Fietsen langs de Zuiderwaterlinie

De Zuiderwaterlinie is een verdedigingslinie die dwars door Noord-Brabant voert. Het is de oudste, langste en meest gebruikte waterlinie van Nederland. Langs de linie kun je nu fietsen, van vestingstad naar vestingstad. De ANWB ontwikkelde vijf splinternieuwe fietsroutes die onderling verbonden zijn. Van fort, naar kasteel, naar burcht. Langs heerlijke terrassen.

De Zuiderwaterlinie werd eind 17de eeuw aangelegd als verdedigingslinie. Het principe was slim: omdat Nederland grotendeels onder de zeespiegel ligt, kon men tussen een serie schansen en vestingsteden het polderland onder water laten lopen, gewoon door de sluizen open te zetten. Zo konden vijandige manschappen er niet meer door. Klinkt simpel, maar die inundatie was nog best een precisieklusje: bij teveel water kon de vijand gewoon naar de overkant varen en bij te weinig water waadden ze er dwars doorheen.

De Zuiderwaterlinie werd ontworpen door vestingbouwer Menno van Coehoorn. De linie beschermde Holland achtereenvolgens tegen Spanjaarden, Fransen en Belgen, maar werd overbodig toen in de Tweede Wereldoorlog Duitse gevechtsvliegtuigen werden ingezet.

Forten en schansen

Hoe complex zo’n waterlinie was, blijkt onder andere uit de grote hoeveelheid forten en schansen die je in dit deel van Brabant tegenkomt. Alleen rondom het kleine vestingstadje Willemstad liggen er al vijf. Met Fort Sabina als paradepaardje: het grootste van de linie met schitterend uitzicht op de omgeving en op bijzondere vogels zoals lepelaars, visarenden en kiekendieven.

Ook de andere vestingsteden – Bergen-op-Zoom, Steenbergen, Klundert, Geertruidenberg, Breda, Heusden, ’s-Hertogenbosch, Megen, Ravenstein en Grave – hebben pareltjes van forten, schansen en andere linie-overblijfselen te bieden. Fort de Roovere bijvoorbeeld in Bergen-op-Zoom, waar je via de bijzondere Moozesbrug droog de slotgracht over kunt steken. De herstelde bastions, de herkenbaar gemaakte liniegracht en de opgeknapte vestingmuur van Steenbergen. Of de vestingwerken middenin prachtige natuurgebieden rondom Klundert. In Grave zijn de contouren van Kroonwerk Coehoorn subtiel in het landschap aangegeven. Heusden is net een openluchtmuseum met al die 17de eeuwse straatjes. Ook Megen heeft nog een Middeleeuws stratenpatroon. Dat alles opgeteld bij het bourgondische karakter van Brabant - de vele terrassen, restaurants, cafeetjes – en het winkelaanbod en je hebt onderweg genoeg redenen om even af te stappen.

Vijf nieuwe fietsroutes

De Zuiderwaterlinie beslaat een lengte van 160 kilometer, die verdeeld is over vijf nieuwe koppelbare fietsroutes van ca 40 - 50 km per stuk. Van west naar oost zijn dat: Bergen op Zoom-Steenbergen, Willemstad-Klundert-Zevenbergen, Breda-Oosterhout-Raamsdonksveer-Geertruidenberg, Den Bosch-Heusden-Drunen en Megen-Ravenstein-Grave. De routes volgen het fietsknooppuntennetwerk en zijn hieronder gratis te downloaden. Je kunt de routes ook fietsen met de gratis ANWB Fietsen-app. Dan krijg je vanzelf tips onderweg voor bezienswaardigheden en ANWB Gastvrijpunten waar je kunt pauzeren. Raak je de weg kwijt, dan brengt de app je terug naar de route.

Naar de routes:

  1. West Brabantse Waterlinie (44,5 km langs Bergen op Zoom-Steenbergen)
  2. Stelling van Willemstad (46 km langs Willemstad-Klundert-Zevenbergen)
  3. Geertruidenberg en Breda (42 km langs Breda-Oosterhout-Raamsdonksveer-Geertruidenberg)
  4. Den Bosch en Heusden (46 km langs Den Bosch-Heusden-Drunen)
  5. Grave en Ravenstein (54 km langs Megen-Ravenstein-Grave)

De vijf nieuwe fietsroutes langs de Zuiderwaterlinie zijn gemaakt door ANWB in samenwerking met de Alliantie Zuiderwaterlinie Noord-Brabant. Meer achtergrondinformatie over de Zuiderwaterlinie.

Feestelijke opening: kom ook op zaterdag 26 mei!

Wil je aanwezig zijn bij de opening van de nieuwe Zuiderwaterlinieroutes? Dat kan! Op zaterdag 26 mei kun je vanaf vijf startlocaties een route fietsen. Je hoeft je hiervoor niet aan te melden en deelname is gratis. De officiële opening is in Heusden waar een kanon het startschot zal geven.

De Zuiderwaterlinie was een verdedigingslinie: niet zo’n gek idee dus om een kanon af te vuren om de routes te ‘openen’. Wees erbij op zaterdag 26 mei 2018 om 10.30 uur in Heusden (Stadshaven 13B bij de molen) als wethouder Thom Blankers, ANWB -directeur Merk & Leden Marga de Jager en Gedeputeerde van de Provincie Noord Brabant voor Leefbaarheid en Cultuur Henri Swinkels het kanon afvuren.

Liever meteen op de pedalen? Vanaf alle startlocaties kun je diezelfde dag terecht om in je eigen tempo en op eigen gelegenheid een route te fietsen. Tussen 10.00 uur en 14.00 uur staan ANWB vrijwilligers klaar om fietsers te verwelkomen en routes uit te delen met een verrassing.

Dit zijn de startlocaties:

  • Bergen op Zoom: Ravelijn op den Zoom, Korneel Slootsmanlaan
  • Willemstad: Voorstraat/Raadhuisstraat  (grasveld bij het Oude Raadhuisje)
  • Geertruidenberg: Markt 36 (Oude Raadhuis op de Markt)
  • Heusden: Stadshaven 13B (bij de molen)
  • Ravenstein: Marktstraat 14 (de Keurvorst)

Dit vind je misschien ook interessant:

Nieuw: Limesroute voor wandelaars en fietsers
Fietsroutes zoeken