Eendenkooienroute

Nederland, Gelderland, Waardenburg

76
77
79
90
01
95
96
97
51
50
93
92
91
76

Toen er nog geen dijken waren overstroomden de rivieren vaak het vlakke land. Dicht bij de rivier bezonk eerst het zwaardere zand en leem in de vorm van stroom­ruggen of oeverwallen. Verder weg in de laaggelegen gebieden bezonk de klei. Zo ontstonden de niet-doorlatende komgronden. Op deze route is dat allemaal prachtig te zien. Er zijn drie gedeel­ten: de Waaldijk en de Lingedijk - beide met duidelijke oeverwallen en daartussen de Tielerwaard, het grootste en karakteristiekste komgrondengebied van ons land. De route is genoemd naar de een­denkooien die u op verschillende plaatsen langs de route passeert.

Bij Haaften bereikt u de Waaldijk en de Crobsche Waard, een in de uiterwaarden gelegen natuurgebied, waar in het verleden veel klei is afgegraven voor de baksteenindustrie. De Crobsche Waard (78 ha) bestaat uit een afwisseling van zandwinplassen, moerasbossen en vochtige landbouwgronden. In 2004 is door erosie de oeverwal van de plas doorgebroken en is er een verbinding ontstaan tussen de plas en de Waal. In de winter staan vaak grote delen onder water zodat een rondwandeling dan niet mogelijk is. Vanaf het gebied is er een schitterend uitzicht op de Waal en een terugblik op Haaften met korenmolen De Blauwe reiger. Ook is de overgebleven hoektoren van kasteel Goudenstein te zien. Dit kasteel werd in 1672 door de Franse troepen verwoest.

De route gaat door het westelijk deel van de Tielerwaard. In deze lage kom tussen de Waal en de Linge valt de grootschaligheid van het landschap op. Het gebied bestaat voornamelijk uit grote graslandpercelen met moderne boerderijen. Vroeger was dit gebied te nat en de klei van de komgronden te onhandelbaar om intensief gebruikt te worden. Het was toen meer natuurgebied dan boerenland. Bij de ruilverkaveling in 1970 werd het land ontsloten en de drainage verbeterd. Er werden toen 184 nieuwe boerderijen gebouwd in de Tielerwaard.

Even voor Asperen bereikt u de Linge en het Fort bij Nieuwe Steeg, dat deel uitmaakt van de Hollandse Waterlinie. Het fort heeft een nieuwe leven gekregen als het Geofort, waar op een interactieve en speelse manier kinderen (en volwassenen) kennis kunnen maken met de wereld van de geografie.

De streek langs de Linge is van oudsher bewoond, en het landschap is hier nog kleinschaliger dan langs de Waal. De Lingedorpjes Rumpt en Gellicum hebben een knusse sfeer.

Poldermolen Waardenburg, gebouwd in 1867, wordt tegenwoordig ingezet om de grondwaterstand in het naastgelegen komgrondenreservaat van Staatsbosbeheer op peil te houden. Men kan de molen bezichtigen als de wieken draaien en de vlag wappert. KomgrondenWaardenburg is een aantrekkelijk natuurgebied met plassen, hooilanden, grienden, bos en enkele eendenkooien. Omdat het gebied door Waterleidingbedrijf Gelderland wordt gebruikt als waterwingebied, wordt het waterpeil hoog gehouden en behoudt het gebied zijn oorspronkelijke drassige karakter. Er is een informatieve wandelroute uitgezet door het gebied, dat is opengesteld van 15 mei tot 15 oktober.

Eendenkooi Waardenburg maakt deel uit van het natuurreservaat. Een eendenkooi bestaat uit een door bos omzoomde plas met slootjes, die steeds smaller worden en ten slotte in de vangkooi uitkomen. De sloten zijn overdekt met gaas of takken zodat de eenden niet kunnen wegvliegen als ze door een lokeend de ‘pijpen’ in worden gelokt. De gevangen eenden vonden vroeger hun weg naar de poeliers. Tegenwoordig worden ze geringd voor wetenschappelijk onderzoek en daarna weer losgelaten. Eendenkooi Waardenburg is alleen op afspraak te bezoeken voor groepen (06 - 51 20 71 53, e-mail a.g.jong@staatsbosbeheer.nl).