pad rechts inslaan. Pad volgen tot verharde weg, Oerdijk. Oversteken en fietspad naar rechts volgen tot open plek met parkeerplaats en infopaneel. Volg het pad aan je linkerhand langs De Slenk, een voormalig beekdal. Einde pad bij J24 ra, bij J25 ra en bij J26 en J34 rd. Einde pad de Bathmenseweg oversteken en bij J33 la, over het fietspad. Deze 1,5 km volgen tot de Holterweg (op de hoek is een benzinestation).
  7. Deze weg rd oversteken en een zandweg met naastliggend fietspad volgen. Negeer het bord ‘doodlopende weg’. Einde weg la, Oude Molenweg. Na 150 m ra, Willeminksweg, en op splitsing bij N25 la. Op kruising ra, een camping passeren, de weg wordt verhard. Op splitsing ra, Traasterdijk. In Bathmen la, Koekendijk, spoorovergang passeren en 1ste weg ra, Dorpsstraat. Op kruising la langs diverse horeca. Na 300 m einde bij burhalte ’t Dijkhuis. Hier bus naar Deventer nemen.

Hoeve De Haverkamp, een biologisch groenteteeltbedrijf, is gevestigd in een oude boerderij op het prachtige oude Landgoed De Bannink. Naast gangbare groenten als ijsbergsla, paksoi, raapstelen en sperziebonen telen eigenaars Jopie Duijnhouwer en Heleen Hennink een aantal oude groenterassen zoals aardperen, oude sperziebonen en Sallandse piepers. Hun trots is de kruidentuin met onder andere verschillende muntsoorten (zoals de heftige ‘King’-pepermunt), mierikswortel, bonenkruid, koriander, basilicum, tijm, oregano en diverse saliesoorten.

Van meet af aan boeren Jopie en Heleen biologisch. ‘Landbouw met zorg voor je product én voor je omgeving; zo omschrijf je ‘bio’ op zijn best’, vertelt Heleen. Vóór ze ‘bio’ gingen, studeerden ze allebei tropische landbouwkunde. Een studie die hen naar landen bracht als Rwanda, Nepal en Kameroen. Jopie: ‘Tijdens het laatste contract in Nepal kregen we de papieren toegestuurd met de mededeling dat we hier op Landgoed De Bannink een stuk grond konden pachten. Er zaten toen nog drie freules. Het rijtje boerderijen waarvan de Haverkamp er één is, wordt al in 1399 genoemd en een aantal van de hoeven heeft nog steeds de originele beige-groene luiken.’

De verse kruiden en groenten zijn verkrijgbaar in de boerderijwinkel (met klein terras), naast verschillende oude fruitrassen en verse sappen van een naburige hobbyteler. Vraag vooral naar de Zwijndrechtse wijnperen!

Voor wie wil, nemen Heleen en Jopie als het even kan tijd om alles te vertellen over hun graan- en groenteteelt. Bel ze gerust vooraf op hun 06-nummer. En even pauzeren met een lekker appelvlier- of appelperensapje uit de winkel is ook een aanlokkelijk idee.

Er heerst een gezellige bedrijvigheid rond de honderd jaar oude, biologische zorgboerderij De Heihoeve. De varkensstal wordt uitgemest, een ander brengt net een paar kratten vol knisperverse andijvie naar binnen en een landbouwmachine krijgt net een grote servicebeurt.

‘Kom verder’, gebaart de bedrijfsleider Tonnie Kloosterboer, ‘of neuzen jullie liever eerst wat rond? Kijken mag altijd, we willen graag laten zien wat we doen.’

Wie zich laat rondleiden over het uitgestrekte terrein, komt ogen en oren tekort. En, rondkijken bij De Heihoeve stemt vrolijk. Sierkippen, geiten, schapen, koeien, varkens, konijnen en het paard scharrelen, rennen, springen en wroeten zoals ze dat het liefste doen. Alle dieren hebben de ruimte op dit ecologische land- en tuinbouwbedrijf. Naast de blije beestenbende draait het om groente en kruiden. Op een groot veld staan de gewassen in keurige rijen, de zaaidatum op witte bordjes ervóór. Je ziet de broccoli, andijvie, prei en ijsbergsla groeien met de seizoenen. Maar ook de worteltjes, snijbiet, peultjes, raapstelen en rabarber – bijna te veel om op te noemen – doen het goed. ‘Als je groente mee wilt nemen, oogsten ze het waar je bijstaat’, vertelt Tonnie. Verser kun je het niet krijgen, toch?’ 

Net iets buiten de route ligt Zuivelboerderij ’n Aanvang. Maak een wandeling over de koepromenade en je krijgt een aardig beeld van het dagritme van een koe. Waar liggen ze, wanneer gaan ze naar de wei, wat eten en drinken ze zoal? Je zult zien dat ze min of meer hun eigen dag indelen, op het tijdstip van het melken na. In de winkel zijn ambachtelijke zuivel- en streekproducten te koop.

Bij het beheer van voormalig beekdal en beschermd natuurmonument De Slenk komt heel wat kijken. Een legertje vrijwilligers zet zich, onder coördinatie van Landschap Overijssel, vol verve in. Terugkerend programmapunt op de jaaragenda is het selectieve maaien, waarbij telkens een deel wordt overgeslagen. Zo kunnen zeldzame insecten overwinteren. Zonder alle vrijwillige ijver zou de aardbeivlinder er bijvoorbeeld niet meer hebben rondgevlogen.