Standpunt spitsstrook

Het is bekend dat de aanleg van een spitsstrook (rechts of links) de files vermindert. Dat hoeft geen verbazing te wekken omdat we te maken hebben met capaciteitsuitbreiding.

Spitsstrook open bord

Ook de veiligheid verbetert; in ieder geval op de korte termijn, zo is uit onderzoek gebleken. En ook dat is te verklaren omdat het aantal kop- staartaanrijdingen afneemt als er minder filevorming optreedt. 

Onze leden reageren in het algemeen dan ook positief op de aanleg van spitsstroken. Alleen zij die wel eens met pech of een ongeval langs de snelweg hebben gestaan, kennen het nut van de vluchtstrook en reageren genuanceerd vanuit de veiligheid.

Problemen bij toename verkeer

We voorzien vooral problemen wanneer het verkeer weer groeit en wanneer na verloop van tijd het oplossend vermogen van de spitsstrook aan zijn eind komt. Op dat moment zijn we terug bij af, met dit verschil dat er geen veiligheidsmarge (in de vorm van de vluchtstrook) meer is bij de rechts gelegen spitsstroken.

Vluchtstrook van belang voor veiligheid

Afgezien van de Europese regelgeving, die verplicht om langs E- wegen permanente vluchtstroken te handhaven, is een adequate vluchtstrook van belang om de veiligheid van weggebruikers op de autosnelwegen te waarborgen. De situatie zonder vluchtstrook (maar mét volle spitsstrook) is per definitie onveiliger dan de ‘normale’ situatie mét vluchtstrook, alle flankerende maatregelen ten spijt. Gezien het grote aantal projecten dat op stapel staat, moeten we ons nadrukkelijk realiseren wat de effecten zijn op langere termijn.

ANWB wil de spitsstrook als tijdelijke maatregel blijven zien. Wij vragen de minister om bij introductie van elke spitsstrook, ook de ontwikkeling van structurele verbeteringsplannen in gang te zetten.

Uitvoeringsvorm spitsstrook

Bij de rechts gelegen spitsstrook is er altijd sprake van een doorgetrokken streep ter afscheiding van de overige stroken. Dit is de ‘oude’ rechter kantstreep. Indien de spitsstrook geopend is mogen de weggebruikers die streep kruisen. ‘Moeten’ die streep zelfs kruisen, omdat ze rechts moeten houden.
Dat stuit veel mensen tegen de borst. Ze hebben geleerd een doorgetrokken streep nóóit te overschrijden. ANWB pleit met nadruk voor een streep die op een of andere manier onderbroken is waardoor het overschrijden legaal is. Daarmee wordt ook voorkomen dat het begrip en de betekenis van de doorgetrokken streep verder devalueert.

Rode kruisen

Zo’n zelfde ‘probleem’ is er ook t.a.v. de rode kruisen boven de weg. Veel weggebruikers negeren die. Een jaar of 10 a 15 geleden had het rode kruis een bijzonder dwingende betekenis. Toen het rode kruis vervolgens werd ingezet bij de spitsstroken, nam de betekenis hiervan aanzienlijk af. De passanten wisten na verloop van tijd dat het rode kruis eigenlijk weinig betekenis heeft: de strook is gewoon vrij; niks aan de hand. Dat heeft het 'misbruik' en negeren van het rode kruis in de hand gewerkt. Een deel van de rode kruizen wordt dus bewust genegeerd omdat men weet dat er geen gevaar dreigt (de spitsstroken).

Nieuw bord

Rijkswaterstaat heeft een nieuw bord geïntroduceerd dat aangeeft dat bij een rood kruis echt niet doorgereden mag worden. ANWB heeft twijfels  of zo’n bord werkt. Er wordt iets verboden (eerst met één bord, vervolgens met twee) terwijl de weggebruikers niet begrijpen waarom dat gebeurt. En dat accepteren ze niet 'zomaar'. Alleen als de pakkans groot is zullen ze hun gedrag aanpassen.
Het kwalijkste is misschien nog wel dat het rode kruis sowieso aan zeggingskracht heeft verloren door dit gebruik bij de spitsstrook. Ook in andere situaties, waar de risico's veel groter zijn,  bestaat de kans dat het rode kruis genegeerd wordt.
De ANWB vindt dat er in dit soort situaties een ander bord of teken moet worden gebruikt waarbij er geen risico optreedt van begripsinflatie van krachtige verbodsborden. Bovendien moet het verbod logisch zijn voor de weggebruikers.