Landgoederen met een verhaal

Nederland, Gelderland, Elburg

Het middeleeuwse stratenplan, de visrijke grachten, de wallen en de keitjesstoepen: overal ademt dit oude Hanzestadje aan de voormalige Zuiderzee de intieme sfeer van het verleden. Alleen al het dwalen door de oude vestingstad is een bijzondere ervaring. Maar ook de omgeving is de moeite waard. Zo komt u langs een aantal landgoederen met kastelen en door uitgestrekte bossen.

1. Vanaf parkeerplaats en bushalte rechtsaf, vesting de rug toekeren. Trottoir aan linkerzijde van de weg volgen. Voorrangsweg oversteken, Omloop (trottoir) volgen. Ter hoogte van huisnr. 27 rechtsaf, fietspad omhoog en meteen linksaf, trottoir langs Zuiderzeestraatweg Oost.

2. Bij huisnr. 86 rechtsaf weg oversteken en rechtdoor, Puttenerallee, onverhard pad (rechts ligt Landgoed Old Putten). Pad maakt bocht naar rechts en vervolgens naar links. Rechtsaf over houten bruggetje en meteen linksaf, schelpenpad.

3. Einde pad linksaf. Asfaltweg wordt klinkerweg. Bij P-24195 rechtdoor. Iets verderop bij P-20242 de voorrangsweg oversteken. Na huisnr. 9 rechtsaf (stenen brug). Op viersprong na Kasteel Zwaluwenburg rechtdoor. Op kruising met verhard fietspad en ruiterpad rechtdoor.

4. Op viersprong (weg gaat iets omhoog en is naar rechts gebogen) rechtdoor (dus níét het pad dat schuin rechts afbuigt!). Pad buigt daarna naar links richting wit hek in de verte.

5. Op viersprong met links geel bord Geldersch Landschap (100 m voor het witte hek) rechtsaf. Op volgende viersprong rechtdoor. Na 100 m paadje rechtsaf. Einde rechtsaf, lange rechte bomenlaan. Op vijfsprong met onverhard pad en verhard fietspad rechtdoor, bomenlaan volgen.

6. Na ca. 100 m linksaf door hek, speelweide op. Meteen rechtsaf langs rand van de Alfred Vogel-tuinen. Bij bank om boom linksaf over graspad met bloemperken aan de rechterhand. Aan het einde van het het bloemperk rechtsaf graspad op, langs bloemperken blijven lopen. Volg de paaltjes met de geel-rode kop.

7. Verderop iets schuin rechts en dan linksaf richting uitgang, tuin verlaten. Verkeersweg schuin links oversteken. Aan overkant halfverharde weg in, Schouwenburg. Op splitsing rechts aanhouden, weg volgen, afslagen negeren. Einde (links ligt Landgoed Schouwenburg met gelijknamig kasteel) rechtsaf, klinkerweg.

8. Einde klinkerweg linksaf. Bij P-24195 rechtsaf, Jukweg (asfaltweg). Na bordje Oostendorp linksaf, Puttenerpad. Na ca. 200 m rechtsaf, schelpenpaadje. Einde rechtsaf, breed pad op. Einde pad asfaltweg oversteken en linksaf.

9. Voetpad volgen en op rotonde rechtsaf (naar beneden). Einde fietspad weg oversteken en linksaf. Voetpad richting vesting volgen, terug naar parkeerplaats en bushalte.

In 1326 werd Kasteel Zwaluwenburg voor het eerst genoemd. Het huidige landhuis, gebouwd in 1728, is een van de best bewaarde 18e-eeuwse landhuizen van Gelderland. Het bijbehoren-de landgoed, in handen van Het Geldersch Landschap, is vrij toegankelijk voor wandelaars, met uitzondering van het eilandje waar het huis op staat. Daar regeren de huidige bewoners, de familie Heusdens. ’s Zomers zijn er regelmatig exposities in het landhuis (Zwaluwenburg 6, ’t Harde, www.glk.nl).

Op Landgoed Zwaluwenburg komt u langs de tuinen van Alfred Vogel. Hier worden de geneeskrachtige planten voor de natuurlijke A. Vogel-producten op ecologische wijze gekweekt. De meer dan 35 plantensoorten worden veelal met de hand geoogst. Dat is een arbeidsintensief karwei; de oogst van één kilo blad neemt ongeveer een uur in beslag. De opbrengst bedraagt jaarlijks zo’n 60.000 kilogram. De tuinen met geurende en kleurende planten zijn vrij toegankelijk van begin april tot eind september.

Dit landhuis uit 1313 heeft lange tijd leeg gestaan na de Franse tijd. Het scheelde maar een haartje of het was gesloopt. Baron van Sytzama, benoemd tot kantonrechter in Elburg, kocht het landgoed in 1850. Hij gebruikte de grootste kamer van het huis om rechtszitting en te houden, de hal deed dienst als wachtkamer. Sytzama’s zoon werd in 1913 benoemd tot burgemeester van Oldebroek. De nieuwe baron liet het huis opknappen en kocht tot ver in de omgeving landerijen. Na zijn overlijden kwam het huis in 1941 aan hun dochter, de freule, toe. Zij was hofdame van koningin Juliana, die Schouwenburg regelmatig bezocht. In 1975 zijn het huis en de landerijen verkocht aan Het Geldersch Landschap. Zowel landgoed als landhuis zijn niet toegankelijk voor publiek.