Cuba: In het spoor van Che en Fidel

Vijftig jaar geleden verdreven Fidel Castro en zijn compañeros dictator Batista uit het presidentieel paleis in Havana. De revolutie van toen kent vandaag de dag vele gezichten. REIZEN Magazine volgt het spoor van de rebellen en ontdekt het Cuba van de Cubanen: arm, trots, gastvrij en opwindend. Op reizen.nl een overzicht van de Cubaanse revolutie, de gereden route met de hoogtepunten en praktische tips.Wij reden in 8 dagen van Santiago de Cuba naar Havana. De hoogtepunten zetten wij hieronder op een rijtje.

De gereden route

Dag 1. Holguin-Birán-Santiago de Cuba - 165 km
Bezoek het geboortehuis van Fidel Castro in Birán
Neem vanuit Palma Soriáno de bergweg naar Santiago

Dag 2. Santiago de Cuba
Drink een mojito op het terras van Hotel Casa Grande
Slenter door de oude binnenstadBezoek de Moncada-kazerne, waar de revolutie begon
Beleef de avond in de Casa de la Trova en de Patio de Artex

Dag 3. Santiago de Cuba-Niquero - 228 km
Volg de spectaculaire kustweg (tenzij het veel heeft geregend)
Pilón: Casa Museo Celia Sánchez, heldin van de revolutie
Niquero, heerlijk Cubaans stadje.

Dag 4. Niquero-Playa las Coloradas-Santo Domingo - 155 km
Playa las Coloradas, plek waar rebellen in 1956 landden met hun schip, de Granma
Media Luna, geboortehuis Celia Sánchez
Villa Santo Domingo, hotelletje middenin de bergen

Dag 5. Commandancia de la Plata
Wandeltocht naar het voormalige hoofdkwartier van Fidel en Che in de Sierra Maestra.
Avondeten aan de rivier in het open restaurant van Villa Santo Domingo

Dag 6. Commandancia-Trinidad - 535 km
Lange, maar afwisselende autorit door centraal Cuba
Camagüey, met mooi koloniaal centrum
Wie de rit lang vindt, kan hier overnachten

Dag 7. Trinidad
Ontdek het historische centrum van dit UNES CO-stadje
Middagje luieren op het witte strand van Playa Ancón

Dag 8. Trinidad-Santa Clara-Havana - 345 km
Bergen Toppes de Collantes
Che-monument en mausoleum in Santa Clara
Playa Larga, Varkensbaai
Bij zonsondergang de Malecón van Havana oprijden

Fidel, Che, het Varkensbaai-incident. 'Hoofdrolspelers' van de eerste jaren van de Cubaanse Revolutie. Maar hoe en wanneer gebeurde wat? Een kort overzicht.

• 1951 Fidel Castro werpt zich op als kandidaat voor de verkiezingen

• 1952 Fulgencio Batista pleegt staatsgreep en wordt president

• 1953 Op 26 juli bestormt Castro met 122 slecht bewapende strijders de Moncada-kazerne in Santiago. Het mislukt, tal van revolutionairen sneuvelen, anderen worden gemarteld en vermoord.

• 1953 Fidel geeft beroemde speech ‘de historie zal mij vrijpleiten’, een aanklacht tegen Batista-regime.

• 1955 Fidel krijgt amnestie en wordt vrijgelaten van Isla de la Juventud. Hij gaat naar Mexico, waar onder anderen Che Guevara zich bij hem aansluit.

• 1956 Op 2 december landt Castro met 81 rebellen voor de kust van Playa de las Coloradas. Hun boot loopt aan de grond, hun aanwezigheid wordt verraden en slechts een handvol redt het tot in de Sierra Maestra.

• 1957-1958 Acties tegen leger, politie en andere overheidsinstanties op heel Cuba. Vaak uitgevoerd door andere kleine revolutionaire partijen.

• 1958 Batista zet 10.000 soldaten in om de Sierra Maestra schoon te vegen. De amper honderd rebellen houden slim stand en het berggebied geldt als het eerste stukje Cuba Libre.

• 1958 Fidel zet de aanval in op drie fronten: Santiago, Las Villas (Santa Clara) en Pinar del Rio. Op 30 december neemt het leger van Che Guevara Santa Clara in.

• 1959 Op Nieuwjaarsochtend vlucht Batista naar de Dominicaanse Republiek. Hij neemt de staatskas mee. 2 januari trekken Che Guevara en Camilo Cienfuegos het vrije Havana binnen en verovert Fidel Castro de tweede stad van het land, Santiago. De overwinningsspeech is live op tv.

• 1960 De revolutie moest ook nog politiek worden gewonnen. Dat lukte door onder meer slim spel, charismatische optredens en de meedogenloze executie van tegenstanders.

• 1961 Door CIA getrainde contrarevolutionairen landden in de Varkensbaai. De invasie wordt een fiasco. Boten lopen vast op koraalriffen, de Cubanen verdedigen massaal hun land en president Kennedy weigert luchtsteun. Na de overwinning maakt Castro gebruik van het sentiment en maakt van Cuba een socialistische staat.

Che, the movie
Er zijn twee films gemaakt over het leven van Ernesto 'Che' Guevara. Kijk hier naar de trailers van deze films:Che, Part IChe, Part II

kom je er?
Zowel Martinair als ArkeFly vliegt vanaf Schiphol naar Cuba. Bestemmingen zijn Havana (alleen Martinair), Holguin (alleen ArkeFly) en Varadero (beide). Retourprijzen v.a. € 700 p.p. all-in. Kijk op www.arkefly.nl en www.martinair.com.

Reisseizoen & formaliteiten
Het hele jaar is Cuba – met een temperatuur die varieert van 24° - 32° C. – prima te bezoeken. Het droge seizoen, november tot mei, is de beste periode. Dan heb je de meeste kans op heldere luchten. Juni t/m oktober is het orkaanseizoen. Voor Cuba is geen visum nodig, wel een toeristenkaart (deze krijg je vooraf via de reisorganisatie of kun je aanvragen bij de luchtvaartmaatschappij) en uiteraard een paspoort dat bij aankomst nog minimaal zes maanden geldig is.

Huurauto & wegennet
Je kunt de auto het best vooraf via een Nederlandse reisorganisatie boeken. Dat is vaak goedkoper dan ter plekke en voorkomt teleurstellingen, want het aantal huurauto’s is schaars. Een kleine auto (bijv. Hyundai Atos) kost ca. € 54 per dag, all-in. De wegen tussen de grotere steden zijn redelijk, maar in het binnenland zijn ze vaak erg slecht waardoor de gemiddelde snelheid laag ligt. Soms doe je een uur over amper dertig kilometer. Benzinestations zijn volop te vinden, behalve op het traject tussen Santiago en Pilon. Met een volle tank wegrijden dus. Belangrijk: vermijd rijden in het donker. Levensgevaarlijk vanwege de gaten in het wegdek en ander verkeer zonder licht (paarden, voetgangers, fietsers, brommers, auto’s…).

Geld
Betalen doe je met de CUC (spreek uit: koek). Voor 1 euro krijg je ongeveer 1,20 CUC. Bij cafeetjes en eethuisjes in het binnenland kun je soms ook met de peso betalen, moneda nacional. Pinnen is nagenoeg onmogelijk. Wel kun je bij de grote banken geld wisselen met een creditcard. Handiger: cash meenemen en wisselen bij hotels, banken en officiële wisselkantoren van Cadeca, de burós de cambios.

Georganiseerde reizen
Tal van reisorganisaties, zoals Holland International, Kras, Oad en Fox bieden kant-en-klare fly-drives (zowel individueel als in een groep), meestal inclusief een paar luierdagen aan het strand. Wie bij de Cubanen thuis wil slapen en eten, huurt alleen een auto en regelt de rest onderweg zelf. Wij reisden met Ara Tours (www.aratours.nl), dat een groot en gevarieerd reisaanbod Cuba heeft. Reisvoorbeeld: 16-daags fly-drive ‘Cuba Compleet’ v.a. € 2019 p.p. o.b.v. 2 personen. Ook Stolk Travel (www.stolktravel.nl) is gespecialiseerd in Cubareizen. Een individuele 21-daagse fly-drive ‘Over het hele eiland’ boek je. v.a. € 2.195 p.p. (o.b.v. 2 pers.). Beide reizen inclusief, vluchten, accommodatie, autohuur.

Accommodatie
Casas particulares (kamers bij particulieren) zijn er in alle soorten en maten: van eenvoudig tot compleet met eigen badkamer. De casas die in bekende gidsen worden aanbevolen zitten vaak vol en zijn beslist niet altijd beter dan andere. Mijn tactiek: gewoon de stad in rijden, zelf rondkijken en desnoods even vragen. Reken voor een kamer met ontbijt op 20 à 25 CUC. Aanraders:

Hostal Florida, Calle Maestra Nicolasa 56, Santa Clara, sfeervol huis gevuld met art deco, voorzien van kleine binnenplaats (2-pk € 22; tel. +53-42/208161).

Hostal Ana, Calle San Francisco Cadahía 166, Trinidad, kamer met airco en eigen douche in het oude centrum, goed eten en heerlijk ontbijt (2-pk € 20; hostalanaraul@yahoo.com).Goed nieuws is er ook bij de hotels. Ze zijn steeds vaker te vinden in opgeknapte oude panden.

Hostal San Basilio, San Basilio 403, Santiago de Cuba, herenhuis met 8 stijlvolle kamers in het centrum (2-pk € 55; tel. +53-22/651702).

Hotel Marques de Prado Ameno, gerenoveerd herenhuis met patio’s in Havana Vieja (2-pk € 70; www.habaguanexhotels.com).

Wie de Commandancia de la Plata wil bezoeken heeft maar één goede optie: Villa Santo Domingo, tel. +53-23/565568, naast het bezoekerscentrum van het Nationaal Park, afzonderlijke huisjes met bar en restaurant aan de rivier (2-pk € 33). Boek huisje 6, daar heeft Fidel geslapen.

Eten en drinken
In plaatsen als Santiago, Trinidad en Havana vind je volop goede eetadressen. De opmars van de paladars, mini-restaurants bij de Cubanen thuis, wordt door de overheid afgeremd, maar wie goed zoekt kan ze nog altijd vinden. Het belangrijkste kenmerk van de Cubaanse keuken is improvisatie omdat er jarenlang altijd wel ergens gebrek aan was. Over het algemeen wordt er eenvoudig maar lekker gekookt voor 5 tot 10 CUC p.p.Tips: Paladar Doña Blanquita, Prado 158, Havana, op de eerste etage van een koloniaal pand, handvol tafeltjes op een balkon met uitzicht op de Prado, waar de oude Amerikaanse auto’s af en aan rijden. Restaurante El Templete, Av. Del Puerto, Havana, bekend om z’n vis, goed en modern. Café Matamoros, aan ’t Plaza Dolores, Santiago de Cuba, zeer betaalbare creoolse keuken en live muziek. Casa/Paladar de Estela, Bolivar 557, Trinidad, creoolse keuken op een kleine patio.

Reisboeken en kaarten

Moon Handbook Cuba (2006/Engelstalig, € 22,99). Een van de betere praktische reisgidsen die dankzij de expertise van Cubakenner en -auteur C.P. Baker ook een kijkje geeft in het leven van gewone Cubanen. Goede tweede is Cuba van Trotter (2009/€ 17,95). Bomvol insiders tips, kaderinformatie en Trotter-sterwaarderingen. Favoriete pocketgids: Capitool/Eyewitness Top 10 Cuba (€ 11,20) dat aan de hand van Top 10’s een goede indruk van het land geeft. Onderwerpen zoals de beste plekken om traditionele muziek te luisteren, de revolutie te volgen, natuurschoon, muzikanten, musea en stranden. Een goede kaart is van groot belang. Prima is de Nelles Map Cuba, schaal 1: 775.000, prijs € 7,90.

Informatie + internet
Cubaans Verkeersbureau, Kaiserstrasse 8, 603111 Frankfurt, tel. +49 69 288322, www.cubainfo.de
www.cubatravel.cu Officiële vvv
www.cubaabsolutely.com Nieuw magazine vol interessante verhalen over allerlei aspecten van het Cubaanse leven
www.cubaradiso.com Voor casas particulares
www.desdecuba.com Klik op generationy, het onafhankelijke en frisse blog van Yóani Sanchez.