De Liemers-route

Nederland, Gelderland, Zevenaar

50
51
53
56
65
64
63
61
89
90
98
97
96
24
38
42
43
41
08
07
16
50

Op deze mooie route fietst u langs de Rijn en de IJssel en over de uitgestrekte landerijen van De Liemers. Vanaf de dijk hebt u uitzicht op uiterwaarden en havezaten en voorbij Westervoort - waar de IJssel aftakt van de Rijn - vindt u bij Lathum fijne gras- en zandstrandjes om even de benen te strekken of te picknicken.

NB: vanaf de parkeerplaats hoeft u niet eerst terug te fietsen riching knooppunt 50. U kunt meteen rechtsaf, het fietspad langs de doorgaande Doesburgseweg op, richting knooppunt 51.

De Liemers is het gebied tussen Rijn, Gelderse IJssel, Oude IJssel en de landsgrens. Het is een fraai open landschap met veel oude oeverwallen. Vanwege de aanwezigheid van rivierklei, die Nederland bereikte via de Rijn, zijn er veel steenfabrieken. De hoofdplaats van De Liemers is Zevenaar.Zoals veel plaatsen in De Liemers was Zevenaar vroeger Duits bezit. Tot 1816 hoorde het bij Pruisen.

Uit archeologische vondsten blijkt dat de latere havezate De Loowaard al in de Romeinse tijd een militaire vesting moet zijn geweest. De omgrachte adellijke woning heeft twee evenwijdige zadeldaken, restanten van pinakels aan de zuidgevel en natuurstenen banden en lijsten aan de oostgevel. Aan denoordoosthoek prijkt een karakteristieke Kleefs-Gelderse achtkantige traptoren.

Langs de Loodijk liggen enkele grote wielen, of waaien zoals ze in de Liemers genoemd worden. De Waai van Boerkom is in de 18e eeuw ontstaan na een dijkdoorbraak. Een informatiepaneel geeft uitleg over het landschap en het ontstaan van de waal.

Het punt waar de Rijn splitst in NederRijn en IJssel is een van de belangrijkste verdeelpunten van rivierwater in Nederland. In het uiterwaardengebied de Hondsbroeksche Pleij is een nieuwe dijk aangelegd en een nevengeul gegraven om het gebied voor hogere afvoer geschikt te maken. Het gedeelte van de uiterwaarden dat vaker onder zal stromen is heringericht als natuurgebied. Door middel van een groot betonnen 'regelwerk' in de geul kan bij hoogwater de waterverdeling tussen Nederrijn en IJssel worden bijgestuurd. De dijk is ingericht als fietsroute en een nieuw gemaal achter de dijk is als kunstwerk vormgegeven. Het is de moeite waard om even door te fietsen tot de dijk voor een mooi uitzicht op de splitsende rivieren.

Vanaf de IJsselbandijk in Lathum kijkt u uit over de uiterwaarden van de Gelderse Vallei, links de Koppenwaard, rechts de Lathumsewaard. Toen begin 1995 de rivierstanden bij Lobith het uitzonderlijk hoge peil van NAP + 16,68 m bereikten, besloot men de dijken te verhogen, uit angst dat de wind het rivierwater over de kruinen zou blazen. Hier bij Lathum gebeurde dat over een lengte van 1650 m met strobalen van maar liefst 90 kilo.

Het grote plassengebied Rhederlaag kon ontstaan na 1969 door herkanalisatie en het afsnijden van een rivierarm van de IJssel, om de rivier beter bevaarbaar te maken. In de hierdoor ontstane dode arm van de IJssel werd vanaf 1988 het recreatiegebied Rhederlaag aangelegd, dat door zandwinning uitgroeide tot een inmiddels 300 ha groot watergebied met vijf stranden, een jachthaven, bungalowparken en horeca.

De naam van Landgoed Wielbergen langs de IJssel is waarschijnlijk afgeleid van het woord ‘wiel’, een kolkgat dat ontstaat als gevolg van een dijkdoorbraak. Het huidige victoriaanse landhuis wordt rond 1870 gebouwd en is na het overlijden van haar laatste bewoner, Vivian BaronBrandsen, in 1966 in gebruik bij de stichting Philadelphia Zorg voor de opvang van mensen met een beperking. Op het landgoed is tevens een winkel, kruiden- en rozentuin en een theetuin.