Milieusticker voor stadscentra Duitsland

Umweltplakette voor Duitse milieuzones

Iedereen die wel eens naar Duitsland reist, kan te maken krijgen met zogenaamde "Umweltzones". Deze milieuzones hebben als doel de luchtkwaliteit te bevorderen. Je mag zo'n gebied alleen inrijden wanneer je auto een milieusticker heeft. Deze milieustickers (Umweltplaketten) kun je online aanvragen, maar ook persoonlijk in de ANWB-winkel bestellen. De sticker wordt dan thuisgestuurd.

Milieuzones

  • In Duitsland hebben veel steden een milieuzone waar een milieusticker verplicht is.
  • Daarnaast kunnen steden voor bepaalde straten of wijken een dieselverbod of een diesel- en benzineverbod (verbod op bepaalde diesel- of benzinevoertuigen) instellen. Zie verderop.

Milieusticker

  • Een groot aantal Duitse stadscentra is alleen met een milieusticker (Umweltplakette of Feinstaubplakette) toegankelijk. De milieuzones (Umweltzonen) worden met borden aangegeven.
  • Met deze maatregel wordt beoogd het hoge fijnstofgehalte in de lucht en de luchtverontreiniging terug te brengen en het gebruik van openbaar vervoer te stimuleren.
  • Alle auto's, campers, bussen, vrachtwagens, op alle brandstofsoorten (zelfs elektrische), moeten binnen de milieuzones een sticker hebben. Dit geldt ook voor auto's met een buitenlands kenteken.
  • Er zijn drie kleuren stickers: groen, geel en rood. De kleur die wordt toegekend aan het voertuig, is afhankelijk van de uitstoot. De toekenning geschiedt aan de hand van het kenteken. De gele sticker is alleen nog geldig in Neu-Ulm, de rode sticker is inmiddels in de praktijk in onbruik geraakt en wordt in geen enkele milieuzone meer toegelaten.
  • Een vierde kleur (blauw) voor zeer zuinige voertuigen wordt overwogen. De invoering van een blauwe sticker werd tot nu toe telkens uitgesteld en is op korte termijn niet te verwachten. Officiële details zijn nog niet beschikbaar.
  • Het rijden in een Umweltzone zonder sticker of met een onjuiste sticker kan een boete opleveren van circa € 80.
  • In het algemeen geldt, dat dieselvoertuigen van voor 2001 en benzinevoertuigen van voor 1993 niet meer worden toegelaten in de milieuzones.

Verkrijgbaarheid milieusticker

  • Een groene of gele milieusticker (de rode is niet meer verkrijgbaar) kan besteld worden in alle ANWB-winkels. De sticker wordt dan binnen circa 5 werkdagen door TÜV Nederland thuisgestuurd. Kosten vanaf € 13,95 inclusief administratiekosten. Vergeet niet het kentekenbewijs mee te nemen, een kopie hiervan is nodig voor de aanvraag van de sticker. Neem in geval van een auto met dieselmotor en retrofitroetfilter (achteraf ingebouwd) de factuur mee van de inbouw van het roetfilter (in verband met typegoedkeuringsnummer van het roetfilter).
  • De sticker kan ook online via de ANWB besteld worden op webwinkel.anwb.nl. De levertijd is circa 5 werkdagen.
  • De milieusticker is daarnaast verkrijgbaar bij de meeste Nederlandse GWK wisselkantoren of in Duitsland bij garages, gemeenten en TÜV-keuringsstations. Hiervoor is het kentekenbewijs van de auto nodig. Aan de hand van de gegevens (bouwjaar, gewicht, benzine- of dieselmotor) wordt bepaald welke sticker nodig is. De sticker wordt vervolgens meteen uitgereikt. De kosten voor de sticker worden bepaald door het afgiftepunt en kunnen variëren van € 5 tot bijna € 50, meer informatie en bestelmogelijkheden bij Stadt Köln en Berlijn.
  • De sticker moet rechtsonder (van binnenuit gezien) op de binnenkant van de voorruit geplakt worden. Het niet goed zichtbaar aanbrengen van de sticker kan een boete opleveren van circa € 80.

Steden met een milieuzone

  • Steden met een milieuzone zijn onder andere Berlijn, Bonn, Bremen, Darmstadt, Dortmund, Duisburg, Düsseldorf, Essen, Frankfurt am Main, Gelsenkirchen, Hannover, Heidelberg, Karlsruhe, Keulen, Krefeld, Leipzig, Maagdenburg, Mainz, Mannheim, Mönchengladbach, München, Münster, Neuss, Neu-Ulm, Oberhausen, Osnabrück, Stuttgart, Wiesbaden, Wuppertal.
  • Een actuele en complete lijst met de plaatsen waar een sticker verplicht is en welke kleur, is te vinden bij de Duitse overheid (Umweltbundesamt) op umweltbundesamt.de/themen/luft/luftschadstoffe/feinstaub/umweltzonen-in-deutschland. Klik daar op de link 'Karte: Umweltzonen in Deutschland' of 'Liste der Umweltzonen in Deutschland' of hier op gis.uba.de/website/umweltzonen om het kaartje of op gis.uba.de/website/umweltzonen/umweltzonen.php om de lijst te bekijken.

Vrijstelling

  • Autosnelwegen die door milieuzones lopen, vallen buiten de regeling. Op doorreis naar Oostenrijk of Zwitserland is geen milieusticker nodig.
  • Motoren, bromfietsen en snorfietsen vallen buiten de regeling.
  • Oude voertuigen met een Duits historisch kenteken hoeven geen milieusticker te hebben. Oldtimers met een buitenlands kenteken zijn ook vrijgesteld. Een oldtimer is volgens de Duitse regels ouder dan 30 jaar. Leg bij het parkeren in een milieuzone een kopie van het kentekenbewijs en bij voorkeur een FIVA Identity Card duidelijk zichtbaar achter de voorruit. Informatie over de FIVA Identity Card is te vinden op fiva.org en fehac.nl.
  • Voertuigen waarin duidelijk zichtbaar een geldige Europese gehandicaptenparkeerkaart achter de voorruit is geplaatst, zijn vrijgesteld. Ze hebben geen milieusticker nodig. Het hangt af van de plaatselijke verordeningen of de vrijstelling ook geldt in steden waar een dieselverbod van kracht is, zie de site van de betreffende gemeente.

Huurauto

  • Ter plaatse gehuurde auto’s zijn veelal voorzien van een milieusticker, maar in een ander land geregistreerde huurauto’s meestal niet. Informeer tijdig bij de verhuurder. Zie ook anwb.nl/huurauto.

Dieselverbod - Dieselfahrverbot

  • Steden mogen niet alleen een milieuzone instellen maar ook verdergaande maatregelen nemen tegen dieselvoertuigen. Steden kunnen zelf bepalen welke de minimaal vereiste euro-emissienorm is en welke voertuigen - bijvoorbeeld alleen vrachtwagens (Duits: LKW, Lastkraftwagen) - geweerd worden.
  • Een dieselverbod geldt ook voor buitenlandse voertuigen.
  • De milieuclassificatie (emissienorm) van Nederlandse voertuigen is op te vragen via rdw.nl.
  • Voor een dieselverbod is de milieusticker niet van toepassing.
  • In sommige steden worden ook sterk vervuilende benzinevoertuigen geweerd in de zone waar een dieselverbod geldt.
  • Vrijstelling van het dieselverbod kan per geval verschillen, in veel gevallen worden gehandicapten vrijgesteld. Zie de voorwaarden op de website van de betreffende gemeente.
  • De wijze van handhaving van het verbod verschilt per stad. Tot nu toe worden steekproefsgewijs voertuigdocumenten gecontroleerd.
  • Er is in Duitsland veel verzet tegen de dieselverboden, daarom is de invoering ervan tot op het laatste moment onzeker.

Steden met een dieselverbod

  • Waar een verbod op dieselauto’s van kracht is en voor welke voertuigen het verbod geldt, wordt vermeld op eerdergenoemde Karte (gis.uba.de/website/umweltzonen, roodomrande witte cirkel) en Liste (gis.uba.de/website/umweltzonen/umweltzonen.php, onder het kopje 'Lokale Durchfahrtsverbote/-beschränkungen'). Het Duitse Umweltbundesamt actualiseert deze websites, maar is afhankelijk van de informatie die door de plaatselijke overheden wordt verstrekt. Het kan voorkomen dat nog niet alle zones erop staan vermeld. Wij trachten dat zo veel mogelijk hier aan te vullen.
  • Tot nu toe hebben slechts enkele steden een dieselverbod ingevoerd:
    • Berlijn: (sinds 1 oktober 2019) verbod dieselvoertuigen t/m Euro 5 - in een aantal verspreid gelegen straten. Die straten worden met borden aangegeven, zie voor een kaartje en een lijst gis.uba.de/website/umweltzonen/data/dfv/DFV_Berlin.pdf.
    • Darmstadt: (sinds 1 juni 2019) verbod dieselvoertuigen t/m Euro 5 en benzinevoertuigen t/m Euro 2 - Hügelstraße en Heinrichstraße.
    • Hamburg: (sinds 1 juni 2018) verbod dieselvoertuigen t/m Euro 5 - Stresemannstraße tussen Kaltenkircher Platz en Neuer Kamp, en Max-Brauer-Allee in Altona tussen Chemnitzstraße/Gerichtstraße/Julius-Leber-Straße en Holstenstraße. Met borden aangegeven. In de Stresemannstraße geldt het verbod niet voor personenauto’s. Voor actuele informatie zie hamburg.de/luftreinhaltung en gis.uba.de/website/umweltzonen/data/dfv/DFV_Hamburg.pdf.
    • Stuttgart: (sinds 1 januari 2019) verbod dieselvoertuigen t/m Euro 4 - binnen de gehele bestaande milieuzone met uitzondering van enkele wegen die met 'Zufahrt zu ... frei' aangegeven worden. Voor meer informatie en een kaartje van de zone zie stuttgart.de/diesel-verkehrsverbot. Uitbreiding van de maatregelen wordt bestudeerd.
  • Mogelijk zullen meer steden volgen (in tientallen Duitse steden is een teveel aan stikstof vastgesteld), zo wordt er gesproken over Aken, Düren, Hannover en München. Maar zeker is het niet. Het hangt sterk af van de metingen van de luchtkwaliteit: als de luchtvervuiling stijgt dan zijn meer rijbeperkingen te verwachten. Concrete plannen zijn nog niet bekend.
  • In diverse andere steden bestaan plannen een dieselverbod of een diesel- en benzineverbod in te stellen, maar daar is veel verzet tegen, ook van sommige regionale overheden. Daarom is invoering in een aantal steden al herhaaldelijk uitgesteld. Overheden proberen in eerste instantie met andere maatregelen luchtvervuiling tegen te gaan, onder meer door verlaging van de maximumsnelheid in binnensteden of bepaalde straten.
  • Plaatsen die een dieselverbod hebben uitgesteld, zijn onder andere Bonn, Essen, Frankfurt am Main, Gelsenkirchen, Keulen en Mainz.

Informatie

Meer praktische info over Duitsland

Adressen en telefoonnummers
Auto en verkeer
Betalen in Duitsland
Douaneregels
Internet en bellen
Praktisch ter plaatse
(Reis)documenten
Vervoer in Duitsland