Mountainbikes: alles wat je moet weten

Of je nu hulp nodig hebt bij het kopen van een mountainbike (MTB) of je uitrusting en onderdelen voor een toch op orde wil brengen, wij helpen je verder. 

Mountainbike kopen

Bij het kopen van een mountainbike komt veel kijken. Wij geven je zeven dingen waar je op moet letten.

Niets is zo belangrijk als de juiste maat frame voor je MTB. Een verkeerde framemaat kan leiden tot fysieke klachten of te weinig controle over de fiets. Als je online een MTB gaat kopen kun je vaak kiezen voor framemaat M, L en XL. Alleen deze maten verschillen per merk. Wij raden aan om naar een fietsspeciaalzaak te gaan. Daar kunnen ze je adviseren over de juiste framemaat per merk.

Het belangrijkste verschil in mountainbikeframes zit hem in het materiaal. Tegenwoordig worden MTB's voornamelijk van aluminium of carbon gemaakt. Aluminium frames zijn erg betrouwbaar. Carbon frames zijn lichter, stijver en tegelijkertijd iets comfortabeler. Hierdoor zijn ze wel duurder dan aluminiumframes.

Een hardtail MTB heeft alleen vering in de voorvork. Een full suspension (fully) MTB heeft vering in de voorvork én de achterdemper. Wat de beste optie is voor jou, is afhankelijk van het terrein waar je over wilt gaan fietsen. Ga je vooral in Nederland mountainbiken, dan kun je het beste een hardtail nemen. Hiermee kun je veel vaart maken. Als je gaat mountainbiken op ruwer terrein of in een hooggebergte kun je beter kiezen voor een full suspension. Let wel op dat een full suspension vaak iets duurder is dan een hardtail MTB.

Ook bij het kiezen van een versnellingsgroep moet je je afvragen op welk terrein je gaat fietsen. Als je veel door het bos en de modder gaat fietsen, slijt je materiaal eerder dan wanneer je over een verhard fietspad rijdt.  Kies bij het fietsen door bos en modder dan ook voor een versnellingsgroep met een hoge kwaliteit.

De meeste MTB’s hebben Shimano of SRAM onderdelen. In onderstaande tabel zie je wat de kwaliteit per versnellingsgroep is. 

Merk               Kwaliteit

  +++ ++ + +/- - -- ---
Shimano XTR XT SLX Deore Alivio Acera Altus / Tourney
SRAM XX X0 X9 X7 5.0 4.0 3.0

Op veel afgemonteerde mountainbikes in fietsenwinkels zie je combinaties van verschillende versnellingsgroepen. Let goed op dat je bijvoorbeeld geen Shimano XTR-set koopt (en betaalt) terwijl in feite alleen een klein onderdeel uit deze set komt.  

Je kunt kiezen tussen schijfremmen en velgremmen (V-brakes). De nieuwere mountainbikes worden standaard uitgerust met schijfremmen. Schijfremmen kunnen op een kabel werken, of hydraulisch. Bij hydraulische remmen worden de leidingen van de rem met olie gevuld en ze hebben een grotere remkracht.

Een voorvork vangt de klappen op die ontstaan als je over ruw terrein fietst en zorg ervoor dat je armen, polsen en rug worden ontzien.

Er zijn verschillende typen voorvorken waarbij het verschil vooral zit in de manier waarop de vork veert. Dat kan met lucht gebeuren of met een stalen veer. Een voorvork met lucht is lichter en gaat langer mee, maar is wel duurder dan een voorvork met een stalen veer.

De nieuwe voorvorken hebben vaak een ‘lock-out’ functie. Deze zit op het stuur of op de voorvork zelf. Met deze functie kun je de vering van je voorvork tijdelijk uitschakelen, zodat je bijvoorbeeld met meer snelheid over asfalt kunt rijden.

Er zijn drie verschillende wielmaten: 26 inch, 27,5 inch en 29 inch. De 26 inch wordt niet veel meer verkocht, maar is een geschikte wielmaat als je heel wendbaar wilt zijn in korte bochten of op klimmetjes. De meeste MTB's hebben 27,5 inch en 29 inch wielen. Bedenk: hoe groter het wiel, hoe sneller en comfortabeler je over ruw terrein gaat. Je lichaamslengte kan ook bepalend zijn voor je wielkeuze. Voor kleine mensen kunnen 29 inch wielen te groot aanvoelen.

Uitrusting en onderdelen voor en na een tocht controleren

Scherpe wortels, losse takken en doornnaalden kunnen pech veroorzaken tijdens het mountainbiken terwijl je vaak ver van de bewoonde wereld bent. Wil je goed voorbereid aan je mountainbiketocht starten en niet terug naar huis hoeven lopen? Neem dan minimaal het volgende mee:

  • twee bandenlichters
  • twee reservebinnenbanden
  • een fietspomp
  • inbussleutels 3 t/m 8
  • spaaksleutel
  • kettingpons
  • reserve remblokjes
  • reserve derailleurpad

Daarnaast is een EHBO-set, geld en eventueel een telefoon handig om mee te nemen. Prop dit alleen niet in je achterzakken. Het kan eruit schudden en blessures veroorzaken bij een val. De fietspomp kun je het beste bevestigen aan het frame en de overige spullen neem je mee in een zadeltasje of een lichte, comfortabele rugzak. Daarin kun je eventueel ook een windjackje, arm- en beenstukken en voldoende eten meenemen. Vergeet ook niet om liefst twee gevulde bidons in de houders te doen of een waterzak mee te nemen.

Mtb-onderdelen
Naast een goede uitrusting is het ook belangrijk dat je MTB-onderdelen op orde zijn. Controleer voor je tocht of:

  • je remblokken niet te veel versleten zijn;
  • je ketting niet overslaat;
  • je voor- en achterderailleur goed zijn afgesteld;
  • je geen onbekende kraakjes en piepjes hoort;
  • er geen speling in het balhoofd zit;
  • er geen lossen spaken in je wielen zitten;
  • er geen slijtplekjes te zien zijn op je banden;
  • de bandenspanning goed is (voor 2,5 en achter 3).

Na de tocht:

  • Maak je je MTB schoon
    Zelfs als je gefietst hebt met goed weer, poets je je ketting, derailleur en tandwielen. Let goed op dat je de waterstraal niet direct op de onderdelen richt bij het gebruik van een tuinslang.
  • Smeer je je ketting in met smeermiddel
    Dit zodat de ketting niet gaat piepen. Laat je ketting na het insmeren over de verschillende tandwielen gaan.

Mountainbike-vignetten

Voor bepaalde mountainbikeroutes heb je een mtb-vignet. Omdat een aantal MTB-routes intensief gebruikt worden, moeten zij goed onderhouden worden. De inkomsten die binnenkomen uit de verkoop van mtb-vignetten, worden ingezet voor het onderhoud van de paden, nieuwe mtb-routes en beheer van de natuur.

Diverse mountainbikeroutes en informatie over waar je een mountainbike-vignet kunt kopen vind je op de website van Natuurmonumenten.

Verbeter je rijtechniek

Mountainbiken is meer dan longinhoud en beenkracht. Ook een goede balans is belangrijk, bijvoorbeeld als je op een steile helling een hindernis moet nemen of wanneer je afdaalt over een wortelpad. Wij geven je daarom graag wat tips om je rijtechniek te verbeteren.

Het terrein verandert voortdurend. Hoe sneller je rijdt, hoe verder je vooruit moet kijken. Omdat het terrein vaak verandert, moet je op tijd schakelen. Als het terrein zwaar wordt, betekent te vroeg schakelen snelheidsvermindering, als je te laat schakelt, kun je zelfs stilvallen. Rijd niet te zwaar. Je moet het gevoel hebben een tandje zwaarder te kunnen rijden.

Blijf zo veel mogelijk zitten tijdens een lange klim, het is minder vermoeiend en je kunt je gewicht beter verdelen. Op steile stukken breng je je schouders naar voren zodat je meer voorover buigt. Door je bovenlichaam naar beneden te verplaatsen, voorkom je dat het voorwiel loskomt van de grond. Houd daarbij het stuur ontspannen vast. Hoe steiler de helling, hoe meer je naar voren op het zadel schuift. Haal de spanning van de ketting als je schakelt door eerst heel even te versnellen, waarna je een moment hebt om soepel te kunnen schakelen. Versnel kort als je tijdens een klim een hindernis neemt.

Houd contact met de grond, alleen dan heb je optimale controle. Spring alleen als je ervaring hebt en het parcours kent. Je stuurt in de richting waarop je blik gericht is. Concentreer daarom nooit op wat je wilt vermijden maar richt je op het juiste spoor. Houd de pedalen horizontaal voor een goede balans. Buig de ellebogen naar buiten en vang de schokken ontspannen op. Als je op de pedalen staat, kun je met je bovenlichaam meesturen. Hoe steiler de helling hoe verder je het gewicht naar achteren brengt, maar vermijd gestrekte armen. Houd het lichaam relaxed en volg de mountainbike in zijn bewegingen. Schakel naar een zware versnelling. Je kunt makkelijker bijtrappen en bovendien slaat de ketting niet tegen het frame.

Rijd er niet te langzaam overheen, anders raak je in onbalans. Maak het voorwiel lichter door eerst het voorwiel in te drukken en direct daarna je gewicht naar achteren te brengen terwijl je het stuur mee omhoog tilt. Houd de pedalen horizontaal voor een goede balans en om de hindernis niet te raken. Als het voorwiel boven het obstakel is, breng je het gewicht naar voren waarbij je tegelijkertijd met je clickpedalen het achterwiel optilt.

Rijd een overzichtelijke bocht van buitenaf in en via de binnenkant uit langs de buitenkant. Rem in het eerste gedeelte zodat je voor het scherpste deel tot aan het eind niet hoeft te remmen. Hoe vroeger je indraait, hoe verder je naar buiten uitzwaait. Ga in een technische bocht horizontaal op de pedalen staan. Zet de bocht van de buitenkant in voor meer overzicht. Kijk naar het einde van de bocht en draai de schouder mee met het stuur. Laat in het tweede deel van de bocht de remmen los. Veel paden liggen lager dan het terrein eromheen. Deze paden hebben kombochten. Je hoeft niet te remmen, omdat er door de verkanting een centrifugaalkracht ontstaat die voorkomt dat de mountainbike wegglipt. Kijk goed de bocht uit voor behoud van de ideale lijn waarbij je je lichaam in het verlengde van de mountainbike positioneert.

Zeventig procent van de remkracht komt uit de voorrem. Rem gedoceerd, maar gebruik de voorrem wel. Bouw de remkracht rustig op. Zoek de velg of remschijf met de remblokjes op en rem dan door. Rem met een of twee vingers zodat je meer controle houdt over het stuur. Vermijd slippen door goed te anticiperen en je voorrem te gebruiken. Als je slipt, heb je onvoldoende grip en is de remweg langer. Bovendien laat het onnodige sporen achter in de bodem.

En nu, fietsen maar!

Na het lezen van bovenstaande tips op zoek naar leuke mountainbikeroutes? In onze webwinkel verkopen wij de Routegids Mountainbike Nederland. Hierin vind je 156 mtb-routes en meer informatie over techniek, uitrusting en onderhoud. 

Voordat je op de mountainbike stapt is het wel nog verstandig om na te denken over een verzekering. Met onze ATB-verzekering stap je met een goed gevoel op je mountainbike.

Lees meer over de ATB-verzekering

Speciaal voor jou geselecteerd