Stikstof bij de verbranding

Vraag gesteld door een ANWB-lid op 22 maart 2021

Waarom wordt autoverkeer getroffen door de stikstofmaatregelen?  Bij benzine worden er koolwaterstoffen, bv. octaan (C8H18), verbrand met zuurstof (O2) uit de lucht tot H2O en CO2. Stikstof (N2) is 80% van deze lucht en is onbrandbaar, zie de beschermende atmosfeer voor levensmiddelen: is N2.
Overigens is een katalysator ook al heel lang verplicht om schadelijke uitstoot te verwijderen. Of was dat ook nepnieuws?
Hopelijk kunt U mijn denkfouten corrigeren.

Niels Weijsenfeld

Antwoord van Niels

ANWB Expert

U heeft een vraag over de stikstofmaatregelen en uitstoot. 

Het klopt dat onder ideale omstandigheden benzine of diesel in de motor met behulp van zuurstof wordt verbrand tot CO2 en H20.

De benodigde zuurstof komt uit de lucht, maar die lucht bevat ook andere stoffen die de verbranding beïnvloeden. Dat zijn niet alleen verontreinigingen maar ook het vaste bestanddeel stikstof.

De zuurstof reageert in de motor daardoor niet alleen met de koolstof uit de brandstof maar, mits de temperatuur hoog genoeg is, ook met de stikstof uit de lucht. Dan ontstaan er stikstofoxiden, met name NO en NO2. Deze worden vaak samen gevat onder de noemer NOx.

Deze uitgestoten stikstofoxiden kunnen neerslaan in natuurgebieden, en maken de bodem voedselrijker. Dat lijkt gunstig, maar pakt juist ongunstig uit voor gebieden die kwetsbare plantensoorten huisvesten die een voedselarme omgeving nodig hebben. Deze worden dan verdrongen door de snel toenemende stikstof minnende soorten.

Katalysator
Benzineauto’s zijn al vele jaren verplicht uitgerust met een katalysator, waarin een groot deel van de uitgestoten stikstofoxiden wordt omgezet in niet of minder schadelijke stoffen.

De nieuwste generatie-dieselmotoren (Euro 6d temp en 6d full normen) zijn uitgerust met een AdBlue-systeem, een additief dat de uitstoot van stikstofoxiden tot nagenoeg nul terugbrengt. Daarmee zijn deze nieuwe dieselauto’s wat betreft NOx-uitstoot niet langer schadelijker dan benzineauto’s. Bij vrachtverkeer wordt AdBlue al langer toegepast.

Toch rijden er nog veel oudere auto’s rond die stikstofoxiden uitstoten die vervolgens op het land neerslaan. Door langzamer, en daarmee zuiniger, te rijden wordt deze uitstoot teruggedrongen. In het totaal van alle in Nederland uit de lucht neerslaande stikstofverbindingen heeft het Nederlandse wegverkeer echter maar een beperkt aandeel, zo’n 6%.

Voor meer informatie over deze uitstoot, maar bijvoorbeeld ook van CO2, kunt de ANWB website raadplegen.