Hoe hoog zijn de risico's van een dynamisch tarief?

Bij ANWB Energie berekenen we de inkoopprijs van stroom en gas direct aan je door. Die dynamische tarieven zijn vaak lager dan de vaste tarieven bij andere energiemaatschappijen, maar kunnen ook hoger zijn. We kunnen ons voorstellen dat je daar vragen over hebt, bijvoorbeeld hoe hoog de stroomprijs maximaal kan worden? 

Hoe hoog kan de stroomprijs maximaal worden?

We kopen onze stroom in op de Europese groothandelsmarkt, de EPEX. Daar worden zogenaamde minimale en maximale administratieve tarieven van respectievelijk -0,50 euro en 3 euro per kilowattuur gehanteerd. In de praktijk zijn zulke extreme prijzen echter nog nooit voorgekomen.

Kijken we naar de hoogste uurprijs in de afgelopen vijf jaar, dan was dat 0,242 euro op 21 september 2020. Opvallend genoeg was het gemiddelde tarief die dag met 0,07 euro per kWh juist lager dan het gemiddelde vaste tarief van andere maatschappijen. Leuk weetje, datzelfde jaar was op 13 april de laagste prijs -0,096 euro per kWh, waarbij zelfs het daggemiddelde negatief uitkwam: -0,006 euro per kWh.

In onderstaande tabel vind je de hoogste, laagste en gemiddelde dynamische uurprijzen, afgezet tegen de gemiddelde vaste tarieven van andere energiemaatschappijen van 2015 tot 15 juni 2021. Deze bieden geen garanties voor de toekomst, maar geven wel inzicht in de bandbreedte over de afgelopen jaren.

€ per kWh gemiddeld vast tarief hoogste uurprijs laagste uurprijs gemiddelde uurprijs
2015  €   0,075  €   0,121  €   0,002  €   0,048
2016  €   0,068  €   0,163  €   0,004  €   0,039
2017  €   0,064  €   0,183  €   0,002  €   0,047
2018  €   0,071  €   0,212  €   0,001  €   0,064
2019  €   0,080  €   0,146  €  -0,011  €   0,050
2020  €   0,070  €   0,242  €  -0,096  €   0,039
2021*  €   0,075  €   0,166  €  -0,080  €   0,065

* gegevens van 2021 tot en met 15 juni

Hoe vaak ligt de inkoopprijs van elektriciteit boven de gemiddelde vaste tarieven van andere energiemaatschappijen?

Over de toekomst kunnen we geen uitspraken doen, maar de afgelopen vijf jaar lag het dynamische, eerlijke stroomtarief 91 procent van de tijd onder het gemiddelde vaste tarief van de grote maatschappijen. Die 9 procent die het tarief erboven lag, komt voor een groot deel door het opvallend dure jaar 2018. Met name in de tweede helft van 2018 kwam de uurprijs regelmatig boven de vaste tarieven uit, al was je gemiddeld genomen dat jaar nog steeds goedkoper uit met dynamische tarieven.

Als de inkoopprijzen stijgen, dan zullen de energiemaatschappijen ook hun vaste tarieven verhogen. Dat is op onderstaande afbeelding goed te zien in 2019. De gemiddelde stroomprijs van een vast contract ging fors omhoog, terwijl de prijs voor stroom al begin 2019 weer fors daalde. De uurprijs kwam de rest van dat jaar nog maar zelden boven de vaste tarieven uit.

In deze grafiek zijn de uurprijzen (de gekleurde stippen) afgezet tegen de gemiddelde vaste tarieven van de bekende energiemaatschappijen (de rode lijnen). 91 procent van de tijd ligt de inkoopprijs van elektriciteit onder de gemiddelde vaste tarieven. De prijzen op de verticale as zijn overigens exclusief BTW, zie bovenstaande tabel voor de extremen en gemiddelden inclusief BTW.

Kan het in Nederland net zo mis gaan als in Texas, waar tijdens een extreme sneeuwstorm de stroomprijs toenam tot wel 9 dollar per kilowattuur?

Sowieso is er in Europa dus dat maximale, administratieve tarief van 3 euro per kilowattuur, maar het lijkt ook hoogst onwaarschijnlijk dat de prijzen daar ooit in de buurt zullen komen. Texas is een bijzonder voorbeeld omdat de Amerikaanse staat een eigen hoogspanningsnet heeft, dat maar heel beperkt gekoppeld is aan de hoogspanningsnetten van andere Amerikaanse staten. Wanneer het in Texas misgaat, kunnen centrales en windparken elders in Amerika die klap niet opvangen en ontstaan er extreme tekorten en daardoor exorbitante prijzen.

In Europa zijn alle landelijke hoogspanningsnetten aan elkaar gekoppeld via het zogenaamde Europese koppelnet. Energiemaatschappijen kopen hun stroom ook in op een Europese groothandelsmarkt, de EPEX. Als er in ons land tekorten ontstaan door bijvoorbeeld extreme weersomstandigheden, dan kunnen die worden aangevuld met stroom uit andere landen. Doordat er honderden aanbieders en afnemers zijn, verspreid over heel Europa, is de kans dat zo’n situatie zoals in Texas zich hier voordoet bijzonder klein. 

Overigens zijn de prijzen altijd een dag van tevoren bekend, in het geval van extreem weer kun je dus altijd vooraf zien of het van grote invloed is op de prijs. Daarnaast gebruikt een huishouden per dag ongeveer 8-10 kWh aan stroom en zou je, als de stroom heel de dag bijvoorbeeld op dat recordtarief van 0,24 euro per kWh staat, maar zo'n anderhalve euro meer kwijt zijn ten opzichte van een normale dag en ga je dat dus nauwelijks merken op je jaarnota. 

Ik twijfel of het wat voor mij is, zit ik er gelijk een jaar aan vast?

Nee, je kunt bij ons op ieder moment opzeggen, met inachtneming van een maand opzegtermijn. Of je nu drie weken of drie jaar klant bent, we doen niet aan opzegboetes of ander moeilijk gedoe. Bedenk wel dat als onze (en dus de Europese EPEX) tarieven stijgen, de vaste tarieven van de energiemaatschappijen ook snel zullen stijgen. En dan profiteer je dus niet op het moment dat de prijzen weer dalen. 

Veelgestelde vragen over overstappen en opzeggen

Ben je nieuwsgierig geworden en wil je meer weten over ANWB Energie? Lees dan hier verder.