Blog: op glad ijs

Onze autoredacteur leerde rijden op een bevroren meer

Altijd al eens op een bevroren meer willen rijden? Autospecialist Frank Buma ook. Maar toen hij recentelijk de gelegenheid kreeg, reed hij zich direct vast in de sneeuw.

De laatste keer dat we in Nederland over een bevroren meer konden rijden, werden er nog Elfstedentochten verreden. In Finland is het ieder jaar raak. Seat nodigde het ANWB Autoportal uit om op het Pikku-Nissi meer aan onze rijvaardigheid te schaven. Dat er 'CUPRA' op de lesauto's stond - het sportlabel van de Spaanse autofabrikant - bleek minder relevant dan de vierwielaandrijving waarmee de Leons waren uitgerust. Het valt namelijk nog niet mee om over een bevroren meer te rijden.

"Open! Open!" Met een dik Slavisch accent schreeuwt onze rij-instructeur mij een aanwijzing toe. Ik heb hem iets soortgelijks al eerder horen roepen terwijl ik nog op de achterbank zat. Nu begrijp ik wat hij bedoelt: terwijl de sneeuwwal die de buitenkant van de bocht vormt, steeds dichterbij komt, houd ik mijn stuur ingedraaid naar links. Dat is niet de bedoeling. Door terug te sturen naar het midden, krijg ik de controle over de Seat weer terug en blijven we op de baan. Deze keer wel.

Verslavend spelletje

Het spreekt misschien voor zich, maar het is spekglad op een bevroren meer. Heeft jouw auto enkel voor- of achterwielaandrijving, dan kom je nauwelijks van je plaats. Een vierwielaangedreven auto verdeelt het beschikbare vermogen over alle wielen; verliest er eentje grip, dan vangt een ander dat op. Niet dat je dan opeens snaarstrak over de ijsplas scheert, want een teentje gas maakt al dat jouw wagen onder je vandaan schiet. Maar wanneer je weet wat je doet, blijkt dat een verslavend spelletje.

Het ziet er ook waanzinnig uit en heus niet alleen wanneer de instructeur achter het stuur zit. Na een verkenningsronde mag het ESP uit, het systeem dat juist voorkomt dat je auto in een slip raakt. De fotograaf die Seat bij min 20 langs de baan heeft geposteerd - arme man - schiet zijn afdrukvinger warm wanneer ik volleerd een lange bocht door kom glijden. Op papier is het trucje simpel: remmen voor de bocht, insturen en het gas er op. Maar waar je pas ter plekke achter komt, is dat je dus niet moet blíjven sturen. In feite wijs je jouw wagen de weg en daarna stuur je weer terug. Een hele andere techniek dan tijdens het driften, waarbij je juist zo lang mogelijk je stuurhoek probeert vast te houden. Mijn fotomoment blijkt beginnersgeluk; bij de volgende bocht haalt de achterzijde van de Leon mij in en schuif ik hulpeloos de sneeuwwal op.

Sierlijke bewegingen

Het bevroren meer waarop deze rij-instructie wordt gegeven, maakt deel uit van de rijschool van Juha Kankkunen. Deze viervoudige wereldkampioen rallyrijden komt oorspronkelijk uit Finland, maar woont alweer jaren in Monaco. Kankkunen won zijn titels in dienst van drie verschillende autofabrikanten; een record dat tot op heden door niemand is geëvenaard. Hoewel hij inmiddels op leeftijd is, demonstreert hij tijdens een aantal taxirondes dat hij nog rijdt als een jonge vent. Zo zit hij ook achter het stuur: onderuit, met de rugleuning ver naar achteren. De wagencontrole die hij aan de dag legt, is echter verbluffend. Vanaf de bijrijdersstoel voelt het alsof we aan het stijldansen zijn; alles gaat met sierlijke bewegingen.

Ik had de Leon dusdanig vastgereden, dat er een tractor aan te pas moest komen om weer los te raken. Voor straf moest ik een beurt overslaan. Later, bij een ander baanonderdeel, leerde ik dat je een vierwielaangedreven auto op het ijs niet met je stuur, maar met het gaspedaal richting geeft. Of eigenlijk was het niet zozeer leren, maar voélen. Terwijl de voorwielen tijdelijk stuurloos zijn, drukken de achterwielen je verder de bocht door. Via de bestuurdersstoel voel je wanneer je gas bij moet geven of juist moet gaan sturen. En dan zeggen ze dat je niet verder komt wanneer je op je gat blijft zitten!

Lees meer over rijden bij gladheid