Lauwerslandronde

Nederland, Friesland, Dokkumer Nieuwe Zijlen

83
50
13
46
45
04
73
05
06
89
90
88
84
85
83

In het kader van de Deltawerken voltooide Rijkswaterstaat in 1969 de inpoldering van de Lauwerszee, een inham van de kust zoals er vroeger vele waren. Deze route voert door het grensgebied van Friesland en Groningen, én langs de grens van oud en nieuw land. Na de inpoldering is het Lauwersmeer deels bestemd voor agrarisch gebruik deels voor militair oefenterrein. Lauwersoog ontwikkelde zich als visserijhaven en vertrekpunt naar het eiland Schiermonnikoog. Sinds 2003 is dit gebied uitgeroepen tot Nationaal Park Lauwersmeer. Deze route is een eldorado voor vogelliefhebbers!

Er wordt gewerkt aan het Friese knooppuntennetwerk. In de zomer van 2019 zal dit gereed zijn; het kan daarom gebeuren dat u in het veld een andere situatie aantreft dan bij de routeplanner bekend is.

De hoofdfunctie van de Dokku­mer Nieuwe Zijlen was en is om de Friese boezem op peil te houden en overtollig water op het Lauwers ­meer te lozen. De zeekerende func­tie is nu achterhaald. Sinds de bouw van de sluizen in 1729 is het Dokkumer Grootdiep niet meer toegankelijk voor zeeschepen. De moderne schutsluis wordt vooral gebruikt door de pleziervaart. Tus­sen de oude en de nieuwe sluis staat een piramidevormig dijkmo­nument.

Waar het fietspad de (slaper)dijk oversteekt, liggen westelijk twee eendenkooien. Boven op de dijk is goed te zien hoe links de Engwieru­erpolder in gebruik is als landbouwgrond. Het gebied rechts, de Ezumakeeg, zou ook boerenland worden, maar heeft een natuurbestemming gekregen. In het gebied ligt de Kijkheuvel, waarvandaan u eenden en steltlopers kunt waarnemen en als u geluk hebt ’s winters een zeearend (Ca. 2 km van route: bij kruising ra, einde weg la).

Wateroverlast is eeuwenlang een groot probleem geweest in dit deel van Friesland. Na de bouw van het (toen) grootste elektrische gemaal Donger Dielen in 1931 in Ezumazijl verbeterde de afwatering naar de Lauwerszee sterk.

Bij Oostmahorn ligt het nieuw gebouwde vakantiepark Esonstad. Vanaf hier vertrekken rondvaarten over het Lauwersmeer en soms ook naar Zoutkamp (fiets meenemen is mogelijk, info: www.vlinderbalg.nl).

De Bantpolder biedt in het najaar en de winter voedsel aan soms wel 15.000 overwinterende brandganzen uit Nova Zembla. In het voorjaar broeden er veel weidevogels. Hun vogelrijkdom maakt deze gebieden langs de Waddenzee uniek, maar veroorzaakt ook overlast aan de boeren. Gelukkig biedt de Europese Vogelrichtlijn bescherming én mogelijkheden voor com­pensatie.

Ten oosten van de route bevindt zich de Marnewaard, een militair oe­fenterrein. Langs dit deel van de rou­te zijn het gehele jaar door heel veel verschillende vogels te zien, zoals de lepelaar, bergeend, slobeend, kluut, kemphaan, gele kwikstaart, blauw­borst, rietgors en het baardmanne­tje. Ook laat de grauwe kiekendief zich soms zien.

Na het oversteken van de oude zeedijk ligt Zoutkamp aan uw voeten. In het verleden was het een vestingplaats met een belangrijke vissershaven.

 

In de Kollumerwaard ligt Proef­boerderij en Infocentrum Noordelijke Akkerbouw die proefonderzoek doet op het gebied van gangbare en biologische akkerbouw, zoals aard­appelen, suikerbieten en groenten. Het natuurgebied Kollumeroord ken­merkt zich door een gevarieerd land­schap met moerassen, jonge loof­bossen, uitgestrekte graslanden en watervlaktes. Er grazen Schotse hooglanders en Poolse konik­-paarden.