kantelende zuiger nadat een olie verlies had plaatsgevonden

Vraag gesteld door lonzon op 17 juni 2015

SAAB 9-5 Sport Sedan 2,3 T aut; april 2006; km 196.563

Bij de APK keuring (ca 24 jan 2015) bleek dat er een spoortje olie vanuit de koppakking wegliep.
Op advies van de garage de kop gevlakt en een nieuwe pakking.
Vervolgens op 21 maart naar Oostenrijk gereden 700 km ; snelheid nooit boven de 160 km/uur geweest.
Halverwege de terugweg op 28 maart begon het olielampje te knipperen.
Liter olie bijgevoegd.
Na een uur voor de zekerheid oliepeil gecontroleerd, toen bleek dat de olie retourleiding van het kleppendeksel niet vast zat. Hele ruimte vol met olie spatten.
Opnieuw een liter olie erin en de retourleiding vastgezet.
Terug gereden en toen opeens een klapperend geluid gehoord. Gestopt. Leek niet alarmerend, mogelijk de kleppen. Toch maar doorgereden met snelheid 120 km/uur.

Auto terug naar garage op 30 maart met verzoek te onderzoeken wat er was.
Eén zuiger tikte. De anderen niet. Als je de kop van de zuiger eerst aan de ene kant en dan aan de andere kant iets indrukt hoor je een zachte tik.
Lager schalen zijn door de garage bekeken, geen slijtage, dus volgens garage heeft de krukas niet zonder olie gezeten.
Zuiger wand heeft wat krassen; in de cilinder is met de nagel een verticale kras te voelen
In overleg is de gehele motor onder vervangen en de gevlakte kop erop gezet.


Mogelijke oorzaken volgens de garage
• Door de garage werd gezegd dat het komen kon van het vlakken van de kop, waardoor de cilinderinhoud iets kleiner zou zijn geworden en de druk hoger; te hoog
• Leverancier van de nieuwe motor gaf aan dat soms de injectie niet verneveld maar druppelt. Dat geeft een hogere verbrandingstemperatuur en kan ook de schade veroorzaken. Nergens in het onderhoud schema staat dat de injectie regelmatig moet worden vervangen. De kop van de zuiger ziet er hetzelfde uit als de andere zuigers
• Andere suggestie was dat mogelijk E10 brandstof de veroorzaker kon zijn. Heb ik niet getankt.

Volgens mijzelf
• de garage is voorgehouden dat: koppakking wisselen en olieretour vergeten vast te zetten en vlak daarna een zuiger probleem logischer wijze met elkaar verband houden.
Garage beweert dat: omdat de lager schalen niet beschadigd zijn, het niet het tekort aan olie kan zijn geweest.

totale kosten voor nieuwe motor incl uren € 4500

Vraag:
- is het aannemelijk dat tekort aan olie het probleem heeft veroorzaakt?
- zo ja, kan een expert van de ANWB dat onderbouwen?
- zo nee, wat kunnen dan andere oorzaken zijn geweest?
- is het

Antwoord van Jos

ANWB Expert

Olie tekort als oorzaak is zeker aannemelijk maar het brandende oliedruklampje zou moeten duiden op méér dan alleen 'n litertje te weinig. Een brandend oliedruklampje moet je natuurlijk per definitie proberen te voorkomen. In ieder geval kan de overmatige ruimte op de zuiger door gebrekkige smering van de cilinderwand zijn ontstaan. Motorlagers hoeven dan niet per definitie óók schade hebben opgelopen. Verder is het de vraag of het gebrek aan olie, met het brandende oliedruklampje als gevolg, allemaal is veroorzaakt door dat lekkende leidinkje. Dan zou het onder de kap 'n hele vette en stinkende boel geweest moeten zijn, zeker wanneer het ongetwijfeld méér dan een liter geweest zou moeten zijn. Het argument van de garage dat na het vlakken van de kop het olieverbruik omhoog kan gaan, is wat mij betreft reëel. In de overige argumenten kan ik me niet vinden. Al met al zou een onafhankelijk onderzoek van de motorschade mogelijk hebben kunnen aantonen wat de oorzaak was. Ik denk dat je echter nooit de lekkage aan de leiding als concrete oorzaak kunt aanwijzen. Een hoog olieverbruik bij een dergelijke kilometrage, zeker óók na het vlakken van de kop, is niet uitzonderlijk.



***

Reactie van lonzon:

Graag geef ik nog even een reactie op uw antwoord.
Retourleiding olie:
Wellicht ter verduidelijking op mijn beschrijving:
• de retourleiding lekte niet maar zat geheel niet vast
• de hele ruimte zat vol met oliespatten; maar zoals u beschrijft ‘een vette boel’ is een betere omschrijving.
• er totaal 2 liter olie is bijgevoegd.
Vlakken van de kop:
De garage heeft niet beweerd dat ‘na het vlakken van de kop het olieverbruik omhoog kan gaan’
Mogelijk heb ik niet goed beschreven dat de garage ‘het vlakken van de kop’ aangaf als oorzaak van het ontstaan van een kantelende zuiger.
Argumentatie is dat door kleinere compressie ruimte de druk omhoog gaat en daardoor de druk op de zuiger te veel wordt? Met hoeveel % zou de compressie ruimte verkleinen door het vlakken? En hoeveel gaat de druk dan omhoog? Zit dat niet in de tolerantie van het ontwerp van de motor?
Vraag 1: Hebt u die mening van de garage al eens eerder gehoord?
--------------------------------
Vraag was: is het aannemelijk dat tekort aan olie het probleem heeft veroorzaakt?
U antwoord: ‘ik denk dat je nooit de lekkage aan de leiding als concrete oorzaak kunt aanwijzen’.
Vraag 2: Verandert uw mening als het niet een lekkage betreft maar – zoals boven beschreven - het vergeten vast te zetten van de retourleiding?
--------------------------------
Fijn dat u antwoord dat injectie druppeling of E10 benzine niet de oorzaak kunnen zijn.
Vraag 3: Wat geeft de vak literatuur aan als mogelijke andere oorzaken voor het ontstaan van een kantelende zuiger? Op internet kan ik niets vinden.
---------------------------------
Vraag 4: is het directe verband dat ik leg tussen de fout van de garage (vergeten de retourslang aan te sluiten) en de direct daarop volgende schade met de kantelende zuiger onterecht?
-------------------------------------
Vraag 5: kan ik bij de ANWB terecht voor een onafhankelijk onderzoek? Kan dat met hoor en wederhoor, of moet de expert de motor ook zien? Wellicht zijn foto’s voldoende?
En heeft dat zin als vraag 2 niet helder beantwoord kan worden?
-------------------------------------------------
Vraag 6: kan ik u telefonisch bereiken om te overleggen in hoeverre ik de garage aansprakelijk mag stellen voor de schade?



***

Reactie van lonzon:

Graag geef ik nog even een reactie op uw antwoord.
Retourleiding olie:
Wellicht ter verduidelijking op mijn beschrijving:
• de retourleiding lekte niet maar zat geheel niet vast
• de hele ruimte zat vol met oliespatten; maar zoals u beschrijft ‘een vette boel’ is een betere omschrijving.
• er totaal 2 liter olie is bijgevoegd.
Vlakken van de kop:
De garage heeft niet beweerd dat ‘na het vlakken van de kop het olieverbruik omhoog kan gaan’
Mogelijk heb ik niet goed beschreven dat de garage ‘het vlakken van de kop’ aangaf als oorzaak van het ontstaan van een kantelende zuiger.
Argumentatie is dat door kleinere compressie ruimte de druk omhoog gaat en daardoor de druk op de zuiger te veel wordt? Met hoeveel % zou de compressie ruimte verkleinen door het vlakken? En hoeveel gaat de druk dan omhoog? Zit dat niet in de tolerantie van het ontwerp van de motor?
Vraag 1: Hebt u die mening van de garage al eens eerder gehoord?
--------------------------------
Vraag was: is het aannemelijk dat tekort aan olie het probleem heeft veroorzaakt?
U antwoord: ‘ik denk dat je nooit de lekkage aan de leiding als concrete oorzaak kunt aanwijzen’.
Vraag 2: Verandert uw mening als het niet een lekkage betreft maar – zoals boven beschreven - het vergeten vast te zetten van de retourleiding?
--------------------------------
Fijn dat u antwoord dat injectie druppeling of E10 benzine niet de oorzaak kunnen zijn.
Vraag 3: Wat geeft de vak literatuur aan als mogelijke andere oorzaken voor het ontstaan van een kantelende zuiger? Op internet kan ik niets vinden.
---------------------------------
Vraag 4: is het directe verband dat ik leg tussen de fout van de garage (vergeten de retourslang aan te sluiten) en de direct daarop volgende schade met de kantelende zuiger onterecht?
-------------------------------------
Vraag 5: kan ik bij de ANWB terecht voor een onafhankelijk onderzoek? Kan dat met hoor en wederhoor, of moet de expert de motor ook zien? Wellicht zijn foto’s voldoende?
En heeft dat zin als vraag 2 niet helder beantwoord kan worden?
-------------------------------------------------
Vraag 6: kan ik u telefonisch bereiken om te overleggen in hoeverre ik de garage aansprakelijk mag stellen voor de schade?



***

Reactie van Jos van der Drift:

Voor een onafhankelijke onderzoek om met name op oorzaak en gevolg uit te komen, zou de motor zoveel mogelijk in de oorspronkelijke staat beschikbaar moeten zijn voor een expert. In dit stadium blijft het allemaal gissen waarvan het harde bewijs niet geleverd kan worden. Een kantelende zuiger kan óók het gevolg zijn inwendige slijtage binnen het draaiende gedeelte. Verhoogd olieverbruik hoort dan ook bij dit verschijnsel en misschien is dit proces onder die omstandigheden versneld doordat er 2 liter olie weg was. Of dit alleen te wijten was aan een losse olieleiding óf dat de motor inmiddels ook al wat gebruikte is ook niet meer te achterhalen. Het is daarom te kort door de bocht door de niet vast gezette olieleiding als oorzaak aan te wijzen, zonder dit door technisch onderzoek aan te kunnen tonen. De motor ging immers al richting de 200.000 km waarbij gevorderde slijtage aan de motor ook niet uit te sluiten valt. Verder was er al eerder sprake van een lekkende koppakking die misschien in het verhaal een rol zou kunnen spelen. Het probleem is echter 'wie eist die bewijst' en die mogelijk is met terugwerkende kracht niet meer mogelijk.

Voor eventueel telefonisch contact kunt u het beste uw telefoonnummer mailen naar;
experts@anwb.nl