Dubbelinterview Felix Cohen (VVN) en Frits van Bruggen (ANWB)

Eerder verschenen in Kampioen

‘Jongens, we hebben elkaar nodig’

De verkeersveiligheid in Nederland neemt af. Het aantal verkeersdoden steeg van 570 in 2014 naar 621 in 2015. En vielen er in 2006 14.500 ernstig gewonden, in 2014 waren het er al 20.700. De ANWB en Veilig Verkeer Nederland (VVN) willen, samen met andere organisaties, deze aantallen omlaag brengen. Een gesprek met Frits van Bruggen, hoofddirecteur ANWB, en Felix Cohen, directeur VVN.

Waardoor stijgt het aantal doden en gewonden?

Cohen: ‘Ten eerste nemen meer ouderen deel aan het verkeer. Zij blijken kwetsbaarder. Ze veróórzaken niet meer ongelukken, maar zijn vaker het sláchtoffer. Een belangrijke rol speelt verder het toenemend gebruik van de smartphone. En de politie controleert minder.’
Van Bruggen: ‘Wij maken ons grote zorgen over de slechte ongevallenregistratie. Als je niet weet wat de oorzaak van een ongeval is, kun je ook geen gerichte maatregelen nemen. Er zijn gelukkig mooie initiatieven die het mogelijk maken met de smartphone ongevallen te melden. Dat levert veel bruikbare informatie op.’
Cohen: ‘Tegelijkertijd zorgt die smartphone ervoor dat mensen zich in het verkeer laten afleiden. En afleiding, dat is het grote kwaad. Dan kun je zeggen: we nemen die afleiding weg. Maar je kunt ook zeggen: we zoeken de oplossing in de techniek, of in omstandigheden op de weg. De helft van het aantal eenzijdige fietsongelukken bestaat uit botsingen met een paaltje. Dan zeg ik: haal die paaltjes weg.’
Van Bruggen: ‘Ja, de oplossing zit ’m zowel in verandering van gedrag als in aanpassing van technologie en infrastructuur. Als het om gedrag gaat, moet je bij de ouders beginnen. Hoeveel ouders hebben zelf deugdelijke fietsverlichting? En ga jij maar eens een puber uitleggen dat hij niet mag appen in de auto als pa het ook doet. Om dat te voorkomen geloof ik toch meer in technologische oplossingen.’
Cohen: ‘Er bestaat een app die zorgt dat je smartphone boven een bepaalde snelheid geen tekstberichten aanneemt. Prachtig natuurlijk maar het ding werkt niet want niemand zet hem aan. Je moet het omdraaien, zorgen dat die app aanstaat en alleen uitgaat als jij ingrijpt. De meerderheid laat hem dan gewoon aanstaan.’

Verkiezingen

Van Bruggen: ‘Mijn grootste zorg is dat het niet lukt de toename van het aantal doden en zwaargewonden te stoppen. En dat is wel wat onze leden van ons vragen. Daarom is de samenwerking met VVN en andere partijen zo belangrijk. In z’n eentje gaat niemand van ons dit oplossen.’
Cohen: ‘De risicoperceptie van ons mensen is een beetje scheef. Sinds 2000 zijn 12.000 mensen in het verkeer omgekomen, en zijn er 250.000 zwaargewonden gevallen. En niemand die erover klaagt! Het lijkt alsof we met zijn allen denken dat dat de prijs is voor het verkeer. Vergelijk dat eens met de consternatie die ontstaat bij een moord. Terwijl er in vijftien jaar tijd toch ook 2000 moorden zijn gepleegd. Het wordt tijd dat we de feiten onder ogen zien.’
Van Bruggen: ‘We zijn hard aan het werk om het bij de politiek weer op de agenda te krijgen. Zeker met het oog op de verkiezingen hopen wij dat een nieuw kabinet werk maakt van de verkeersveiligheid. Er moet dringend wat gebeuren.’
Cohen: ‘Het verkeer verandert. De fietspaden bijvoorbeeld zijn helemaal niet berekend op snelle e-bikes, zeker niet in de stad. Sowieso vind ik dat grote steden bedoeld zijn om te fietsen en daarop moeten worden ingericht, niet op de auto zoals nu.’
Van Bruggen: ‘Inderdaad. Oude steden zijn niet ontworpen op massaal autoverkeer. Maar door de grote aantallen rijden ook fietsen, brommers en allerlei nieuwe verkeersmiddelen elkaar letterlijk in de wielen. Een andere indeling van vervoermiddelen, gebaseerd op massa en afmetingen, gecombineerd met een andere indeling van de ruimte en een betere routering, moet ervoor zorgen dat de stad bereikbaar en veilig blijft. Dat kan zelfs betekenen dat vervoermiddelen in bepaalde gebieden niet meer mogen komen. Vanuit leefbaarheid en veiligheid zijn dat begrijpelijke maatregelen. Wij zijn daar als ANWB dan ook niet tegen, maar geef mensen wel een handelingsperspectief. Zorg voor goede alternatieven.’
Cohen: ‘Een kwart van het aantal verkeersdoden valt op provinciale wegen terwijl die maar 6% van het wegenstelsel vormen. Tachtigkilometerwegen zijn onveilig.’
Van Bruggen: ‘De ANWB heeft daarom in 2014 de veiligheid van de provinciale wegen in kaart gebracht. We hebben sterren toegekend aan provinciale wegen; 5 sterren voor heel veilige wegen, 1 ster voor onveilige wegen. Tweederde van de onderzochte wegen bleek maar 1 of 2 sterren te hebben en dat is beslist niet veilig genoeg. Daarover zijn wij met alle provincies in gesprek en verschillende provincies zijn met onze aanbevelingen aan de slag gegaan. Friesland heeft bijvoorbeeld 30 miljoen euro vrijgemaakt om hun wegen veiliger te maken in de komende 4 jaar.’
Cohen: ‘Dat vind ik nou zo mooi aan de ANWB, de kracht van de lobby richting overheid, zowel op provinciaal als nationaal niveau.’
Van Bruggen: ‘Terwijl VVN juist sterk is op lokaal niveau. Nu weer, zie je overal in het land die spandoeken hangen: “De scholen zijn weer begonnen”. Daar heb ik enorm veel respect voor. Daarom vind ik het zonde dat zich in het verleden wel eens wrijvingen hebben voorgedaan. Het laatste dat de ANWB wil, is concurreren met VVN. Jongens, het gaat om verkeersveiligheid! We hebben elkaar nodig.’
Cohen: ‘Precies. Voor de bevolking is het heel simpel. “Los het probleem op. Wie dat doet, kan ons niets schelen.” Daar beginnen we nu mee. Maandag drie oktober vond de aftrap plaats.’
Van Bruggen: ‘De Fietsverlichtingsweek is een mooi voorbeeld van goede samenwerking. En er volgen er meer. De ANWB en VVN, dat is natuurlijk een ijzersterke alliantie.’

Meer informatie

ANWB lichtbrigade
Wat doet de ANWB voor méér verkeersveiligheid
VVN