Kleine Dommelroute

Nederland, Noord-Brabant, Helmond

34
93
92
32
86
38
30
85
77
83
84
34

Dankzij het beekherstelplan 'Geldrop Natuurlijk' meandert de Kleine Dommel weer. De 'groene as' - de beek en zijn oevers - loopt door de dorpsbebouwing van Geldrop en verbindt de Strabrecht­se Heide met het nog natuurlijke deel van het Dommelstroomdal De Zeggen, ten noorden van het Eindhovens Kanaal. De Zeggen bestaan uit een broekbos omgeven door open moeras en laaggelegen drassige graslanden. Het is nog onzeker of paling en beekforel zul­len terugkeren. Het aantal egels en muizen, dieren van de oeverzone, is echter al sterk toegenomen.

NB: tussen knooppunt 84 en 34 is een deel van het traject is half verhard (zandweg).

Ten zuiden van de buurtschap Hersel volgt het fietspad een wijde boog. Het straatnaambordje ‘Gebergte’ is zeer toepasselijk. Hier ligt namelijk een min of meer hoefijzervormige dekzandrug. Op de flanken liggen kleinschalige bolvormige akkers die sinds de middeleeuwen zijn opgehoogd met heideplaggen gedrenkt in stalmest. Hierdoor raakte het oorspronkelijke lichtgolvende dekzandreliëf sterk geaccentueerd. Tegenwoordig zijn het vruchtbare akkers waarop allerlei groenten worden verbouwd, met name uien.

In Mierlo liggen een paar mooie oude boerderijen, onder andere een langgevelboerderij uit ca. 1700. De molen aan de rand van het dorp is een stenen berg- of beltmolen uit de 19e eeuw. Ten zuidwesten van Mierlo zijn het mooie Galvenven en het Lisven in het Molenbos een bezoekje meer dan waard.

Geldrop wordt voor het eerst genoemd in de 13e eeuw. Opgravingen hebben aangetoond dat er al voor onze jaartelling bewoning was. Veel oude gebouwen zul je er echter niet aantreffen. Wat vorige eeuwen gespaard bleef van plunderingen en brandstichting, werd in de 20e eeuw door bulldozers opgeruimd. Het oudste gebouw, het kasteel, dateert van de 17e eeuw. Het ligt in een prachtig park dat aangelegd werd in de Engelse landschapsstijl. Er staan in het park enkele monumentale bomen, waaronder een mammoetboom (sequoia) uit Californië. In het park bevinden zich ook een bloementuin en een kinderboerderij (www.kasteelgeldrop.nl, kasteel zo 14-17, park dag. zonsopgang tot zonsondergang, kinderboerderij ma-vr 10-16.30, za-zo 11-16.30). Nadrukkelijk is in het centrum de neogotische Brigidakerk aanwezig. Deze koepelkerk, die de plaats innam van een kerk uit de 14e eeuw, werd in 1892 voltooid.

Langs de kleine Dommel stond tot voor kort het vervallen textielfabriekcomplex van Van der Heuvel. Thans is hier het Weverijmuseum Geldrop gevestigd. Hier staan handen mechanische weverijmachines van 1850 tot heden. Tevens zijn er exposities van kunst waar textiel in is verwerk (Molenstraat 21, tel. 040-2863574, wo, za en zo 13-17 uur, www.weverijmuseum.nl).

Het Eindhovens Kanaal is landschappelijk bijzonder fraai gelegen. Deze 14 km lange waterweg, die in de 19e eeuw is gegraven, is nu een industrieel monument. Het gemeentebestuur van Eindhoven besloot in 1839 tot de aanleg om de stad een scheepvaartverbinding te geven met de Zuid-Willemsvaart.
De groei van Eindhoven en omgeving is mede mogelijk gemaakt door de aanvoer over water van grondstoffen, steenkool en bouwmaterialen. Het kanaal werd in 1972 voor de beroepsvaart gesloten maar heeft nu een recreatieve waarde.