Risico op hondsdolheid (rabiës)

Vraag gesteld door A. Smalland op 05 juni 2018

In de krantenberichten las ik dat er steeds meer gevallen met rabiës gemeld worden. Waar loop je het risico op rabiës en wat moet je doen als je bezorgd bent na een krab of beet?

Antwoord van Yda

ANWB Expert

U vraagt wat te doen als u denkt dat er een kans is dat u een rabiësbesmetting hebt opgelopen. Rabiës (hondsdolheid) komt in heel veel landen voor. Met name in Afrika, Azië en Zuid-Amerika. Ook aan de randen van Europa bestaat besmettingsrisico.

Snel handelen
Mensen kunnen een rabiës besmetting oplopen door een krab, beet of lik (op beschadigde huid en of slijmvliezen of ogen) van een dier wat besmet is met het rabiës virus, bijvoorbeeld een hond, kat, aap of vleermuis. Rabiës is een 100% dodelijke ziekte. Snelle en adequate behandeling is dus noodzakelijk. Het is belangrijk de wond direct goed schoon te maken met een borsteltje water en zeep, de wond te ontsmetten en direct ter plaatse medische hulp te zoeken voor behandeling van de wond en het indien nodig in gang zetten van aanvullende behandeling ter voorkoming van rabiës. U zal ook vaak nog aanvullende antibiotica voorgeschreven krijgen en een booster van uw tetanusvaccinatie.

Alarmcentrale
Neemt u ook contact op met de Alarmcentrale van uw zorgverzekeraar. De Alarmcentrale zal u dan een aantal vragen stellen om te kunnen bepalen of u inderdaad voldoende behandeld wordt en als dat nodig is helpen om aan voldoende behandeling te komen. Dit kan betekenen dat u niet op de plek kan blijven waar u op dat moment bent en u ergens anders heen moet reizen voor adequate behandeling. Vaak wordt geprobeerd dit in de regio op te lossen zodat u uw vakantie gewoon kan voortzetten. Helaas lukt dat niet altijd en het kan dus ook zo zijn dat we u naar Nederland terug moeten laten reizen. Of dat vergoed wordt verschilt per situatie en per verzekering.

Vaccinaties
Mensen die door de aard van de verwonding of door hun voorgeschiedenis en/of vaccinatiestatus het meeste risico lopen op rabiës hebben 5 vaccinaties nodig en daarnaast immuunglobulinen (MARIG/HARIG; Menselijk/Human Anti Rabiës Immuno Globuline). Voor mensen die minder risico hebben gelopen volstaat soms een behandeling met alleen maar vaccinaties. MARIG is niet op iedere locatie verkrijgbaar. Soms wordt ook ERIG gegeven, dat lijkt op MARIG maar is afkomstig van paarden in plaats van mensen. De vaccinaties die naast de MARIG gegeven worden zijn vaak wel goed verkrijgbaar.

Voor vertrek
Het is ook mogelijk om u voor vertrek te laten vaccineren. Ook dan is behandeling ter voorkoming van rabiës nodig als u gebeten, gekrabd of gelikt wordt. Maar de behandeling als u gevaccineerd bent is vaak een stuk eenvoudiger (minder vaccinaties) en vaak is dan MARIG niet nodig. Overleg met uw GGD of Travel Clinic of u een indicatie hebt voor vaccinatie voordat u op reis gaat.

U kan ook een aantal dingen doen om te voorkomen dat u een mogelijke besmetting oploopt: maak in het buitenland geen contact met dieren, geef ze ook geen eten. Raak geen dode of zieke dieren aan. Vermijd contact met vleermuizen.

Informatie RIVM