Elke reis de juiste prijs

Toekomstplan van de ANWB voor autobelastingen

De meeste ANWB-leden hebben een auto en ze gebruiken die zowel privé als zakelijk. De belastingen op auto’s zijn een grote kostenpost. Daarnaast vinden leden autobelastingen ingewikkeld, onvoorspelbaar en op onderdelen ook oneerlijk. Zij staan in meerderheid negatief tegenover het verhogen van de autobelastingen.

Automobilisten betalen twee keer meer aan autobelastingen dan dat zij aan investeringen terugzien.

De ANWB wil hier verandering in brengen en heeft een toekomstplan gemaakt voor een eerlijk, evenwichtig en toekomstvast autobelastingstelsel.

Welke autobelastingen zijn er?

Bij de directe autobelastingen gaat het om de belasting die we betalen bij de aanschaf van een nieuwe auto (BPM), het bezit (MRB en provinciale opcenten) en het gebruik ervan (brandstofaccijnzen). Daarnaast zijn er indirecte belastingen, zoals de BTW bij de aanschaf van nieuwe auto's, de assurantiebelasting voor autoverzekeringen en de bijtelling voor het privégebruik van zakelijke auto's.
Meer uitleg over de verschillende autobelastingen.

Is dat alles?

Nee. Er zijn aparte regelingen, zoals vrijstellingen, bijzondere tarieven en teruggaven. Hierdoor is er een ingewikkeld stelsel ontstaan, waarin motorvoertuigen fiscaal ongelijk behandeld worden.

Hoe hoog zijn de autobelastingen in Nederland?

In totaal bedragen de directe belastinginkomsten op motorvoertuigen ruim € 14 miljard (BPM, MRB, provinciale opcenten MRB en brandstofaccijns). De indirecte belastinginkomsten (BTW, assurantiebelasting, bijtelling) komen uit op circa € 7 miljard. Tegenover de directe belastingen van ruim € 14 miljard staat € 8 miljard aan investeringen door de overheid in het wegverkeer. Dat is een verschil van € 6 miljard.

Zijn de inkomsten en uitgaven gelijk verdeeld over alle weggebruikers?

Nee. De eigenaar van een privéauto betaalt aan directe belastingen 10 cent per gereden kilometer en ziet 5 cent aan investeringen in wegen en mobiliteit terug. Voor de eigenaar van een vrachtauto is de verhouding veel gunstiger. Die betaalt 13 cent per gereden kilometer en ziet 28 cent aan investeringen terug.

Wat wil de ANWB?

De ANWB wil een autobelastingstelsel dat eerlijk, evenwichtig en toekomstvast is. Uiteindelijk moet voor elk motorvoertuig per kilometer de juiste prijs worden betaald: voor het gebruik van het voertuig en van de weg.

Hoe wil de ANWB de autobelastingen eerlijker maken?

Door het aantal bijzondere regelingen binnen de autobelastingen te verminderen. Dit moet zorgvuldig gebeuren, zonder dat de totale overheidsinkomsten toenemen. De provinciale opcenten op de MRB moeten verdwijnen, omdat alleen autobezitters deze betalen, terwijl de opbrengsten naar voorzieningen voor alle inwoners gaan. Eigenaars van buitenlandse auto's die merendeels in Nederland rondrijden, moeten autobelastingen gaan betalen.

Hoe wil de ANWB de autobelastingen evenwichtiger maken?

Door er bij de overheid op aan te dringen de inkomsten uit autobelastingen en de belastingdruk op privéauto’s tot 2020 niet verder te verhogen. Inmiddels is dit door de regering voorgesteld in de Wet Autobrief. Vanaf 2020 moeten de inkomsten en uitgaven van de overheid in balans worden gebracht. Dat kan door de vaste autobelastingen (BPM, MRB inclusief provinciale opcenten) geleidelijk af te bouwen.

Hoe wil de ANWB de autobelastingen toekomstvaster maken?

Ten eerste door bij de overheid aan te dringen op meerjarige zekerheid over de autobelastingen. Autobelastingen kunnen deels worden gebruikt om zuinige, schone en veilige auto’s te stimuleren. Wel moet het effect aantoonbaar zijn, mag er geen onderscheid zijn naar brandstof of techniek en moeten de looptijd en de tarieven duidelijk zijn.

Ten tweede door in Europa te pleiten voor afstemming tussen tol- en betaalsystemen voor personenauto’s, strenge normen voor de uitstoot van nieuwe auto’s en een betere test om het daadwerkelijke brandstofgebruik van nieuwe auto's te bepalen. Ten derde door te pleiten voor stappen richting ‘betalen naar gebruik’. Dat kan door de fiscale bijtelling voor leaseauto’s te relateren aan het gereden aantal privékilometers. En door werkgevers de mogelijkheid te geven de onbelaste kilometervergoeding te gebruiken voor mobiliteitsbudgetten voor medewerkers.

Welke randvoorwaarden stelt de ANWB aan betalen naar gebruik?

Als automobilist betaal je in Nederland veel belasting. Ook als je auto niet rijdt, lopen de vaste belastingen door.  Veel ANWB-leden vinden het eerlijker om te betalen voor het gebruik van de auto dan voor het bezit van de auto. Dat is gebleken uit de ledenpeiling die in 2010 gehouden is, en uit een onafhankelijke representatieve steekproef uit 2015.

Het klinkt simpel: betalen voor wat je gebruikt. Maar er zitten ook haken en ogen aan. Als een toekomstig kabinet aan de slag wil met kilometerbeprijzing, dan zal de ANWB dit daarom kritisch beoordelen. In ieder geval stelt de vereniging 3 randvoorwaarden:

  1. Niet duurder: alle vaste autobelastingen worden volledig afgeschaft. De totale autobelastingen gaan niet omhoog. De automobilist gaat er gemiddeld op vooruit.
  2. Simpel en betrouwbaar: het betalen per kilometer is zo simpel mogelijk. Begin klein en stel bij waar nodig. De privacy van de automobilist is altijd gegarandeerd. 
  3. Draagvlak onder de automobilist: de overheid moet rekening houden met de wensen en zorgen van de automobilist.

Hoe wil de ANWB het toekomstplan realiseren?

Korte termijn (tot 2020) • Geen hogere autobelastingen
• Autobelastingen eerlijker en simpeler
• Eerste stappen zetten naar betalen naar gebruik
• Europese afstemming tol- en betaalsystemen
Middellange termijn (2020-2030) • Overheidsinkomsten en -uitgaven in balans brengen
• Geleidelijke afschaffing vaste autobelastingen
• Betalen naar gebruik via accijnzen (tussenstap)
• Fonds Duurzame en Veilige Automobiliteit instellen
• Europese afstemming betalen naar gebruik
Lange termijn (2030-2040) • Elke reis de juiste prijs: prijs per kilometer
• Overheidsinkomsten en -uitgaven in balans
• Mobiliteitsfonds instellen
• Europese afstemming betalen naar gebruik

Lees het volledige toekomstplan (pdf)