11 koninklijke routes

In het spoor van Oranje

Of je nu fan van het koningshuis bent of een verstokt republikein, deze elf Oranje-routes zijn leuk voor iedereen die geïnteresseerd is in vaderlandse geschiedenis, graag in een museum rondkijkt en houdt van buiten zijn. Het zijn routes variërend van 6 tot 2100 kilometer in binnen- en buitenland, vol historie, natuur, cultuur en liefde voor het vaderland. Van een middag naar buiten tot een vakantie in 39 etappes. Te voet, op de fiets of met de auto.

Foto: het koninklijk gezin voor Huis ten Bosch in juli 2021. Bron: Getty, Patrick van Katwijk
 

1. Via Binnenhof en Ridderzaal naar het koninklijk bureau

Zuid-Holland, wandelroute (6 km): Bruisende regeringsstad

Vanaf het einde van de vorige eeuw maakt de Haagse binnenstad een ware metamorfose door. De zone tussen het Centraal Station en het prachtige stadhuis telt veel moderne gebouwen. Deze route voert ook over het Binnenhof, waar Maurits van Oranje in 1619 raadspensionaris Johan van Oldenbarnevelt liet onthoofden, en langs de Ridderzaal, waar vele troonredes zijn uitgesproken. Waar deze route echter niet langskomt, maar waar je gemakkelijk kunt komen door net na het Buitenhof even rechtsaf te slaan, is het werkpaleis van onze koning: Paleis Noordeinde. Het hoge standbeeld bij de ingang is Willem Oranje te paard. Even verderop, op het plein tegenover het paleis, staat een beeld van koningin Wilhelmina.

Bekijk hier de wandelroute Bruisende regeringsstad.

Foto: de Binnenhofvijver met daarachter het Binnenhof in Den Haag
 

2. Te voet door koninklijk jachtgebied

Noord-Brabant, wandelroute (10 km): Naar de jachtvelden van de koning in het Mastbos

Net onder Breda liet Graaf Hendrik III van Nassau aan het begin van de 16de eeuw een bos aanleggen met dennenzaad uit Duitsland. Zijn idee was dat het bos, zodra de bomen groot genoeg zouden zijn, masten voor de VOC-vloot zou kunnen leveren. Aldus geschiedde, maar daarnaast gebruikten de prinsen van Oranje dit Mastbos als jachtgebied. Dit deden ze vanuit het statige Kasteel Bouvigne, waar je nu langsloopt, op weg naar het dal van het riviertje de Mark. De route leidt ook langs de monumentale Wilhelmina-eik; deze is geplant op 8 september 1898, twee dagen na de kroning van koningin Wilhelmina. 

Bekijk de wandelroute Naar de jachtvelden van de koning in het Mastbos.

Foto: het Markdal bij het Mastbos. Bron: C. Adema
 

3. Waar Willem van Oranje zijn broers verloor

Limburg, wandelroute (10 km): Heuvel op, heuvel af

Deze route voert door een gebied waar de ijstijd en het smeltwater van gletsjers een grote rol hebben gespeeld in de vorming van het landschap. Wandelen in het noordelijkste puntje van de provincie Limburg betekent klimmen, dalen en klauteren. Over grillige boomwortels, kronkelpaadjes, holle wegen én de plek waar Lodewijk en Hendrik van Nassau, de twee jongere broers van Willem van Oranje, met hun legers in 1574 door de Spanjaarden in de pan werden gehakt. Nu ruisen er bomen en beekjes, glinstert het water van meertjes. Vanaf de Kiekberg (77 m) kijk je ver uit over de Maasvallei en het Duitse Reichswald. Ook mooi: de herkauwende hooglanders, een stokoude watermolen en op de Sint-Jansberg een nóg oudere Romeinse villa.

Bekijk de wandelroute Heuvel op, heuvel af.

Foto: op de wandelroute Heuvel op, heuvel af
 

4. Een prinses gevangengezet

Utrecht, wandelroute (12 km): Van dorp naar dorp

Een frisgroene route die twee historische plaatsen verbindt: Hekendorp en Oudewater. Heen wandel je over de oude Tiendweg, via hekjes, over bruggetjes en door hoog gras. Halverwege, bij de Heksenwaag in Oudewater, keer je om, waarna de weg terug over een jaagpad voert, langs zowel de Hollandse IJssel als tal van fruitbomen. Vlak bij Hekendorp, voorheen Goejanverwellesluis, is de plek waar in 1787 de daadkrachtige prinses Wilhelmina van Pruisen, vrouw van stadhouder Willem V, werd aangehouden door Patriotten. Een actie met vele gevolgen; de Pruisische inval in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en later, ter herinnering aan deze bezetting, de bouw van de beroemde Brandenburger Tor in Berlijn.

Bekijk de wandelroute Wandelen van dorp naar dorp.

Foto: Goejanverwellesluis, waar Wilhelmina van Pruisen door Patriotten werd aangehouden. Bron: iStock, André Muller
 

5. Waar een jonge prins verstoppertje speelde

Utrecht, wandelroute (13 km): Scharrelen op de Heuvelrug

Geen rondwandeling, maar een 13 kilometer lange tippel van station Hollandsche Rading naar station Soest. Je wandelt door zowel naald- als loofbos, waar in het voorjaar ei na ei openbreekt en druk wordt gepiept, getjilpt en gefloten. Wie vroeg op pad gaat, heeft alle kans een ree te zien, een vossendrol te ruiken of een specht te horen roffelen. In het dorp Lage Vuursche staat Kasteel Drakensteyn, waar prinses Beatrix woont. Willem-Alexander woonde er vanaf zijn geboorte in 1967 tot 1981. Hier knikkerde hij en speelde hij verstoppertje, voordat hij met zijn ouders en broers naar Den Haag verhuisde. Deze wandeling volgt hun voetsporen naar de hofstad niet, maar voert naar Soest via de Lange Duinen, waar de wind vrij spel heeft met het stuifzand.

Bekijk de wandelroute Scharrelen op de Heuvelrug.

Foto: natuurgebied bij Lage Vuursche op de Utrechtse Heuvelrug
 

6. Waar prinses Amalia leerde lopen

Zuid-Holland, wandelroute (20 km): Wassenaar en omstreken

Voordat onze koning met zijn gezin naar Den Haag verhuisde, woonde hij vijftien jaar lang in Villa Eikenhorst op de Koninklijke Landgoederen De Horsten in Wassenaar. Hierlangs, door het bos, voert ook deze wandeling. Het deftige gehalte van de route komt tot uiting wanneer je de chique villa’s en landgoederen van Wassenaars upper class passeert. ’s Morgens, wanneer de zon door de nevels breekt, zijn de Hollandse veenweiden wat ons betreft op hun mooist. In de tweede helft van mei – en alleen dan – vlamt het paars van de Seringenberg tussen het groen. Vanaf de top kun je Den Haag en Rotterdam zien liggen.

Tip 2: wie de hazelnoot-crèmetaart van Maison Kelder of het crème brûlée-ijs van IJssalon Luciano proeft, zal zich afvragen waarom het koninklijke gezin ooit uit Wassenaar is verhuisd.

Bekijk de wandelroute Wassenaar en omstreken.

Foto: de Horsten in Wassenaar. Bron: Getty, Sake van Pelt
 

7. De schaatsen van de koning

Gelderland, fietsroute (50 km): de Betuweroute

De Betuweroute gaat door eeuwenoud Culemborg en het vestingstadje Buren, volgt de dijken langs de Nederrijn en de Lek, en schampt zowel kastelen als dijkhuisjes. De link met Oranje? Welnu, in het oude raadhuis van Buren huist een museum dat is gewijd aan de historie van Buren én de Oranjes. Je ziet er tekeningen en gedichten van prinses Beatrix, speelgoed van haar oma Wilhelmina, haar moeder Juliana en van Beatrix zelf, wapenschilden en borstbeelden van alle Oranjes. Ook bewaren ze hier een kroningsmantel én de schaatsen en stempelkaart van W.A. van Buren; hij reed in 1986 de Elfstedentocht en werd enkele jaren later koning der Nederlanden.

Bekijk de Betuwefietsroute.

Foto: de Lek bij Culemborg. Bron: Getty, Gert-Jan van Vliet
 

8. Naar het begin van de Tachtigjarige Oorlog

Groningen, fietsroute (54 km): Oldambtroute

In de uiterste noordoosthoek van ons land fiets je langs de Dollard, een ongerept natuurgebied in het grensgebied tussen Nederland en Duitsland. Hier voelen onder andere kluten en scholeksters zich thuis. Je trapt door gehuchten als Modderland en Hongerige Wolf, lange tijd populair onder kunstenaars. Je fietst door de vestingdorpen Oudeschans (ongeveer 150 inwoners) en Nieuweschans, langs de wilde paarden bij Ennemaborg en het standbeeld van graaf Adolf van Nassau in Heiligerlee. In 1568 vocht hij hier met zijn leger tegen troepen uit het machtige Spanje. De veldslag tekende het begin van de Tachtigjarige Oorlog en het einde van graaf Adolf. Meer hierover kom je te weten in het Museum Slag bij Heiligerlee.  

Bekijk de Oldambtfietsroute.

Foto: de Dollard
 

9. Twee Oranjeroutes in twee landen

Nederland en Duitsland, fietsroutes (230 en 225 km): Oranjeroutes naar/vanaf Apeldoorn

Deze twee Oranjeroutes in de grensregio kun je desgewenst combineren. Je komt meer te weten over het Huis Oranje-Nassau, fietsend door historische stadjes en langs kastelen. De route naar of vanaf Lingen (D, 230 km) voert langs kanalen en rivieren, door bossen en weilanden. Je fietst door onder meer langs het benedictijnenklooster in Wietmarschen, Nordhorn aan de Vecht, de deels middeleeuwse burcht bij Bad Bentheim, het vestingstadje Delden en Diepenheim, een regio bekend om de vele kastelen.

De route van of naar Moers (D, 225 km) voert je door een veranderend landschap van akkers en velden, rivieren en beekjes, historische bomengroepen, heuvels en bossen. Veelal strekt het landschap zich om je heen uit en kun je kilometers ver kijken. Je passeert onder meer Rheden, Doesburg, Kleve, Xanten en Rheinberg.

Lees meer informatie over deze Oranjeroutes.

Foto: bij Doesburg
 

10. Waar Willem-Alexander respect afdwong

Friesland, fietsroute (255 of 325 km): de Elfstedenroute

De Elfstedentocht verbindt het stedenschoon van Sneek, IJlst, Sloten, Stavoren, Hindeloopen, Workum, Bolsward, Harlingen, Franeker, Dokkum en Leeuwarden. Onze koning schaatste de tocht in 1986, toen hij nog prins was en 18 jaar oud. Wij tippen een Elfstedentocht per fiets, waarbij je zelf kiest in welke stad je start. Er is een korte variant (circa 255 km), bewegwijzerd met zeskantige bordjes, die de meer doorgaande wegen volgt en daarom vooral geschikt is voor auto’s en sportieve fietsers.

De lange variant (circa 325 km) voert over kleine weggetjes en jaagpaden en is daarom meer geschikt voor wie zonder haast een meerdaagse fietstocht wenst te maken. Deze laatste route is gebaseerd op het fietsknooppunten-netwerk (en dus ook bewegwijzerd). Je fietst langs fijne terrasjes, bijzondere musea en doet zowel de Friese meren als het IJsselmeer aan. In de fietsgids Elfsteden op de fiets worden beide routes beschreven, inclusief koffie- en lunchadresjes en overnachtingsplekken.

Bekijk hier een 7-daagse fietsreis over de Elfstedenroute.

Foto: Westerzeedijk bij Harlingen
 

11. De wieg van Willem van Oranje

Duitsland, auto- én fietsroute (2100 km): de Oranjeroute

Deze Oranjeroute kronkelt zijn weg door buurland Duitsland, langs werkelijk prachtige paleizen – wat een rijkdom – en door schilderachtige stadjes. Met de fiets ben je wel even bezig: er zijn 39 etappes. Je doorkruist uitgestrekte natuurgebieden en 22 historische plaatsen. Bijvoorbeeld Nassau, in een dal tussen het gebergte Taunus en het Westerwald, waar de wortels liggen van het Huis Nassau. Dillenburg, waar Willem van Oranje in 1533 werd geboren en ook, net boven Berlijn, Oranienburg – dat zijn naam dankt aan de Nederlandse prinses Louise Henriëtte van Oranje-Nassau – staan op de route. Een sehr schöne reis waarbij je veel ontdekt over de geschiedenis en cultuur van Duitsland en het Huis van Oranje-Nassau.

Bekijk de Oranjeroute.

Foto: Dillenburg, de geboorteplaats van Willem van Oranje. Bron: Getty

Speciaal voor jou geselecteerd