Franse zomer 2016

20 Tips voor Francofielen

Is alle drukte rond het EK en de Tour een goede reden om Frankrijk dit jaar te mijden? Mais non! Slenter door de vieilles villes waar wordt gevoetbald of gefietst, prik een vorkje in de zon en werp slechts af en toe een blik op de tv. REIZ& geeft 20 tips voor de Francofielen die voetbal of racefiets worst zal zijn, maar wel willen genieten als god(in) in Frankrijk.

Meteen maar het hoge woord eruit: de inwoners van Lille zijn onweerstaanbaar aardig. Ze wijzen je met plezier de weg naar de braderie (de grootste rommelmarkt van Europa), het Palais des Beaux-Arts (Goya, Van Gogh) of patisserie Meert. Jawel, ze zijn hier apetrots dat hun voormalige kolenstad thans een onweerstaanbaar gezellig shoppingmekka is. Mooie oude binnenstad, kasseien in de straten en een fijn plein (dat op 19 juni natuurlijk wel afgeladen is met voetbalsupporters, als Les Bleus het  opnemen tegen de Zwitsers). Enfin, zoek dan lekker de rust van het geboortehuis van Charles de Gaulle. Daar vind je wel zijn zwaard, maar – wees gerust – niet zijn kicksen.

Tip: Chez Max

Traditionele Vlaams gerechten, maar ook Max’ eigen versie van Welsh ‘Rarrebit’. Ze weten niet precies hoe je het schrijft, maar… lékker! www.restaurant-chezmax-lille.fr

Tip: winkelen in Vieux Lille

De kronkelzijstraatjes van de Rue de la Monnaie zijn hét domein voor wie graag winkelt tot hij/zij valt.

12, 15, 19 & 22 juni: EK-groepsduels, 26 juni: 8ste finale, 1 juli: kwartfinale

Je rijdt op de A1 naar het zuiden en jawel, daar zijn ze weer: die twee rare steenkoolbergen. Sla dit jaar ter ere van de nabijgelegen EK-stad Lens af bij de A21 en ga even langs bij de ‘terrils jumeaux du 11/19’, de twee zwarte kegels die boven de stad uittorenen. Breng een eresaluut aan deze stille getuigen van een industrieel verleden, en klauter een stukje omhoog op een van deze piramides van Noord-Frankrijk, 186 m hoog.

Tip: Musée du Louvre-Lens

Waar ligt het Louvre? Niet alleen in Parijs, ook in Lens Nord-Pas-de-Calais. Je vindt er een museumpark dat de herinnering aan de mijnbouw van de streek in leven houdt. In de Grote Galerij worden sculpturen en schilderijen uit de collecties van het echte Louvre tentoongesteld. www.louvrelens.fr

Tip: Potjesvlees

Goeie naam! Deze stoofschotel van rund, kip, konijn of varken, natuurlijk met een artisanaal biertje erbij, is een lokale lekkernij.

11, 16 & 21 juni: EK-groepsduels, 25 juni: 8ste finale

Een van de mooiste stadjes van Noord-Frankrijk is ongetwijfeld Arras (de ‘s’ ook uitspreken!). De stad had hevig te leiden van 20ste-eeuws oorlogsgeweld, maar de 155 schitterende Vlaamse barokgevels aan de Place des Héros en de Grand’Place zijn in volle glorie herbouwd. Ze zijn misschien wel het mooist als je ze bekijkt vanaf het belfort (‘klokkentoren’ klinkt toch minder) van het stadhuis. Ook dat belfort is geheel herbouwd. Bijkomend voordeel: de 75-meter hoge toren heeft nu een lift. Onder de Place des Héros loopt een stelsel van gangen, de souterrains of boves, dat vanaf de tiende eeuw is gegraven en dienst deed als  opslagruimte. Tijdens WO I werden de gangen als commandopost, ziekenhuis en barak gebruikt.

Tip: De Souterrains

Het hele jaar door interessant, maar van half april tot half juni het wonderlijke toneel van uitbundige plantengroei. Ja, écht! www.arras.fr

Tip: Hôtel de l’Univers

Wat een rust in dit voormalige 16de-eeuwse Jezuïetenklooster. Geen supporter te horen! www.univers.najeti.fr

Lekker niks, maar Lens is niet ver

Op zaterdag 2 juli 2016 start de 103de Ronde van Frankrijk in Mont Saint-Michel. Zonder twijfel de mooiste startplaats tot nu toe. Midden op een rotsachtig eilandje bouwde een kleine, religieuze gemeenschap hier in de Middeleeuwen een abdij. (Kijk naar de vergulde engel op de abdij – hij kreeg speciaal voor de Tourstart een nieuw gouden jasje.) Natuurlijk is Mont Saint-Michel supertoeristisch, er komen hier jaarlijks maar liefst drie miljoen bezoekers. Ga hier in het voor- of naseizoen naartoe. De beloning is groot. Het uitzicht op de verlichte abdij is verrukkelijk. Als een middeleeuws ruimteschip steekt ze af tegen de oranje hemel. En ’s avonds ben je de enige toerist in de Grande Rue.

Tip: wadwandelen

Een andere manier om, blootsvoets, Mont Saint-Michel te beleven: over het wad rondom het eiland. www.cheminsdelabaie.com

Tip: overnachten op de kust

Slapen op Mont Saint-Michel: sfeervol, maar prijzig en geen parkeerplek. Het Mercure-hotel aan het begin van de dijk heeft een gratis busservice. www.mercure.com

2 juli: startplaats 1ste etappe Tour de France

Ah St. Malo, stad van ontdekkingsreizigers, zeehelden, schurken en piraten! Vanuit hier werden stukken Canada ontdekt en ingepikt, en trouwens ook de Falkland Eilanden en Rio de Janeiro. In de 17de eeuw joegen boekaniers hier de schepen van de Britse East India Company schrik aan. Jawel, de zeerovershuizen staan hier nog altijd. In 2013 kwam ‘onze’ Danny van Poppel in St. Malo als negende over de meet, maar dit jaar houdt de vestingstad de Tour buiten de poort. Dus kun je in relatieve rust, turend over zee, wandelen over de historische stadsmuren, die in 1944 zwaar werden beschadigd, maar minutieus in oude glorie zijn hersteld. Het verschil tussen eb en vloed is hier 12 meter! Bij eb komen er stranden vrij, waar het aangenaam picknicken is. Ook leuk: aan de smaragdkust naast St. Malo ligt oesterdorp Cancale en nu mag u drie keer raden wat je daar goed kunt doen.

Tip: restaurant l’Absinthe

Sfeervol dineren (vis natuurlijk, maar ook gevogelte) binnen de oude stadsmuren, menu’s vanaf €29. www.restaurant-absinthe-cafe.fr

Lekker niks, maar Mont Saint-Michel is niet ver

Het EK is ver weg in deze stad, waarvan de plaatselijke voetbaltrots moeizaam schoffelt in de Franse vierde divisie. Maar de Tour wordt hier op 5 juli hartelijk verwelkomd. Als dat maar goed gaat in breekbaar Limoges, sinds de 18de eeuw terecht fier op zijn porselein en email (nee, niet e-mail). Vlak buiten Limoges ligt het in 1944 door de SS verwoeste Oradour-sur-Glane, een indrukwekkende nagedachtenis aan WO II. Minder heftig, wel imposant, is een bezoek aan de grotten van Lascaux. De grotschilderingen hier zijn naar schatting 17.000 jaar oud. Ze werden in 1940 bij toeval ontdekt. De echte grot is sinds 1963 gesloten (te kwetsbaar) maar Lascaux II biedt een exacte kopie.

Tip: Camping du Paradis

Leer vanuit huurtent of -caravan de fraaie omgeving van Saint-Léon-sur-Vézère kennen. Prima camping, Nederlandse eigenaars.

Tip: La table du couvent, Limoges

Goddelijk dineren in oud karmelietenklooster, dat ook kookcursussen organiseert. latableducouvent.com

5 juli: finish 4de etappe, 6 juli: start 5de etappe

Vroeger werd er vanuit grauwe pakhuizen wijn verhandeld aan de vijf kades langs de Garonne. Maar sinds een grondige opknapbuurt, zijn les quais op glorieuze wijze herrezen als een reeks aantrekkelijke winkelpromenades. Je vindt er gezellige cafés en restaurantjes met terrassen, en uiteraard een keur aan boetieks. Geniet van de picknickplaatsen, de fraaie 18de-eeuwse gevels en natuurlijke de Garonne. Tegenover de Place de la Bourse, vlakbij de Quai de la Douane, bevindt zich de Mirroir d’Eau des Quais, een ondiep waterplateau van 3400 m². Van tijd tot tijd spuiten hier fijne druppeltjes de lucht is, zodat je door een waternevel kunt wandelen. Goed idee voor de oververhitte supporters van België, Ierland, Wales en de andere landen die in Bordeaux spelen

Tip: Musée du Vin

Eigenlijk raar dat dit pas sinds 2008 bestaat, want Bordeaux is toch gewoon wijn? Hier leer je er alles over. Proeven na afloop? Valt over te praten. Santé! www.museeduvinbordeaux.com

11, 14, 18 & 21 juni: EK-groepsduels, 2 juli: kwartfinale

Toulouse is niet te versmaden. Te weinig Nederlanders weten dat het een van de aangenaamste en gezondste steden (zeggen ze daar) van Frankrijk is, met de Pyreneeën als wilde achtertuin. Toulouse heeft een oud centrum van baksteen, dat elke moment van de dag een andere kleur aanneemt. Van roze bij zonsopkomst via rood in de middag tot bijna paars bij zonsondergang. De ‘Dam’ van Toulouse is het Place du Capitole. Op zomerdagen is het hier een snelkookpan van demonstraties, muziekfestijnen en studenten. Eén kant van het plein bestaat helemaal uit het Capitole: een 124 meter lang gebouw uit de 18de eeuw van baksteen en marmer. Het is nog steeds in gebruik als stadhuis en theater.

Tip: Cité de l’Espace

Als de madding crowds vier EK-wedstrijden lang het Stadium Municipal onveilig maken, is het goed toeven in dit themapark over ruimtevaart, met een heuse Ariane 5 in de achtertuin. www.cite-espace.co

13, 17 & 20 juni: EK-groepsduels, 26 juni: 8ste finale

Een luierdag in Pau doet reiziger zowel als coureur (11 juli is de eerste rustdag in de Tour) goed. Voor een magnifiek vergezicht op de Pyreneeën pak je een bankje op de Boulevard des Pyrénées, die zich als een lang, zonnig balkon voor de bergen uitstrekt. Sierlijk Pau is al eeuwen geliefd bij welgestelde bezoekers, die zich graag vestigden aan de elegante straten.

Tip: Château de Pau

Kasteel uit 1370 in hartje stad. http://chateau-pau.fr Onder Pau ligt Lourdes en daar moet je een keer heen (maar liever niet als patiënt). Lourdes is de grootste bedevaartplaats van Europa en heeft na Parijs de meeste hotels van Frankrijk. Het verhaal wil dat Maria hier in 1858 verscheen aan de 14-jarige Bernadette Soubirous, reden voor een jaarlijkse stroom van pakweg vijf miljoen bezoekers.

Tip: beweeg!

Minder bekend: nabij Lourdes is het goed watersporten, paardrijden, wandelen en golfen.

9 juli: startplaats, 8ste etappe

Drie sterren krijgt Cirque de Gavarnie (Hautes Pyrénées) in de Michelingids. Victor Hugo noemde dit keteldal ‘het Colosseum van de natuur’. Het mythische Cirque, Werelderfgoed, stamt uit de ijstijd. Het dal staat in een decor van drieduizend meter hoge bergen. Vergeet niet de Grand Cascade de Gavarnie te bezoeken, de hoogste waterval van Europa (422 m) en óók Werelderfgoed. Het dorpje Gavarnie (vlakbij de Spaanse grens) is het vertrekpunt voor uitstapjes naar het Cirque. Reken op 2 uur lopen heen en terug, en dat is het dik waard.

Tip: kaart met 16 routes

Bij de VVV van Gavarnie koop je voor één euro een kaart met 16 wandelroutes in de regio.

Tip: Brèche de Roland

De Brèche de Roland is een spectaculair gat tussen Frankrijk en Spanje, boven in het Cirque. Door vanuit Gavarnie naar de Puerto de Bujaruelo te rijden en dan te voet verder te gaan, kun je in 3 à 4 uur in dit gat staan en oneindig ver over twee landen kijken.

Vergeet EK & Tour, ga zelf fietsen of wandelen

Op 13 juli zullen ook de Tourrenners het beamen: het middeleeuwse Carcassonne, vertrekstad van de elfde etappe, is een sprookje. Geen wonder dus dat jaarlijks zo’n drieënhalf miljoen mensen komen controleren of ze niet in de maling worden genomen. (Antwoord: nee!) Overigens is de stad, die in de 12de eeuw zijn bloeitijd kende, in de 19de eeuw stevig gerestaureerd, dus wie vindt dat het er allemaal een tikje nieuw uitziet vergist zich niet. Maar je moet een kniesoor zijn om daar tussen al die torens, bruggen, muren, kerken en snoepige huisjes aanstoot aan te nemen.

Tip: cassoulet

Iconisch, niet licht-verteerbaar gerecht met bonen, varkensvlees, worst en in de Carcassonse variant eend of patrijs. Bijna elk restaurant serveert het.

Tip: Canal du Midi

Deze waterweg van 240 kilometer eindigt aan de Middellandse Zee. In een huurwoonbootje kun je onbekommerd het kanaal afzakken, via 86 sluizen en langs wijngaarden, droomdorpen en kasteeltjes. www.leboat.nl

13 juli: startplaats 11de etappe

Het valt je meteen op als je door de uitsluitend voor voetgangers toegankelijke binnenstad van Montpellier wandelt: wat een hoop mooie jonge mensen!Montpellier is een feestelijke studentenstad: een kwart van de bevolking is onder de 25. Het hart van alle
dynamiek is de Place de la Comédie. Dynamiek kun je ook verwachten op 13 en 14 juli, als Montpellier voor de 32ste keer etappestad is. De elfde etappe eindigt hier mogelijk met een massasprint en de dag erna vertrekken de coureurs vanuit de stad richting de legendarische Mont Ventoux. Anders dan zij hebben wij wél oog voor de Marché des Arceaux, de geweldige markt onder het 18de-eeuwse aquaduct, waar de prachtigste streekproducten je het water in de mond doen lopen.

Tip: Les 4 Étoiles

Puur logeergenot. Kamers, inrichting, bedden, de gezamenlijke keukenruimte, het ontbijt en de gastheer, alles is hier subliem. www.les4etoiles.com

13 juli: finish 11de etappe, 14 juli: 12de etappe

Soms hoor je nog wel eens van die lekker aangedikte verhalen over het ‘ruige’ of zelfs ‘linke’ Marseille, maar qui est de l’histoire, mon ami? Een brave hendrik wordt de op een na grootste en oudste stad van Frankrijk natuurlijk nooit, maar wat kun je hier in de haven toch ontspannen van een glaasje pastis en een groot bord bouillabaisse genieten. Goedkoop is dit voormalige armeluisgerecht helaas allang niet meer. Terwijl IJsland-Hongarije je koud laat, maak je op 18 juni een mooie boottocht langs de calanques, de prachtige natuurlijke inhammen van de Provençaalse kust, waarin het ook aangenaam zwemmen is. Andere dag mag ook.

Tip: Château d’If

Wie de Illustrated Classics-versie van De graaf van Monte Christo heeft gelezen, maakt graag een uitstapje naar het op een eilandje gelegen Château d’If, waar de arme graaf 14 jaar gevangen zat. www.chateau-if.fr

Tip: Aux Vieux Panier

Chambre d’Hôtes in de gezellige wijk Le Panier. De kamers zijn ingericht door kunstenaars. www.auvieuxpanier.com

9 juli: startplaats 8ste etappe

La Plage en terrasseren (= mensen kijken). Sun & fun. Tuurlijk. Maar het unieke van Nice is dat je het ene dagdeel Chagall én Matisse kunt ‘doen’ (ze hebben hier elk een eigen museum) en het andere genietend van een lavendelijsje op het strand kunt doorbrengen. Tussendoor heb je dan even Provençaalse kruiden gekocht op de markt en de Russische kathedraal bezocht. Nou ja, bij wijze van spreken. Relax! Opwinding laat je maar over aan die 35.000 Spaanse, Turkse en Belgische fans in het Allianz Rivièrastadion. Ga liever flaneren te midden van de palmen op de Promenade des Anglais, de beroemde (en 7 km lange) boulevard, in de 19de eeuw aangelegd door de Engelsen, die nog altijd denken dat zij de naam van deze aangename stad hebben bedacht.

Tip: le Train des Pignes

Een van de mooiste spoorlijnen van Frankrijk, rijdt heen en weer tussen Nice en Digne-les-Bains (3 uur, 151 km). www.trainprovence.com

Tip: hotel Villa La Tour

Sfeervol charmehotel in een deel van een voormalig klooster. www.villa-la-tour.com

Quatorze Juilliet wordt dit jaar gevierd met de legendarische beklimming van de Mont Ventoux, aan het slot van de twaalfde etappe. Dat wordt huiveren van genot voor de wielerliefhebbers. Voor alle lezers die in juli even schoon genoeg hebben van kalendehuisvadersdromen en wielerfilms: de Ventoux, de Kale Reus van de Vaucluse, is ook een uniek bio-reservaat waarin moeflons grazen en talloze bijzondere vlinders fladderen. De gele Groenlandse papaver groeit hier, naast flora uit Afrika en Spitsbergen. Op de stoere flanken heb je kilometerslange wandelpaden door bossen waarin je geen stoempende fietsers maar moeflons en gemzen tegenkomt.

Tip: Châlet Reynard

Ook als je de Ventoux niet per fiets bedwingt is ravitaillering soms gewenst. Dat kan bij Châlet Reynard (op 1417 meter), gelegen op de grens van het bos en het beruchte maanlandschap.

14 juli: finishplaats 12de etappe

Hij is te zien, de Mont Blanc. Drie dagen (21 t/m 23/7) draait en klimt de Tour deze zomer op de flanken van het ‘Dak van Europa’. Megève, waar de Parijse chic door het St-Moritz van de Franse Alpen paradeert, en bronnenplaats St-Gervais-les-Bains zijn start- en finishplaats. Koop hier een chevrotin (geitenkaasje) met brood en een sapje en stap in de Tramway du Mont Blanc. Een jaren ’50-wagon brengt je via een steile tandradbaan tot de Nid d’Aigle op 2372 m. Stap uit op het panorama-platform en voor je glinstert de Bionnassay-gletsjer van de Mont Blanc. Dan is het tijd voor een glaasje génépi (kruidenlikeur) in een van de berghutten. Wandelpaden zijn er overal, voor wandelingen van een paar uur tot 3-daagse tochten.

Tip: breakfast in La Féline Blanche

Begin de dag met een ontbijt (croissantje & krantje, marmelade, ei, stokbrood en romige yoghurt) in La Féline Blanche, een knus en eigentijds boutiquehotel in St-Gervais. Slapen kun je er ook, v.a. € 76 pp. 

20 juli eindigt etappe 17 dichtbij en ook op 21 (tijdrit), 22 & 23 juli is de Tour niet ver weg

‘Klimmen als een geit’ (Armstrong) of ‘als een adelaar’ (Bahamontes). Zulke vergelijkingen lees je vaak in Tourverslagen van Alpenetappes. Maak daar met een gerust hart voortaan steenbok en steenarend van, met een grote buiging naar het Parc National de la Vanoise. Aan de Vanoise, gesticht in 1963 als het eerste nationale park van het land, hebben we het behoud van de steenbok in Frankrijk te danken. Het park, een uurtje rijden van Grenoble, is een van de grootste nationale parken van Frankrijk. Zo groot en ruig dat naast bok en gems (zie foto) ook de wolf zich er thuisvoelt. Dit is een paradijsje voor liefhebbers van bergweiden vol wilde anemonen, orchideeën, gentianen en krokussen. Hou je van lang wandelen, dan pak je de GR5. Kost je tien dagen, maar dan loop je wel door drie Alpenlanden, de Vanoise én het Parc Régional du Queyras.

Tip: korte wandelroute

Het vrij gemakkelijke traject Termignin-Relais des Télésièges is 7,5 km lang en voert grotendeels over onverharde bospaden. www.routeyou.com

Albertville, op 22 juli startplaats van de 19de etappe, ligt dichtbij het park

Overal in deze door Nederlanders zwaar onderschatte stad vind je heerlijke terrassen, uitgestrooid over middeleeuwse en hypermoderne stadswijken. Voor en na de liefst zes Lyonse EK-wedstrijden zal het er druk zijn. Dit is de culinaire hoofdstad van Frankrijk: nergens is de Michelinsterrendichtheid groter, en bovendien woont Paul Bocuse, de nu 90-jarige grootmeester van de nouvelle cuisine, hier.

Tip: Les Halles de Lyon Paul Bocuse

Overdekte markt waar je de beste ingrediënten van Frankrijk vindt, naast een keur aan restaurants. www.halles-de-lyon-paulbocuse.com

Tip: slapen bij de stadsfoto graaf

Oui-oui, Frédéric Jean biedt artistieke kamers en appartementen aan. Zie Chambre d’hôtes Artelit op: www.dormiralyon.com

13, 16, 19 & 22 juli: EK-groepsdueals, 26 juni: 8ste finale, 7 juli: halve finale

Op 24 juli wordt de winnaar van de 103de Tour de France op de Champs-Élysées gehuldigd. Het is bijna onvoorstelbaar dat de glorieuze Avenue des Champs-Élysées ooit een stinkend moeraspaadje was. Maria de Medici besloot er in 1616 een mooie weg van te maken. De Avenue kwam de laatste decennia stevig in de greep van de commercie maar het tij keert. Mooie brasseries en winkels komen terug. Al te ordinaire winkelketens worden soms geweerd. De ‘Champs’ gaat weer glanzen. Een beetje sprintkanon moet in zijn wielerleven ten minste één keer zegevierend over de streep komen op de Champs-Élysées. Het peloton, in de laatste rit tot aan Parijs meestal grappend en grollend, draait eenmaal in de hoofdstad acht snelle rondes van zeven kilometer. Het publiek – waaronder héél veel Nederlanders – krijgt waar voor zijn geld.

Tip: Guerlain

Waar shoppen Zlatan en Froome als ze hun geheime minnaressen willen verrassen? Juist! Neem eens een kijkje in dit parfum- & cosmetica-paleis op nummer 68. www.guerlain.com

10, 12, 13, 15, 16, 18, 21 & 22 juni: EK groepsduels, 25 & 27 juni: 8ste finale, 3 juli: kwartfinale, 10 juli: finale. En op 24 juli: finish Tour de France 2016

Voor reizigers die niet van wielrennen en stampvolle Champs-Élysées houden, hebben we een slim wandeladvies voor de rustige delen van Parijs: een lange wandeling over een van de Traversées. Parijs telt drie grote Traversées (‘doorsteken’) en één GR. Traversée de Paris 2 is een wandeling van 20 kilometer van noord naar zuid, dwars door de stad. Je komt onder meer langs Parc de la Villette, Le Marais, de Seine, Île de la Cité, Rue Mouffetard (markt en eetwinkels!) en La Butte-aux-Cailles. De Traversée is gemarkeerd met geelrode stickers of strepen. Ze zijn piepklein, maar als je erop let zie je ze overal. Je kunt één, twee of drie dagen over de Traversée 2 doen, dat bepaal je natuurlijk zelf. Tijdens de lange wandeling snap je hoe Parijs in elkaar zit. De route slingert van oude ‘dorpsresten’ via stadsuitbreidingen maar de ‘middeleeuwse stad’ en van volkse sfeer naar chic.

Tip: Le Jardin d'Ivy

Pretentieloos maar erg sympathiek restaurant, prima prijs/kwaliteitsverhouding, 3-gangenmenu voor € 19 of € 28. Rue Mouffart 75, www.lejardindivy.com

10, 12, 13, 15, 16, 18, 21 & 22 juni: EK groepsduels, 25 & 27 juni: 8ste finale, 3 juli: kwartfinale, 10 juli: finale. En op 24 juli: finish Tour de France 2016