Zwitserland

De Zwitsers hebben hun stoere bergstaat stevig in de greep. Veel terrein tussen de absolute top (de Dufour met 4623 meter) en het diepste punt het Lago Maggiore, lijkt op één groot park. Het land heeft ruimte én tijd onder controle met de horloge-industrie. Toch blijft het hoog in de bergen de natuur die de baas speelt. Het vrij prijzige vakantieland heeft heel veel te bieden. Waar elders ter wereld vindt u zoveel musea op de vierkante kilometer? Welk Europees land heeft zoveel bergpracht in huis? De gastvrijheid lijkt de Zwitser eigen. Ze heten u dan ook welkom in minstens vier landstalen!

Attracties en evenementen

Zwitserland heeft een redelijk aantal attracties maar het houdt niet over. De meeste attracties liggen in het zuidelijke, toeristische deel. Van alle streken is vooral Wallis goed voorzien. Het grootste pretpark van Zwitserland is Happyland. Het doet redelijk mee in de Europese hitparade van pretparken, maar ook niet meer. De Alpendierentuin bij Martigny is heel aardig. Bij Le Bouveret vindt u twee parken bij elkaar. Eentje met stoomtreinen en eentje waar de Caraïbische exotische wereld tot pretpark is gemaakt. Er zijn ook min of meer natuurlijke attracties zoals varen over een ondergronds meer en oude mijnen bekijken.

Informatie

Zwitsers verkeersbureau: myswitzerland.com, Folklorefestivals ( Conseil International des Organisations de Festivals de Folklore et d'Arts Traditionnels van de UNESCO): cioff.org, Middeleeuwse feesten en markten: adagionline.com/calendrier.asp, medieval-online.com, worldtravelguide.net.

Kindvriendelijke vakantiebestemming

Kinderen kunnen goed bezig worden gehouden in Zwitserland. Aan veel zaken hangt echter wel een prijskaartje. Naast een redelijk aanbod van attractieparken zijn er leuke zwemparadijzen in Pfäffikon en Le Bouveret en een paar dierentuinen. Ook zijn er avonturenparken. Voor de waterrat zijn er meerstrandjes. Of er zijn zwembaden. Een hele mooie en natuurlijke is Alpamare bij de Zürichsee. Veel vakantieplaatsen hebben een zomer- en nog vaker een winterprogramma voor de kleintjes. In nogal wat dorpen vindt u leuke speeltuinen. Uw kinderen kunnen steppen over de bergpaden of antiek speelgoed bekijken in Riehen. Ook de toeristische treinsporen zijn geweldig.

Tips

Trein

Zwitserse treinen rijden 'altijd' op tijd, zijn schoon en zoeven door de mooiste landschappen. Treinliefhebbers uit de hele wereld komen likkebaardend kijken naar de unieke Rhätische Bahn. www.rhb.ch.

Bergbaantjes

Degelijk, veilig, spectaculair en ook handig. Stoeltjesliften, gondelliften, tandradtreintjes, kabelsporen, cabinebanen - alle soorten en maten. Een baantje mag niet ontbreken aan uw vakantie.

Biomarkt Zofingen

In supermarkten als Migros en Coop zijn veel biologische producten te koop; bio is heel gewoon in Zwitserland. Het stadje Zofingen heeft elk jaar de belangrijkste biomarkt. www.biomarche.ch.

Postauto

De geel-met-witte bussen komen overal en ook nog eens regelmatig. De Postauto is een betrouwbaar transportmiddel bij het maken van een wandeling van A naar B. www.postauto.ch.

Filmfestival Locarno

Het lijkt een midzomernachtsdroom, een groot scherm op een middeleeuws plein tijdens zwoele avonden; na de films is het nog lang gezellig in de stad, slapen kan altijd nog. www.pardo.ch.

Bezienswaardigheden

Niet alleen de bezienswaardigheden van Zwitserland zijn de moeite waard; ook de reis er naar toe! Veel kabelbanen en spoorwegen zijn op zichzelf al een attractie. Bijvoorbeeld de kabelbanen van Leukerbad en de spoorweg van de Rhätische Bahn. Natuurtoppers zijn er in overvloed. De berg Matterhorn is volgens velen hét symbool van Zwitserland. Het Vierwoudstedenmeer bekoort aan elk van de vele oevers. Ook cultureel doet Zwitserland het goed. De abdijbibliotheek van St-Gallen in rococostijl is uniek. Vooral het aantal musea is zeer opvallend. In Basel wordt het Museum Jean Tinguely druk bezocht. In Bern is het Kunstmuseum wereldberoemd door het vele werk van Paul Klee.

Tips

Binnen in de gletsjer

Vlak bij een spectaculair draaiend restaurant is bij Mittelallalin (3456 m) boven Saas-Fee een grot uitgehakt in de Feegletscher, een indrukwekkend ijspaviljoen. www.eispavillon.ch.

Verkehrshaus Luzern

Kinderen (klein en groot) vliegen meestal af op de flight simulators. Vliegen is maar een van alle middelen van transport die in dit museum op een aantrekkelijke manier worden behandeld. www.verkehrshaus.ch.

Zwitserse barok

De bouwstijl met de rijke versieringen is vooral voor kerken en kloosters gebruikt; een hoogtepunt is de imposante zaal van de Stiftsbibliothek van St. Gallen. www.st.gallen-bodensee.ch.

Middeleeuwse stadjes

Ze zijn er volop, vooral in het Duitssprekende deel: stadjes met muren, poorten, torens en oude huizen. Een van de pareltjes ligt echter in de Franstalige Jura: het schilderachtige St-Ursanne. www.juratourisme.ch.

Murmeltier

In de stoeltjeslift en bij wandelingen hoog in de bergen hoor je de grote bergmarmot soms schril fluiten maar zien doe je hem niet zo snel.

Dorpen en steden

Veel boerenstreken in het Mittelland van Zwitserland hebben prachtige boerderijen in en rond de dorpen. Zoals in de Gruyère of in het Appenzeller Land. Wat opvalt aan de dorpen is de 'hang' naar moderne gebouwen. Nieuwe twee-onder-één-kappers, nieuwe chalets, met kreukloze tuinen en smetteloze asfaltwegen. Spannender worden de dorpen als ze echt op de hellingen gebouwd zijn zoals het smokkelaardorp Indemini in Ticino of Albinen in Wallis. Echt grote steden heeft Zwitserland niet hoewel Zürich en Genève wel degelijk een internationale sfeer hebben. Zwitserland heeft schitterende kleine steden: Sion, Chur, Fribourg en Bellinzona, om een handvol te noemen.

Tips

Guarda, Engadin

Het dorpje Guarda in het Unterengadin ligt op 1653 m en is een van de mooiste dorpen van Zwitserland, uniek wat betreft ligging, bouwstijl en omringend landschap. www.guarda.ch.

Lausanne

Weelderige, bezienswaardige, internationale en gezellige stad, prachtig oplopend vanaf de mooie promenade aan het meer; levendig oud centrum rond de kathedraal. www.lausanne-tourisme.ch.

Lugano

Een stad tussen meer en bergen en met een haast mediterraan klimaat. Achter de gezellige Piazza Grande kruipen steegjes omhoog, omzoomd door hoge huizen. www.maggiore.ch.

Genève

Fantastisch gelegen stad tussen Jura en Alpen, aan een van Europa's mooiste meren. Kosmopolitisch karakter door vele internationale organisaties. Chique uitstraling en luxe winkels. www.geneve-tourisme.ch.

Ernen

Het 'best bewaarde dorpsgezicht' van Wallis, een liefelijk plaatsje aan de ingang van het mooie Binntal; huizen uit de 16e, 17e en 18e eeuw. www.ernen.ch.

Eten en drinken

Een bezoekje aan de Zwitserse supermarkt zegt genoeg. Veel Nederlanders en Belgen schrikken van de vrij hoge prijzen. En als u zelf nu eens geen eten wilt klaarmaken? Het aantal (prijzige) restaurants is gigantisch, vooral in de vakantieplaatsen zoals Davos, Klosters en Verbier. Opvallend is de hang van Zwitsers naar kwaliteitseten en naar biologische ingrediënten. De sfeer komt er wat bij in het gedrang. Eten is een serieus iets, niet altijd een vrolijke aangelegenheid. De Zwitsers weten goede kazen te maken. Ze komen terug in veel schotels. De fondue is de bekendste. Er wordt bier of (Zwitserse) wijn bij geschonken.

Tips

Rösti

Nationaal gerecht, althans in het Duitssprekende deel van Zwitserland. Geraspte aardappelen worden als een 'koek' gebakken en geserveerd bij vlees en/of groente.

Chocola

Een van de clichéproducten van Zwitserland, in een romige hap proeft u de sappige alpenwei. Zwitsers zelf eten zo'n 12 kg 'Schoggi' per jaar, Nederlanders maar 3 kg. www.chocoland.ch.

Rivella

Is dit merk bij ons af en toe in de mode, in Zwitserland is het de nationale drank. Frisdrank met koolzuur deels gemaakt uit melkwei - 'een beetje vreemd maar wel lekker'. www.rivella.com.

Zwei deci - Stange

Met het aantal 'deci' (dl) geef je aan hoeveel wijn je wilt. Een glas bier van de tap heet een 'Stange'; die bevat meestal 0,3 l.

Emmentaler

De helft van een goede fondue (zoals in 'Asterix en de Helvetiërs'), hoewel er meer samenstellingen zijn. De halfharde gatenkaas is ook heerlijk op brood. emmentaler.ch.

Kunst en cultuur

Het in 1291 met de 'Rütli-Schwur' gesloten eeuwig verbond tussen Uri, Schwyz en Unterwalden vormde de kiem voor het eedgenootschap, dat in 1848 een bondsstaat werd. Volgens de nog geldende grondwet van 1874 is Zwitserland een democratische, federatieve republiek, die in beide wereldoorlogen neutraal bleef. Uniek in de besluitvorming zijn het volkspetitionnement en het volksbesluit. Het vrouwenkiesrecht werd in de kantons pas in 1990 volledig gerealiseerd.

Natuur

Het land is te verdelen in Jura, Mittelland en Alpen (met de Monte Rosa als hoogste Zwitserse berg; 4634 m). In het gebied tussen de Jura en de Alpen liggen de grote meren Bodensee en Meer van Genève. Ook de noordkant van het verder Italiaanse Lago Maggiore, de randmeren in de Alpen, zoals het Vierwoudstedenmeer, en de Jura (Bieler See) behoren tot het Zwitserse landschap, dat natuurlijk gedomineerd wordt door de Alpen. Het afwisselende landschap biedt veel keuze voor wintersporters, wandelaars en natuurliefhebbers.

Uitgaan

Het kan niet altijd carnaval zijn. Als het daarvoor wel de tijd is (februari-mei), is het carnaval van Bazel de reis waard. De uitgaansgelegenheden in Zwitserland laten verder niet de meest vrolijke toeters en bellen klinken. Wel kunt u er in stijl uitgaan. Het kan soms een beetje clichématig aandoen met hoempapamuziek op het avondterras, maar ook heel gereserveerd. De mooiste uitgaansstad van Zwitserland is Lausanne, om de Franse sfeer en flair. Zürich, Bern en Genève hebben een breed aanbod voor de avond. U zult echter merken dat de Zwitsers zelf geen 'nachtdieren' zijn.

Winkelen

In de steden zijn warenhuizen, boetieks, galleries en markten. Typische souvenirs zijn borduurwerk, linnen, houtsnijwerk, Zwitserse zakmessen, handgemaakte klokken, horloges en sieraden, koeienbellen en chocolade. Indien u voor meer dan CHF 400 aan goederen hebt gekocht in een winkel met een Tax-Free-Shopping-logo, dan kunt u het belastingdeel terugkrijgen van Global Refund. De bon en de Global-Refund-cheque dient u aan de douane-ambtenaar te laten zien.

Wintersport

Het Zwitsers wintertoerisme stoelt op een rijke traditie. Het alpineskiën in toeristische vorm stamt uit Zwitserland. Daarnaast staat in Zwitserland gevoel voor kwaliteit voorop. U vindt hier de meest moderne skiliften. Vooral de betere skiër vindt in menige wintersportplaats fantastische mogelijkheden. De Zwitserse Alpen zijn zeer gevarieerd en hooggelegen. Dus: Sneeuwzeker. De après-ski is hier over het algemeen niet uitbundig. Het dure imago van Zwitserland is aan het verbleken. Het is niet goedkoper geworden; de omringende landen echter wel duurder.

Zon, water en strand

Als een Duitstalige Zwitser het over de See heeft, bedoelt hij een meer. En die heeft Zwitserland! Veel meeroevers zijn in de zomermaanden geschikt voor een zonnebad. Omdat u vrij hoog zit is die zon wel sterk. De merenstranden variëren van een eenvoudig perceeltje gras in Sihlse tot goed ingerichte en zandige terreinen bij Locarno. Het zwemwater is niet ideaal omdat het vaak te koud is. Dat geldt minder voor de laaggelegen meren in het zuiden van Ticino. Er zijn 'natuurlijke' badderplaatsen, soms zelfs met natuurdouches zoals een waterval. Op gevaarlijke plekken vindt u verbodsborden om te zwemmen.

Tips

Geen zee, wel meren

Zwitserland mag dan geen zee hebben, aan strandjes geen gebrek. De talloze meren, van koud tot warm water, bieden volop mogelijkheden om te zwemmen en te zonnen. www.seen.de.

Meeste zon in Wallis

Hoe klein het land ook is, er zijn wel degelijk klimaatverschillen. Het brede hoofddal van Wallis kent de meeste wolkenloze dagen; veel meer zon en minder regen dan in De Bilt. www.meteosuisse.admin.ch.

Machtige rivieren

Twee van de grote waterafvoeren van West-Europa, de Rijn en de Rhône, ontspringen op Zwitserse gletsjers. Hier kun je er bijna nog overheen springen.

Boottochten

Al die schilderachtige meren hebben een 'witte vloot' met soms karakteristieke oude passagiersschepen. Prachtige tochten op het Meer van Genève en de Vierwaldstättersee.

Rivierzwemmen

Zwemmen in de (soms koude) rivier doen mensen overal. Bijzonder is dat je in Basel en Bern de stadsbewoners met de stroom mee ziet drijven, steunend op hun tas met kleren.

Vooraf

Adressen

Nederlandse ambassade

Seftigenstrasse 7
3007 Bern
Tel. +41 31 350 87 00 (paspoort- en visa informatie alleen tussen 15 en 16 uur)
Open: ma, wo en do van 9-14.30 uur, di en vr van 9-13 uur (voor reisdocumenten alleen op afspraak). 
zwitserland.nlambassade.org.

Nederlands consulaat

Basel, Genève, Lugano, Zürich en Vaduz (Liechtenstein).

Zwitserse ambassade

Lange Voorhout 42
2514 EE  Den Haag
Tel. 070 364 28 31 / 32
Open: ma t/m vr van 10-12 uur of op afspraak.
www.eda.admin.ch/denhaag.

Toeristische informatie

Feestdagen en evenementen

Uitgaan, sport en recreatie

Vervoer

Overige

Autohuur

Tariefindicatie

De tarieven kunnen erg verschillen per seizoen en per aanbieder. Van tevoren boeken kan voordeliger zijn.

Huurauto boeken

  • Bij Hertz krijgen ANWB-leden korting op de huurtarieven. Ga voor meer informatie naar anwb.nl/ledenvoordeel en zoek op 'autohuur'.
  • U kunt ook 'all-inclusive' een auto huren in Zwitserland via Sunny Cars op anwb.nl/vakantie/autohuur.

Verhuurlocaties

Auto's kunt u huren bij vliegvelden en in de grote steden.

Voorwaarden

  • Om een auto te huren in Zwitserland moet u 19 jaar of ouder zijn en een geldig rijbewijs hebben. Vaak moet u ten minste 1 jaar in het bezit zijn van een rijbewijs.
  • Soms is de leeftijdsgrens 25 jaar of is de verzekering duurder als u jonger dan 25 bent.
  • Alleen met een creditcard op naam van de hoofdbestuurder kunt u een auto huren. Contant geld wordt zelden als borgsom geaccepteerd.

Documenten

Reisdocument

  • U hebt een geldig paspoort of een geldige Nederlandse identiteitskaart nodig.
  • Controleer altijd of de geldigheid van het document ruim voldoende is voor uw verblijf in Zwitserland.

Visum

Voor Zwitserland is geen visum vereist voor een verblijf van maximaal 90 dagen.

Bijzonderheden

  • Kinderen hebben een eigen reisdocument nodig. Een bijschrijving in het paspoort van een ouder is sinds 2012 niet meer geldig.
  • Deze informatie geldt voor reizigers met de Nederlandse nationaliteit.
  • Tekst bijgewerkt: mei 2015.

Douaneregels

Invoer

De volgende richtlijn geldt per persoon van 17 jaar en ouder:

  • 1 liter drank met een alcoholgehalte van meer dan 18% en
  • 5 liter drank met een alcoholgehalte van maximaal 18%

Invoer

Binnen- en buitenlandse betaalmiddelen mogen vrij worden ingevoerd.

Uitvoer

Binnen- en buitenlandse betaalmiddelen mogen vrij worden uitgevoerd.

Invoer

De volgende richtlijn geldt per persoon van 17 jaar en ouder:

  • 250 sigaretten of
  • 250 sigaren of
  • 250 g tabak

Levensmiddelen

Invoer vanuit een EU-land

  • De volgende richtlijn geldt per persoon, op luchthavens:

    U mag levensmiddelen invoeren, mits bestemd voor eigen gebruik.

  • Bij de douane aan de grens geldt de volgende richtlijn:
    • U mag dagelijks 1 kg per persoon aan vers, gekoeld of bevroren vlees invoeren, met uitzondering van wild, vis, schaaldieren en weekdieren. Hiertoe behoren geen beenderen en honden- of kattenvoer. U betaalt CHF 17 per kg belasting als u meer invoert.
    • U mag dagelijks 1 kg boter of room invoeren.
    • U mag dagelijks 5 kg of 5 l aan olie en vetten invoeren.

Invoer vanuit een niet-EU-land

U mag geen levensmiddelen invoeren zoals vlees, eieren, melk, honing of dierlijke producten.

Geschenken

  • De volgende richtlijn geldt per persoon, op luchthavens:

    U mag tot CHF 100 aan geschenken invoeren, personen onder de 17 jaar tot CHF 50.

  • Bij de douane aan de grens geldt de volgende richtlijn:

    U mag dagelijks tot een waarde van CHF 300 aan geschenken en goederen invoeren. Hierbij inbegrepen zijn levensmiddelen, alcohol, tabak en parfum. Niet inbegrepen zijn uw dagelijkse benodigdheden en proviand voor de reis

Geneesmiddelen

U wordt aangeraden een medisch paspoort mee te nemen. In het Europees Medisch Paspoort worden gegevens vermeld over medicijngebruik, ziekten of aandoeningen. Het is tegen een geringe vergoeding verkrijgbaar, onder meer bij huisartsen en apotheken.

Medische verklaring

  • Als u geneesmiddelen meeneemt op reis die onder de Opiumwet vallen (zoals bepaalde slaapmiddelen, adhd-middelen en sterke pijnstillers), moet u voor deze geneesmiddelen een zogenaamde Schengenverklaring (gelegaliseerde medische verklaring) bij u hebben.
  • Het reizen met deze geneesmiddelen zonder verklaring is strafbaar.
  • Op www.hetcak.nl leest u welke geneesmiddelen onder de Opiumwet vallen en hoe u de verklaring kunt aanvragen.
  • De verklaring is 30 dagen geldig na de door u opgegeven ingangsdatum.
  • Vraag de verklaring minimaal 4 weken voor vertrek aan.

Geld

Munteenheid

Zwitserse frank (CHF)

Bankpas

  • Bankpassen worden vrijwel overal geaccepteerd.
  • Gebruik van een bankpas is meestal goedkoper dan gebruik van een creditcard. De kosten verschillen per bank en per bankpas. Als uw bank een vast bedrag per verrichting rekent, is frequent gebruik van uw bankpas bij kleine bedragen af te raden.
  • Er geldt een limiet per dag.

Creditcard

  • Creditcards worden bij vrijwel alle hotels, restaurants, winkels en tankstations geaccepteerd.
  • Geld opnemen met een creditcard is meestal niet gratis. De kosten verschillen per bank en per creditcard. Als uw bank of creditcardmaatschappij een vast bedrag per verrichting rekent, is frequent gebruik van uw creditcard bij kleine bedragen af te raden.
  • De ANWB-creditcard is de goedkoopste creditcard voor ANWB-leden. Uitgebreide informatie vindt u op anwb.nl/creditcard.

Geldautomaten

Geld wisselen

Bij banken, postkantoren en wisselkantoren kunt u geld wisselen. Hotels wisselen doorgaans tegen een ongunstiger koers dan banken.

Bijzonderheden

Meestal worden ook euro's (vooral bankbiljetten, geen muntgeld) geaccepteerd, doorgaans tegen een iets ongunstiger koers.

Internet

  • Breedband internet is beschikbaar.
  • In het hele land zijn cybercafés te vinden, met name in de steden.
  • Alle luchthavens bieden draadloos internet, evenals veel restaurants en bars.
  • Veel hotels bieden internettoegang (vaak draadloos) voor hun gasten.

Informatie

Onderweg

Autotrein

Vanuit Nederland

Er rijdt geen autoslaaptrein van Nederland naar Zwitserland.

Binnen Zwitserland

Algemeen

  • In de Alpen ontbreken in enkele regio's belangrijke wegverbindingen of zijn paswegen een groot deel van het jaar gesloten. Ter compensatie rijden er door het hooggebergte pendeltreinen voor het vervoer van auto's. De autotreinen bestaan uit platte wagons die meestal voorzien zijn van een stalen huif met het profiel van de desbetreffende tunnel. Zo kan alle beschikbare ruimte worden benut en is er op de trein plaats voor alle gangbare personenauto's, minibusjes en caravans.
  • Voor het vervoer van zeer hoge of brede voertuigen zijn meestal speciale wagons beschikbaar.

Lötschbergtunnel

  • De Lötschbergspoortunnel speelt niet alleen een belangrijke rol in de spoorlijn Basel-Bern-Brig-Milaan, maar biedt automobilisten een rechtstreekse verbinding met het kanton Wallis. Tussen de stations Kandersteg en Goppenstein rijdt een autotrein.
  • U kunt op ieder moment van de dag naar een van de vertrekstations rijden en na aanschaf van een kaartje direct de trein oprijden.
  • Meer informatie: www.bls.ch/loetschberg.

Simplontunnel

  • Van 28 maart 2015  t/m 10 oktober 2015 rijden er autotreinen van Kandersteg via de Lötschbergtunnel en de Simplontunnel naar het Italiaanse Iselle.
  • Reserveren voor het traject Kandersteg - Iselle wordt sterk aangeraden.
  • Meer informatie: www.bls.ch/d/autoverlad/iselle.php.

Furkatunnel

  • De landschappelijk zeer imposante route over de Furkapas zorgt voor een verbinding tussen het kanton Wallis en het Reusstal bij de plaats Andermatt. Een probleem is dat de pasweg een groot deel van het jaar door sneeuwval gesloten is. Om Andermatt en omstreken toch bereikbaar te houden rijden er door de Furkaspoortunnel autotreinen tussen de stations Realp en Oberwald. 
  • Meer informatie: www.matterhorngotthardbahn.ch.

Oberalppas

  • De Oberalppas vormt de wegverbinding tussen Andermatt en het kanton Graubünden. Als de pasweg in de winter gesloten is, kunnen automobilisten tussen de stations Andermatt en Sedrun gebruikmaken van speciale autotreinen. De spoorlijn voert weliswaar ook over de pas, maar de treinen kunnen door allerlei voorzieningen vrijwel elke winterdag rijden.
  • Alleen auto's tot 2,50 m hoog worden vervoerd.
  • Reserveren is verplicht. U kunt uiterlijk tot 18 uur voor de volgende dag reserveren via tel. 41 27 927 77 07 (Andermatt - Sedrun) of tel. 41 27 927 77 40 (Sedrun - Andermatt).
  • Meer informatie: www.matterhorngotthardbahn.ch.

Vereinatunnel

  • In het oosten van het kanton Graubünden, vlakbij de Oostenrijkse grens, zorgt de Vereinaspoortunnel voor een snelle treinverbinding tussen Chur en het Unterengadin. Om dit vrij geïsoleerd gelegen dal vooral ook in de winter voor automobilisten goed bereikbaar te houden rijdt de Rhätische Bahn ook met autotreinen door de tunnel. Hiervoor zijn speciale laadperrons gebouwd in Selfranga (bij Klosters) en Sagliains (bij Lavin) in het Unterengadin.
  • Voor reserveringen en meer informatie: www.rhb.ch.

Betalen

  • De autotreinen in Zwitserland kunt u ook met euro's betalen.
  • Houd er wel rekening mee dat u wisselgeld in francs ontvangt tegen een ongunstige koers!

Brandstof

Nederlandse naam lokale naam verkrijgbaar
opm.

Euro 95 (loodvrij)

Super 95 Bleifrei

Goed

(A)

Superplus 98 (loodvrij)

Super plus 98

Goed

(A)

Diesel

Diesel / Gazole

Goed


Lpg Autogas / Flüssiggas / Lpg / Gpl Redelijk
(B)
Aardgas
n.b.
Redelijk
(C)

Bio-ethanol

E85

Beperkt

(D)

  • A: Voor oudere auto's die nog loodhoudende benzine nodig hebben, is bij tankstations een loodvervangend middel te koop dat eventueel aan de benzine kan worden toegevoegd.
  • B: Ga voor een overzicht van lpg-tanklocaties naar www.mylpg.eu. Ook de Lpg-gids Europa, die onder andere verkrijgbaar is bij de ANWB, biedt een overzicht van lpg-tankstations. Voor het tanken van lpg is in Zwitserland de zogenaamde Italië-nippel nodig. Ook wordt wel gebruikgemaakt van een schroefaansluiting. Als uw voertuig een bajonetaansluiting heeft, hebt u in dat geval een Europa-nippel nodig om te kunnen tanken.
  • C: Ga voor een overzicht van aardgasvulstations in Zwitserland naar www.cngnet.nl en cngeurope.com. Zie ook www.erdgasfahren.ch voor meer informatie.
  • D: Bio-ethanol is bij zo'n 55 tankstations verkrijgbaar. Zie ook www.agrola.ch en plateforme-biocarburants.ch voor meer informatie over alternatieve brandstoffen.

Betalen

  • U kunt bij tankstations contant betalen.
  • Ook creditcards worden bij vrijwel alle tankstations geaccepteerd. Betaalautomaten (dag en nacht) accepteren creditcards en biljetten van 10, 20 en 50 franc.
  • Let op: als u bij een onbemand tankstation betaalt met uw pas of creditcard, wordt er in eerste instantie naast het bedrag voor de getankte brandstof als waarborg (preautorisatie) vaak ook een standaardbedrag van uw rekening afgeschreven, dat kan variëren van € 100-150. Na een aantal dagen wordt het afgeschreven bedrag verrekend met het bedrag waarvoor u hebt getankt en wordt het restant op uw rekening teruggestort. Houd er rekening mee dat het enige dagen tot wel twee weken kan duren voor het restant wordt teruggestort.

Openingstijden tankstations

  • De tankstations lang de snelwegen zijn open van 6-23 uur, sommige dag en nacht. Na sluitingstijd kunt u tanken aan een automatische pomp, waar u kunt betalen met een bankpas of creditcard.
  • In de steden en langs de autowegen zijn de pompen over het algemeen open van 6 of 7 tot 20 uur. Buiten deze openingstijden kunt u soms gebruikmaken van een automatische pomp.
  • De overige tankstations zijn doorgaans geopend van 7 of 8 tot 18 uur.

Reservebrandstof

U mag maximaal 25 liter brandstof in een reservetankje invoeren.

Elektrisch rijden

  • Zwitserland heeft ongeveer 1200 oplaadpalen (bron: chargemap.com) verspreid over het hele land. Het aantal snellaadpalen in Zwitserland is met 35 palen nog beperkt. (Ter vergelijking: Nederland heeft bijna 5500 openbare oplaadpalen, waarvan ongeveer 200 snellaadpalen.)
  • Het netwerk van openbare oplaadpalen is nog niet dekkend en het reizen met een elektrische auto door Zwitserland vergt planning en voorbereiding.
  • Een kaart met de locaties van oplaadpalen vindt u onder andere op e-tankstellen-finder.com, chargemap.com, openchargemap.org en www.oplaadpalen.nl.

Milieuzones

Voor zover bekend zijn op dit moment in Zwitserse steden nog geen milieubeperkende maatregelen getroffen die voor buitenlandse bezoekers van belang zijn om te weten.

Pechhulp

Voertuighulp

  • Voor hulp langs de weg neemt u contact op met de ANWB Alarmcentrale: tel. +31 70 314 14 14.
  • Advies voor goede dekking: Wegenwacht Europa Standaard.
  • Meer informatie over pechhulp in het buitenland vindt u op anwb.nl/alarmcentrale.

Wegenwacht Europa

  • Er zijn drie pakketten voor pechhulp in Europa.
    • Bij Wegenwacht Europa Instap is geen vervangend vervoer inbegrepen.
    • Bij Wegenwacht Europa Standaard hebt u recht op maximaal 21 dagen vervangend vervoer (alleen indien reparatie niet mogelijk is binnen 48 uur).
    • Bij Wegenwacht Europa Compleet hebt u recht op maximaal 35 dagen vervangend vervoer (alleen indien reparatie niet mogelijk is binnen 48 uur), haal- en brengservice vervangende auto, rechtsbijstand verkeer voor het gezin en hotelservice bij pech onderweg.
  • U kunt in Zwitserland rekenen op:
    • Sleutelhulp langs de weg door een partner van de Wegenwacht.
    • Toezending van onderdelen.
    • Indien nodig repatriëring van uw auto naar Nederland, als reparatie binnen 48 uur ter plaatse niet mogelijk is.
  • Voorwaarden en vergoedingen vindt u op www.anwb.nl/wegenwacht of kunt u opvragen via tel. 088 269 22 22.

Route-informatie

De beste route naar Zwitserland loopt via Duitsland.

Alternatieve routes

  • Bij langdurige afsluiting van de Gotthardtunnel A2: pasroute Göschenen - Airolo.
  • Voor bestemmingen Golf van Genua en Côte d'Azur: Basel - Bern - Vevey - Martigny - Grote St. Bernardtunnel.
  • Richting Bellinzona 1: Basel - Zürich - Chur - San Bernardinotunnel - Bellinzona.
  • Richting Bellinzona 2: Bern - Spiez, autotrein Kandersteg - Goppenstein, Visp - Brig - Simplonpas (of autotrein Brig - Iselle) - Iselle - Domodossola of via Brig - Urichen - Nufenen-pas richting Airolo en Bellinzona.

Rijverbod vrachtwagens

  •  In Zwitserland geldt voor vrachtwagens met een totaalgewicht van meer dan 3.500 kg een rijverbod op de volgende tijden en dagen:
    • Elke nacht van 22-5 uur.
    • Op zon- en feestdagen van 0-24 uur.
  • Dit rijverbod geldt niet voor campers of auto's met een caravan.

Tunnels

  • A1 Sisikoner- en Morschachertunnel: werkzaamheden tot 2023.
  • A2 Gotthardtunnel: werkzaamheden van ma 23 maart tot vr 27 maart tussen 22.00 en 05.00 uur en van ma 8 juni tot vr 12 juni en van ma 15 juni tot vr 19 juni tussen 19.30 en 05.00 uur. Van vrijdagmorgen tot maandagavond is de tunnel open. Omrijden kan via de A13 (San Bernardinotunnel). Actuele informatie vindt u op www.gotthard-strassentunnel.ch.
  • A2 Belchentunnel: werkzaamheden tot 2022.
  • A8 Sachselntunnel: werkzaamheden tot 2019.
  • De ANWB en haar zusterclubs hebben veelgebruikte tunnels in Europa getest. Kijk voor een testoverzicht op www.anwb.nl/verkeer/buitenland/tunnels.

Werkzaamheden

  • A1 Lausanne - Genève: tussen Coppet and Gland. Datum oplevering onbekend.
  • A2 Basel - Chiasso: tussen Stansstad en Beckenried. Datum oplevering (2017) onbekend.
  • A4 'Axenstrasse', Brunnen - Flüelen en Mositunnel. Oplevering eind 2015.
  • A6 Bern - Thun/Interlaken: traject Bern - Muri en traject Rubigen - Thun - Spiez. Datum oplevering (2024) onbekend.
  • A9 Lausanne - Montreux: traject Lausanne-Vennes - Chexbres. Oplevering eind 2016.
  • H2 S Gotthardpas: werkzaamheden tussen april en oktober/november tot 2019.
  • Overige geplande werkzaamheden worden pas kort voor aanvang bekend gemaakt.

Toltrajecten en toltarieven

Voor het rijden op alle autosnelwegen in Zwitserland is een tolvignet vereist. Daarnaast wordt tol geheven voor de Grote-Sint-Bernardtunnel.

Tolvignet

  • Het tolvignet geldt voor auto's en motoren en voor aanhangers, elk met een maximaal toegestaan gezamenlijk gewicht (te vinden op het kenteken) tot 3500 kg.
  • Let op: voor een aanhanger dient een apart vignet te worden aangeschaft. Een aanhanger achter een motor is vrijgesteld.
  • Het vignet is een kalenderjaar geldig, met inbegrip van december eraan voorafgaand en januari erna. Vignetten met opdruk 2015 zijn dus geldig van 1 december 2014 t/m 31 januari 2016.

Bevestiging vignet

  • Het vignet moet aan de binnenzijde aan de linkerzijde van de voorruit worden geplakt.
  • Op de motor moet het vignet goed zichtbaar zijn, bijvoorbeeld op de tank, op de kuip of het windscherm.
  • Beschadigde vignetten zijn ongeldig.
  • Bij aanhangers zonder voorruit moet het vignet op een niet verwisselbare, gemakkelijk toegankelijke plaats worden aangebracht aan de linkerzijde, liefst onzichtbaar vanwege het risico op diefstal. Dit kan soms omslachtig zijn omdat u hiervoor mogelijk de kap van de aanhanger moet openen of het dekzeil moet verwijderen. 
  • Als u al eerder een Zwitsers tolvignet op de voorruit heeft geplakt en u gaat dit jaar weer, zorgt u er dan voor dat u het oude tolvignet hebt verwijderd.

Verkrijgbaarheid

  • Het vignet is te koop aan de Zwitserse grens en bij de postkantoren en tankstations in Zwitserland.
  • Bij de Zwitserse grens worden munten niet geaccepteerd en wisselgeld wordt in francs teruggegeven tegen een ongunstige koers. Handiger is het om het vignet met een creditcard te betalen of vooraf in Nederland aan te schaffen.
  • U kunt het vignet ook in Nederland kopen bij de ANWB-winkels (€ 1,95 administratiekosten voor leden en € 2,50 voor niet-leden) en via www.anwbvignetten.nl (€ 2,95 verzendkosten).

Tarief

Het tolvignet kost € 40 (onder voorbehoud i.v.m. koerswijziging euro/frank).

Ingeval van ruitbreuk

  • Indien de kosten van het vignet niet door een verzekering worden gedekt, kunt u een vervangend vignet van de Zwitserse douane krijgen.
  • U dient hiervoor een stukje voorruit met het vignet, de factuur van de vervangen voorruit en een verklaring van de verzekeringsmaatschappij dat het vignet niet is vergoed, te zenden aan:
    Direction générale des douanes
    Section Véhicules et redevances sur le trafic routier
    Monbijoustrasse 40
    CH-3003 Berne

Overige toltrajecten

Tarieven Grote-Sint-Bernardtunnel

Tarieven (1-1-2015) in Zwitserse franken en euro's (onder voorbehoud i.v.m. koerswijziging euro/frank).

 

enkel (€/CHF)

maandretour €/CHF)

Motoren

14,80 / 18,10

20,00 / 24,60

Personenauto's met of zonder aanhangwagen

25,10 / 30,90

40,20 / 49,40

Campers/minibusjes en personenauto's met caravan/vouwwagen

39,00 / 48,00

62,40 / 76,80

  • Het tarief voor personenauto's geldt voor voertuigen die, gemeten bij de vooras, een hoogte hebben tot 1,30 m.
  • Tarieven kunnen ter plaatse afwijken.
  • Een maandretour van 30/31 dagen is geldig vanaf datum afgifte.

Tarieven Munt-la-Schera-Tunnel (La Drossa)

Tarieven (1-1-2015) in Zwitserse franken en euro's (onder voorbehoud i.v.m. koerswijziging euro/frank).

 

dagtarief van 8-20 uur (€/CHF)

nachttarief van 20-8 uur (€/CHF)

Motoren

11 / 13

12,50 / 15,60

Personenauto's met of zonder aanhangwagen (retour)

32 / 38

33,50 / 40,00

Campers/minibusjes en auto's met caravan/vouwwagen (retour)

37 / 44

38,50 / 46,00

Verkeersdrukte

Drukke wegen

  • A1 Bern - Zürich - Winterthur: knelpunten tussen Önsingen en Aarua en bij Brüttisellen, Limmatal, Härkingen, Zürich en Wiggertal
  • A1/A6/A12: knelpunten bij Bern.
  • A1/A3: knelpunten bij Zürich.
  • A1/A9: knelpunten bij Lausanne.
  • A2 Basel - Luzern - Gotthard - Chiasso: knelpunten tussen de Belchentunnel en knooppunt Wiggertal, voor de St. Gotthardtunnel aan beide zijden en bij Chiasso.
  • A13 St. Margrethen - Sargans - Bellinzona: knelpunten bij St. Margrethen, bij Chur en aan beide zijden van de San Bernardinotunnel.
  • A13/H13 Bellinzona - Locarno (april - september)

Drukke grensovergangen

  • Richting Duitsland: Basel.
  • Richting Duitsland: Thayngen/Schaffhausen.
  • Richting Duitsland: Konstanz/Kreuzlingen.
  • Richting Oostenrijk: St. Margrethen.
  • Richting Oostenrijk: Au.
  • Richting Italië: Chiasso.
  • Richting Frankrijk: Bardonnex/Genève.

Drukke dagen

In de zomerperiode is vertraging voor de St. Gotthardtunnel niet te vermijden. Zeker op vrijdagmiddag en zaterdagochtend staat het stil vanwege vertrekkend verkeer. Op zondag is het de hele dag druk door terugkerend verkeer. Om te voorkomen dat u in de 17 km lange tunnel stil komt te staan wordt het verkeer met verkeerslichten geregeld.

Verkeersinformatie

Telefoon

De Touring Club Suisse (TCS) in Genève verstrekt Engels-, Duits- en Franstalige verkeersinformatie via telefoonnummer 0900 57 12 34 (alleen met vaste telefoon, CHF 0,86/min.).

Radio

Er wordt Duitstalige verkeersinformatie uitgezonden door SRF-1. De frequenties staan op borden langs de weg aangegeven.

Internet

ANWB

Verkeersovertreding

  • De meeste (lichte) overtredingen (Ordnungsbussen) worden met een vereenvoudigde procedure afgehandeld.
  • De boete moet in ieder geval binnen 30 dagen worden betaald. Is eenmaal betaald, dan is het niet meer mogelijk om in beroep te gaan.
  • De politie moet u erop te wijzen dat u in beroep kunt gaan. Als u beroep aantekent, wordt er een proces-verbaal opgemaakt en de zaak wordt verder afgehandeld door de autoriteiten. Hiervoor worden kosten in rekening gebracht.  
  • Bij ernstige verkeersovertredingen wordt een proces-verbaal opgemaakt dat wordt doorgestuurd naar de autoriteiten die vervolgens de hoogte van de boete vaststellen. Op basis van uw financiële situatie wordt een basisbedrag bepaald tussen CHF 1 en CHF 3.000. Vervolgens wordt dit bedrag vermenigvuldigd met het voor de overtreding vastgestelde aantal rekenpunten.
  • Voor een aantal verkeersovertredingen (aanzienlijke snelheidsovertredingen, gevaarlijk/roekeloos rijden of inhalen) kan een gevangenisstraf van 1-4 jaar worden opgelegd. Daarnaast wordt een ontzegging van de rijbevoegdheid van ten minste 2 jaar opgelegd (alleen voor het Zwitsers grondgebied). In geval van roekeloos rijden kan tevens het voertuig in beslag worden genomen.

Puntenrijbewijs

Zwitserland kent geen strafpuntensysteem bij verkeersovertredingen.

Ter plekke betalen

Lichte verkeersovertredingen met een boete tot CHF 300 kunnen ook ter plekke worden betaald.

Waarborgsom

  • U moet een waarborgsom betalen als u in beroep gaat tegen de bekeuring of om andere reden de boete niet betaalt. Bij betaling moet duidelijk worden vermeld dat het gaat om een waarborgsom en niet om betaling van de boete. Doet u dit niet, dan gaat men ervan uit dat u de boete heeft betaald en kunt u niet meer in beroep gaan.
  • Het bedrag van de waarborgsom is gelijk aan de te verwachten boete plus de kosten van de procedure.

Aansprakelijkheid

Als met het voertuig een overtreding is begaan, moet de kentekenhouder meewerken aan het vaststellen van de identiteit van de bestuurder ten tijde van de overtreding. Als hieraan niet wordt meegewerkt, is de kentekenhouder aansprakelijk en verantwoordelijk voor het betalen van de boete.

Boete thuis ontvangen?

Zie www.anwb.nl/experts.

Snelheidsovertreding

Binnen de bebouwde kom

  • Overschrijding t/m 5 km/h: CHF 40.
  • Overschrijding van 6 t/m 10 km/h: CHF 120.
  • Overschrijding van 11 t/m 15 km/h: CHF 250.
  • Overschrijding van 16 t/m 20 km/h: CHF 400.
  • Overschrijding van 21 t/m 25 km/h: CHF 600.
  • Overschrijding van 25 km/h of meer: rechtszaak.

Buiten de bebouwde kom

  • Overschrijding t/m 5 km/h: CHF 40.
  • Overschrijding van 6 t/m 10 km/h: CHF 100.
  • Overschrijding van 11 t/m 15 km/h: CHF 160.
  • Overschrijding van 16 t/m 20 km/h: CHF 240.
  • Overschrijding van 21 km/h of meer: rechtszaak.

Autosnelweg

  • Overschrijding t/m 5 km/h: CHF 20.
  • Overschrijding van 6 t/m 10 km/h: CHF 60.
  • Overschrijding van 11 t/m 15 km/h: CHF 120.
  • Overschrijding van 16 t/m 20 km/h: CHF 180.
  • Overschrijding van 21 t/m 25 km/h: CHF 260.
  • Overschrijding van 26 km/h of meer: rechtszaak.

Door rood licht rijden

CHF 250.

Overtreding inhaalverbod

Geen vast boetebedrag.

Overschrijden doorgetrokken streep

Geen vast boetebedrag.

Parkeerovertreding

CHF 40-120.

Niet verlenen van voorrang

Geen vast boetebedrag.

Rijden zonder veiligheidsgordel/kinderbeveiligingsmiddel

CHF 60.

Niet handsfree telefoneren

CHF 100.

Toebrengen lichamelijk letsel bij een verkeersongeval

Strafzaak; zeer hoge boete (vanaf CHF 1.000) en eventueel een gevangenisstraf.

Rijden onder invloed

  • Meer dan 0,5‰: vanaf CHF 600.
  • Meer dan 0,6‰: vanaf CHF 700.
  • Meer dan 0,7‰: vanaf CHF 800.
  • Meer dan 0,8‰: boete afhankelijk van het inkomen en de hoogte van het promillage.

Diversen

Rijden zonder geldig vignet op de autosnelweg

CHF 200 plus verplichte aankoop van een vignet.

Verkeersregels

  • Niet alle verkeersregels zijn hier opgenomen. Wij geven u de belangrijkste regels die afwijken van de Nederlandse en enkele basisregels.
  • U moet rechts rijden en links inhalen.

Filerijden

  • Als zich op auto(snel)wegen een file vormt, bent u verplicht u een middendoorgang (Rettungsgasse) vrij te maken. Dit betekent dat u zoveel mogelijk rechts of links moet gaan rijden, zodat er in het midden voldoende ruimte ontstaat voor hulpverlenende voertuigen, zoals ambulances en politieauto's.
  • Als zich een file vormt op wegen met meer dan twee rijstroken per richting, moeten de bestuurders op de meest linkse rijstrook zoveel mogelijk links en de bestuurders op de overige rijstroken zoveel mogelijk rechts gaan rijden.

Geluidssignalen

  • Buiten de bebouwde kom is het geven van geluidssignalen bij onoverzichtelijke wegsituaties en slecht zicht op smalle wegen verplicht om andere weggebruikers te waarschuwen. Overmatig of onnodig gebruik is echter verboden.
  • 's Nachts dient u lichtsignalen te geven voor het waarschuwen van andere weggebruikers.

Inhalen

  • Rijdende trams moet u rechts inhalen, tenzij er rechts onvoldoende ruimte is; op eenrichtingswegen mag u de tram ook links inhalen.
  • U mag stilstaande trams niet voorbijrijden als er geen vluchtheuvel is, tenzij u er zonder gevaar aan de linkerkant voorbij kunt gaan.
  • Schoolbussen die bij een halte zijn gestopt en de alarmlichten aan hebben, mogen slechts stapvoets voorbij worden gereden. Indien nodig moet u stoppen.
  • Als op een gelijkwaardige kruising twee elkaar tegemoetkomende bestuurders links af willen slaan, dan moeten zij voor elkaar langs gaan.
  • Langs een aantal autowegen zijn als waarschuwing gele knipperlichten aangebracht. Op gedeelten waar deze lampen knipperen, mag u niet inhalen.
  • Wanneer u nadat u hebt ingehaald weer bij uw eigen rijstrook invoegt, moet u dit aangeven met uw knipperlicht.

Liften

Op snelwegen en autowegen is liften verboden.

Mobiel bellen

  • Het is bestuurders van voertuigen (ook fietsers) verboden tijdens het rijden een mobiele telefoon vast te houden.
  • Handsfree bellen is wel toegestaan.

Parkeren

  • Als uit borden blijkt dat op het trottoir mag worden geparkeerd, moet er minstens 1,50 m ruimte overblijven voor de voetgangers.
  • In een 'blauwe zone' kan met een parkeerschijf gratis worden geparkeerd.
  • Bij het parkeren op een helling moet de auto behalve met de handrem nog extra gezekerd worden. Bijvoorbeeld door de auto in de laagste versnelling te laten staan, een wiel tegen het trottoir te draaien of een wig achter een wiel te plaatsen.

Parkeerverbod

U mag niet parkeren op de volgende plaatsen:

  • Op een brug.
  • Binnen 10 m van een tram- of bushalte.
  • Binnen de bebouwde kom binnen 20 m van een overweg, buiten de bebouwde kom binnen 50 m van een overweg.
  • Ter hoogte van gele, door strepen verbonden kruizen op de rijbaan.

Stopverbod

Het is verboden te stoppen ter hoogte van een gele streep.

Pech of ongeval

  • U moet bij pech of een ongeval een gevarendriehoek gebruiken. U moet deze op auto(snel)wegen ten minste 100 m en op overige wegen ten minste 50 m achter uw voertuig plaatsen.
  • Wanneer u ten gevolge van een lege brandstoftank gedwongen bent op de vluchtstrook te stoppen, bent u strafbaar.
  • Bij een ongeval dat heeft geleid tot lichamelijk letsel of schade aan de weg, verkeersborden, lantaarns en dergelijke, bent u verplicht de politie te bellen. U bent ook verplicht de politie te bellen als een andere betrokkene daarom vraagt.

Rijden onder invloed

  • Het maximaal toegestane alcoholgehalte in het bloed is 0,5 promille.
  • Voor bestuurders die hun rijbewijs drie jaar of korter geleden hebben behaald, is het maximaal toegestane alcoholgehalte in het bloed 0,01 promille.
  • Sporen van drugs in het bloed zijn niet toegestaan.

Rijstroken

Als binnen de bebouwde kom een weg uit minstens twee rijstroken voor iedere richting bestaat, bent u vrij om te kiezen welke rijstrook u wilt gebruiken, ongeacht de snelheid van het verkeer op de andere rijstroken. Buiten de bebouwde kom mag dit alleen in druk (file)verkeer.

Rotondes

Een bestuurder die op een rotonde rijdt, heeft voorrang op een bestuurder die een rotonde op wil rijden, tenzij uit borden anders blijkt.

Voorrang

  • Als basisregel geldt dat verkeer op hoofdwegen voorrang heeft.
  • Op alle andere wegen heeft verkeer van rechts, ook ongemotoriseerd verkeer, voorrang.
  • Trams hebben voorrang, behalve als ze een voorrangsweg oprijden.
  • Trams hebben voorrang op voetgangers die op een zebrapad willen oversteken.
  • Voetgangers hebben wel voorrang op het overige verkeer wanneer zij bij een zebrapad willen oversteken. In Zwitserland krijgen zij deze voorrang over het algemeen ook en zullen zij in deze verwachting handelen.
  • Op smalle wegen heeft bij het uitwijken het zwaardere voertuig (vrachtauto) voorrang op het lichtere voertuig (bijvoorbeeld personenauto) en een autobus op een vrachtauto. Bij gelijkwaardige voertuigen moet het voertuig uitwijken dat zich het dichtst bij een uitwijkplaats bevindt.

Bergwegen

  • Stijgend verkeer heeft voorrang op dalend verkeer, tenzij het stijgende voertuig zich dicht bij een uitwijkplaats bevindt.
  • Op een Bergpoststrasse (bergpostweg), herkenbaar aan een blauw vierkant bord met een gele signaalhoorn, moeten de aanwijzingen van de postautochauffeur worden opgevolgd.
  • Soms is op smalle bergpostwegen tijdelijk eenrichtingsverkeer ingesteld. Dit wordt aangegeven met borden.
  Binnen bebouwde kom Buiten bebouwde kom Autowegen Autosnelwegen  (A)
Snorfietsen 30
30
verboden verboden
Bromfietsen 45
45 verboden verboden
Personenauto's, campers < 3500 kg en motoren 50 80 100 120
Personenauto's, campers < 3500 kg, met aanhangwagen/caravan 50 80 80 80
Motoren, met aanhanger
50
60
60
60
  • A: Op autosnelwegen die per rijrichting 3 rijstroken hebben, mag de meest linkse rijstrook alleen worden gebruikt door voertuigen (of combinaties van voertuigen) die harder mogen rijden dan 80 km/h.
  • Op autosnelwegen geldt een minimumsnelheid van 60 km/h.

Flitspaalsignalering

  • Het meenemen en gebruiken van radardetectieapparatuur is verboden.
  • Ook het meenemen en gebruiken van apparatuur met signalering voor vaste flitspalen of trajectcontroles (zoals navigatieapparatuur, telefoons, tablets en laptops) is verboden. U dient alle flitspaalinformatie van deze apparatuur te verwijderen.

Huisdieren

Als u uw huisdier met de auto vervoert, moet hij veilig vastzitten en mag hij niet op de voorstoel. De hond mag ook in een reiskennel of achter een rek in de kofferruimte vervoerd worden.

Kinderen

  • Kinderen jonger dan 12 jaar en kleiner dan 1,50 m moeten in een goedgekeurd kinderzitje worden vervoerd.
  • Kinderen van 12 jaar en ouder of 1,50 m of langer moeten een veiligheidsgordel gebruiken.

Lading

  • De lading mag maximaal 5 m uitsteken naar achteren, gerekend vanaf de achteras.
  • De lading mag maximaal 3 m uitsteken naar voren, gerekend vanaf het hart van het stuurwiel.
  • De lading mag niet in de breedte uitsteken.
  • In een voertuig mag lading (bijvoorbeeld ski's) alleen op de bodem van dat voertuig worden vervoerd.

Fietsen

Een fietsdrager met fietsen mag maximaal 20 cm aan beide zijden uitsteken, mits de totale breedte ervan niet meer is dan 2 m.

Slepen

  • Slepen is op de autosnelweg toegestaan tot de eerste afrit.
  • Bij het slepen geldt een maximumsnelheid van 40 km/h.
  • De gesleepte auto moet aan de achterkant een gevarendriehoek voeren.
  • Tijdens het slepen moeten de alarmlichten worden ingeschakeld.
  • Een sleepkabel mag maximaal 8 m lang zijn, een sleepstang 5 m. De verbinding moet op een duidelijke wijze zijn gemarkeerd.

Verlichting

  • In Zwitserland bent u verplicht om overdag dimlicht of dagrijlicht te voeren.
  • Let op: in tunnels en bij slecht zicht is dagrijlicht niet voldoende en moet dimlicht worden gevoerd.

Bijzonderheden

Dashboardcamera

  • Het gebruik van een dashboardcamera (dashcam) wordt afgeraden.
  • Meer informatie hierover vindt u op anwb.nl (zoek op 'dashboardcamera').

regel
opm.

Brandblusser

Niet verplicht


Gevarendriehoek

Verplicht

(A)

Reservebril
Niet bekend
(B)

Reservelampen

Niet verplicht


Veiligheidsvest
Niet verplicht
(C)
Verbanddoos
Niet verplicht

  • A: De gevarendriehoek moet voor de bestuurder binnen handbereik worden bewaard (dus niet in de kofferbak). Bij pech of een ongeval moet de gevarendriehoek op auto(snel)wegen ten minste 100 m en op overige wegen ten minste 50 m achter het voertuig worden geplaatst (ook als de alarmlichten zijn ingeschakeld).
  • B: Als in uw rijbewijs staat dat u een bril of contactlenzen draagt (beperking code 01), adviseert de ANWB u een reservebril mee te nemen, ook om een eventuele discussie met de politie ter plaatse te voorkomen.
  • C: De ANWB adviseert u voor alle inzittenden een veiligheidsvest mee te nemen in de auto.
  • De meeste artikelen zijn onder meer verkrijgbaar in de ANWB-winkels en via anwb.nl/webwinkel.
  • Let op: huurt u een auto in Zwitserland, controleer dan altijd of de verplichte uitrusting in de auto aanwezig is.

Afmetingen, maxima

  Nederland
Zwitserland
opm.
Breedte combinatie (excl. spiegels)
2,55 m
2,55 m
 
Hoogte combinatie
4 m
4 m
 
Lengte aanhanger (incl. dissel)
12 m
12 m
(A)
Lengte combinatie 18 m
18,75 m
(A)

A: Een eventuele fietsdrager achterop wordt meegerekend in de lengte.

Parkeren

Van een geparkeerde auto met een aanhanger of een losgekoppelde aanhanger moeten ook op een geringe helling de wielen met een wig worden vastgezet.

Aanhanger

  • Er mag een aanhanger met één as aan een motor worden gekoppeld.
  • De maximumbreedte van een aanhanger is 1 m en de maximumhoogte is 1,20 m. De maximumlengte gerekend vanaf het midden van het achterwiel van het trekkende voertuig is 2,50 m. De lading mag niet meer dan 50 cm uitsteken.
  • Het maximumgewicht van de aanhanger is 80 kg.
  • Er mogen geen passagiers worden vervoerd in de aanhanger.

Filerijden

Het is verboden in een file tussen de rijen stilstaande of langzaam rijdende auto's door te rijden.

Helm

Het dragen van een helm is verplicht voor bestuurder en passagier.

Passagiers

  • Het is verboden om meer dan een passagier op de motor te vervoeren.
  • Een kind jonger dan 7 jaar mag alleen in een geschikt kinderzitje worden vervoerd.

Verlichting

Vanaf 1 januari 2014 is voor motorrijders ook overdag het voeren van dimlicht verplicht.

Bijzonderheden

  • Als een rij voertuigen voor bijvoorbeeld een verkeerslicht of brug moet wachten, moet een motorrijder op zijn plaats in de rij blijven.
  • Motorrijders mogen niet naast elkaar rijden.
  • In Zwitserland wordt een bromfiets een Kleinmotorrad en een snorfiets een Motorfahrrad genoemd.
  • Een Kleinmotorrad mag niet sneller kunnen dan 45 km/h; hiervoor gelden de verkeersregels voor motoren.
  • Een Motorfahrrad mag niet sneller kunnen dan 30 km/h; hiervoor gelden de verkeersregels voor fietsen.

Aanhanger

  • Het is toegestaan een aanhanger met één as aan een snor- of bromfiets te koppelen.
  • De aanhanger mag 1 m lang en (inclusief lading) 1,20 m hoog zijn.
  • De lengte inclusief aanhanger mag 2,50 m zijn, gemeten vanaf de naaf van het achterwiel.
  • De lading mag 0,50 m uitsteken naar achteren.
  • Het totale gewicht met lading mag niet meer bedragen dan 80 kg.

Fietspad

  • Fietsers en snorfietsers moeten gebruikmaken van een fietspad of fietsstrook.
  • Bromfietsers moeten gebruikmaken van de rijbaan.

Helm

Het dragen van een helm is verplicht op snor- en bromfietsen.

Passagiers

  • Op een bromfiets mag maximaal 1 passagier worden vervoerd op een daartoe bestemde zitplaats (duo- of buddyseat), mits er ook voetsteunen aanwezig zijn.
  • Kinderen jonger dan 7 jaar moeten in een kinderzitje worden vervoerd.

Verlichting

Het voeren van dimlicht overdag is niet verplicht.

Bijzonderheden

Het is verboden om tussen voertuigen door te slalommen.

Aanhanger

  • Het is toegestaan om te rijden met een fiets waaraan een aanhanger is gekoppeld.
  • U mag met een fiets met aanhanger het fietspad alleen gebruiken als het pad zo breed is dat andere fietsers nog kunnen inhalen.
  • In een hiervoor ontworpen aanhanger die voldoende bescherming biedt, mag u twee kinderen vervoeren. Het totale gewicht ervan met lading mag niet meer bedragen dan 80 kg.

Elektrische fiets

  • Voor een elektrische fiets met trapondersteuning tot 25 km/h die een vermogen heeft van maximaal 500 watt (Leicht-Motorfahrrad), gelden dezelfde regels als voor een gewone fiets.
  • De minimumleeftijd voor het rijden op een Leicht-Motorfahrrad is 14 jaar. Kinderen van 14 tot en met 16 jaar hebben wel een speciaal rijbewijs van categorie M nodig om op een Leicht-Motorfahrrad te mogen fietsen
  • Voor fietsen met elektromotor met een maximumsnelheid van 45 km/h en een vermogen van maximaal 1000 watt (Motorfahrrad), gelden de regels voor brom- of snorfietsen.

Fietsen onder invloed

Het maximaal toegestane alcoholgehalte in het bloed is 0,5 promille.

Fietspad

  • Waar een fietspad is, dient hiervan gebruik te worden gemaakt.
  • Waar fietspaden ontbreken, moet u zoveel mogelijk aan de rechterkant van de weg rijden.

Helm

Het dragen van een helm is voor het rijden op een gewone fiets of Leicht-Motorfahrrad niet verplicht, maar wordt wel aanbevolen.

Mobiel bellen

  • Het is fietsers verboden tijdens het rijden een mobiele telefoon vast te houden.
  • Handsfree bellen is wel toegestaan.

Naast elkaar rijden

  • Fietsers mogen alleen op een fietspad of een fietsstrook en op erven naast elkaar rijden.
  • Ook is het toegestaan om naast elkaar te fietsen wanneer de weg minimaal 8 m breed is en er veel (brom)fietsverkeer is.

Passagiers

Personen ouder dan 16 jaar mogen een kind meevoeren als het in een kinderzitje zit en de beentjes voldoende worden beschermd.

Verlichting en overige vereisten

  • Uw fiets moet in het donker en bij slecht zicht zijn voorzien van vaste of los te bevestigen lampen. Voor op de fiets moet het licht de kleur wit of geel hebben en achter op de fiets de kleur rood.
  • De fiets moet voor een witte reflector hebben, achter een rode (beide minimaal 10 cm² groot) en oranje reflectoren op de pedalen.
  • Ook moet de fiets zijn voorzien van goed werkende remmen en een bel.
  • De verkeersborden in Zwitserland wijken nauwelijks af van die in Nederland.
  • De taal op de verkeersborden kan Duits, Frans of Italiaans (soms Reto-Romaans) zijn, afhankelijk van de taal die in het kanton wordt gesproken.

Auto en motor

  • Het bord dat een auto(snel)weg aanduidt, heeft een groene in plaats van blauwe achtergrond.
  • Een wit rond bord met een zwart getal en een brede rode rand waarin de witte tekst 'Generell', 'Limite générale', 'Limite generale' of 'Limita generala' is geplaatst, geeft de algemeen geldende maximumsnelheid aan binnen de bebouwde kom.
  • Een keerverbod wordt aangegeven met een rond wit bord met een rode rand en een omgekeerde zwarte 'U' waar, anders dan in Nederland, ook een rode streep doorheen loopt.
  • Een rond wit bord met een rode rand en een naar links of rechts afbuigende zwarte pijl met een diagonale rode streep erdoor betekent: 'Verboden links (of rechts) af te slaan'.
  • Een blauw vierkant bord met een gele posthoorn erop geeft een bergpostweg aan.
  • Een rond blauw bord met daarop een autoband met een sneeuwketting betekent dat sneeuwkettingen verplicht zijn.
  • Een rond blauw bord met een wit getal erop (bijvoorbeeld 30) geeft de minimumsnelheid aan.

Bromfiets, snorfiets, fiets

  • Een verkeersbord met de afbeelding van een motor geldt ook voor bromfietsen.
  • Een verkeersbord met de afbeelding van een bromfiets geldt alleen voor snorfietsen met in werking zijnde motor.
  • Een verkeersbord met de afbeelding van een fiets geldt ook voor snorfietsen.

Fiets en voetganger

  • Een wit rond bord met een rode rand en een skiër of iemand op een slee geeft aan dat het is verboden om te skiën of te sleeën.
  • Behalve het bekende ronde blauwe bord 'Fietspad', zijn er ook vergelijkbare borden die een fiets-/voetpad aangeven, met al dan niet gescheiden gedeelten voor fietsers en voetgangers.

Aanduidingen

Duits (Frans / Italiaans)
Nederlands
Ausfahrt (sortie / uscita)
Afrit
Begegnungszone Woonerf (maximumsnelheid 20 km/h)
Bis (jusqu'a / fino a)
Tot (aan)
Stau (bouchon / coda)
File
Gefahr (danger / pericoli)
Gevaar
Generell (limite générale / limite generale) Algemeen geldende maximumsnelheid (binnen bebouwde kom)
Geschlossen (fermé / chiuso)
Gesloten
Offen (ouvert / aperto)
Open
Polizei (police / polizia)
Politie
Zoll (douane / dogana)
Douane

Winterbanden

Winterbanden

  • Het gebruik van winterbanden is niet verplicht, maar als u bij winterse omstandigheden in een auto zonder winterbanden door de sneeuw rijdt en u het overige verkeer hindert (omdat uw banden onvoldoende grip hebben op het wegdek), kunt u een boete krijgen.
  • Indien u niet op winterbanden rijdt tijdens winterse omstandigheden en u raakt betrokken bij een ongeval, bestaat de kans dat men u (mede)aansprakelijk stelt, met als reden dat u het verkeer onnodig in gevaar hebt gebracht.
  • Meer informatie: www.anwb.nl/winterbanden.

Sneeuwkettingen

  • Het gebruik van sneeuwkettingen is verplicht als dat wordt aangegeven met een rond, blauw verkeersbord waarop een autoband met een sneeuwketting staat. U wordt daarom aangeraden in de winterperiode sneeuwkettingen mee te nemen in de auto.
  • Soms is het blauwe bord 'sneeuwkettingen verplicht' voorzien van een onderbord met de tekst '4 x 4 ausgenommen' dat aangeeft dat sneeuwkettingen niet verplicht zijn voor auto's met vierwielaandrijving. 
  • Hoewel sneeuwkettingen alleen verplicht zijn als dat met een bord wordt aangegeven, kunt u toch een boete krijgen als u op zomerbanden zonder sneeuwkettingen door de sneeuw rijdt en u het andere verkeer hindert (omdat uw banden onvoldoende grip hebben op het wegdek).
  • Sneeuwkettingen moeten op ten minste twee aangedreven wielen worden gemonteerd.
  • Kunststof sneeuwkettingen worden toegestaan mits ze aan de wettelijke eisen voldoen.
  • De maximumsnelheid bij het gebruik van sneeuwkettingen is 50 km/h.

Spijkerbanden

  • Het gebruik van spijkerbanden is toegestaan van 1 november tot 30 april.
  • Als de conditie van de weg of de weersomstandigheden dat vereisen kan het gebruik van spijkerbanden ook buiten deze periode worden toegestaan voor bepaalde wegen, vooral in berggebieden.
  • Het gebruik van spijkerbanden is verboden op autosnelwegen en bepaalde autowegen, maar is wel toegestaan op de A13 tussen Thusis en Mesocco (de San Bernardino-tunnel) en op de A2 tussen Göschenen en Airolo (de St. Gotthard-tunnel).
  • De maximumsnelheid bij het gebruik van spijkerbanden is 80 km/h.
  • Achter op een auto met spijkerbanden moet een ronde sticker worden bevestigd die de toegestane maximumsnelheid van 80 km/h aangeeft.
  • Als u spijkerbanden gebruikt, moet u die op alle wielen monteren.
  • De spijkers mogen niet langer zijn dan 1,5 mm.

Na aankomst

Alarmnummers

Het landelijk alarmnummer is 112.

Elektriciteit

Voltage

230 volt

Verloopstekker

  • Stopcontacten hebben ronde gaten en kunnen geaard of ongeaard zijn. De geaarde stopcontacten hebben drie ronde gaten, maar zijn zonder problemen te gebruiken voor ongeaarde stekkers van het type C, met twee ronde pinnen.
  • Voor apparaten met een geaarde stekker hebt u een verloopstekker van het type J of een wereldstekker nodig.
  • Een verloop- of wereldstekker is onder meer verkrijgbaar in de ANWB-winkels en via anwb.nl/webwinkel.

Feestdagen (officiële)

2014 2015
Nieuwjaar1 januari1 januari
Goede Vrijdag (A)18 april3 april
Pasen (B)20 en 21 april5 en 6 april
Hemelvaart29 mei14 mei
Pinksteren (B)8 en 9 juni24 en 25 mei
Nationale feestdag (oprichting Zwitserse confederatie 1291)1 augustus1 augustus
Kerstmis (C)25 en 26 december25 en 26 december

A: Goede Vrijdag niet in Ticino en Valais. B: tweede paasdag en tweede pinksterdag niet in Valais.
C: tweede kerstdag niet in alle kantons. Er is slechts één officiële feestdag die voor heel Zwitserland geldt: 1 augustus. Ieder kanton mag daarnaast acht feestdagen vaststellen. Banken, postkantoren en winkels zijn dan veelal de hele dag of soms een halve dag gesloten. In de tabel vermelden we de feestdagen die in alle of bijna alle kantons gelden. Raadpleeg voor een volledige weergave van alle feestdagen in alle kantons feiertage-schweiz.ch.

Fooien

  • Bedieningsgeld is bij de restaurant- of hotelrekening inbegrepen. Voor een goede dienstverlening kunt u het bedrag afronden of het kleine wisselgeld laten liggen.
  • Bij taxichauffeurs kunt u het bedrag afronden.

Gehandicapten

In Zwitserland wordt over het algemeen goed rekening gehouden met gehandicapte reizigers. De meeste accommodatie is toegankelijk voor gehandicapten. Bij het reizen per trein is het mogelijk voor mensen met beperkte bewegingsvrijheid om in- en uitstaphulp te reserveren op 160 stations met een steunpunt van het Zwitserse spoorwegnet. Zie www.sbb.ch/handicap voor meer informatie.
Aangepaste accommodatie: Informatie over aangepaste accommodatie voor gehandicapten kunt u vinden op www.mis-ch.ch. Ook op www.rolstoelvakantie.com vindt u een overzicht van aangepaste accommodatie in Zwitserland en enkele handige links.
Gehandicaptentoilet: In Zwitserland zijn er op veel plaatsen, in stadscentra, in openbare gebouwen, op treinstations en bij tankstations langs de autosnelwegen, aangepaste toiletten voor mensen met een handicap. Deze aangepaste toiletten zijn veelal afgesloten. De sleutel is bij een beheerder af te halen of u kunt gebruikmaken van een eigen sleutel. Voor meer informatie over deze zogeheten euro-key, hoe u deze sleutel kunt aanschaffen, en een gids, Der Locus, met een volledig overzicht van alle locaties waar u met deze sleutel terecht kunt, kunt u contact opnemen met de initiatiefnemer, de Duitse gehandicaptenvereniging CBF ('Club Behinderter und ihrer Freunde'). De gids (€ 8) en de sleutel (€ 18) kunt u ook gezamenlijk bestellen voor € 25 via www.cbf-da.de.
Informatie: MIS (Mobility International Switzerland) is het algemene Zwitserse coördinatie- en contactpunt voor verschillende projecten op het gebied van toerisme en zet zich in voor 'toerisme voor iedereen'. Zie www.mis-ch.ch (Duits, Engels) voor meer informatie. Algemene informatie voor reizen met een handicap kunt u vinden op www.nbav.nl. Yuub is een non-profitorganisatie die informeert over aangepaste vakanties voor mensen met een lichamelijke, zintuiglijke of verstandelijke handicap. Zie www.yuub.nl voor meer informatie.

Ledenvoordeel

Het ANWB-lidmaatschap biedt een breed scala aan voordelen: voor onderweg, op vakantie of tijdens een dagje uit. Zo profiteren leden van interessante kortingen op autohuur, hotelovernachtingen, restaurants, attractieparken en musea, ook in het buitenland. Kijk voor alle voordelen op anwb.nl/ledenvoordeel.

Openbaar vervoer

Bus

Het busnet in Zwitserland verbindt alle plaatsen met elkaar. Alle (berg)dorpen en toeristische punten zijn goed bereikbaar met de zogenaamde gele postauto. De dienstregeling sluit goed aan op die van trein, bergbaan en boot.
Informatie: postbus.ch. carpostal.ch.

Stadsvervoer

In de steden is de bus een efficiënt vervoermiddel. In de grote steden kunt u ook gebruik maken van trams, S-Bahn (treinen naar de voorsteden), kabelbanen en boten. Kaartjes zijn verkrijgbaar bij automaten. U dient deze vooraf aan te schaffen. Bij tabakszaken en bepaalde kiosken zijn verschillende kortingskaarten te koop. De Geneva Pass geeft toegang tot het openbaar vervoer en musea. Informatie: geneva-pass.com.
Informatie: Genève: tpg.ch. Zurich: stadt-zuerich.ch. Basel: bvb.ch. Lausanne: t-l.ch.

Taxi

Er rijden taxi's met meters. Er is een verschillend tarief voor korte of lange afstanden. Voor lange trips is het aan te raden een prijs af te spreken.

Boot

Veerdiensten: Meer van Genève Beckenried - Gersau (Meer van Lucerne) Horgen - Meilen (Meer van Zürich) Vierwaldstättermeer Meer van Neuchâtel en Morat Meer van Constance Meer van Walen
Rederijen: vssu.ch. autofaehre.ch. faehre.ch. sbag.ch.
Bijzonderheden: Op alle grote meren varen veerdiensten of zijn bootexcursies mogelijk.

Vliegtuig

Internationale luchthavens: Genève: gva.ch. Zürich: zurich-airport.com. Basel/Mulhouse: euroairport.ch.
Nationale luchtvaartmaatschappij: Swiss: swiss.com.
Zoek en boek: Vliegtickets kunt u eenvoudig vergelijken en boeken op anwb.nl/vliegtickets.

Openingstijden

Banken: De banken zijn over het algemeen open van maandag t/m vrijdag van 8.30-16.30 uur, met in de minder druk bezochte gebieden een middagpauze van 12-13.30 uur.
Musea: Musea zijn doorgaans open van dinsdag t/m zondag van 10-17 uur. Eenmaal per week (eigen keuze van het museum) is een avondopenstelling van 20-22 uur. De meeste musea zijn op maandag gesloten, enkele op dinsdag.
Postkantoren: Postkantoren zijn meestal open van maandag t/m vrijdag van 7.30-18 uur, op zaterdag van 7.30-11 uur. Soms is er een lunchpauze van 12-13.45 uur.
Tankstations: De tankstations lang de snelwegen zijn open van 6-23 uur, sommige dag en nacht. Na sluitingstijd kunt u tanken aan een automatische pomp, waar u kunt betalen met een bankpas of creditcard. In de steden en langs de autowegen zijn de pompen over het algemeen open van 6 of 7 tot 20 uur. Buiten deze openingstijden kunt u soms gebruikmaken van een automatische pomp. De overige tankstations zijn doorgaans geopend van 7 of 8 tot 18 uur.
Winkels: De meest voorkomende openingstijden zijn van maandag t/m vrijdag van 8-12 uur en van 13.30-18.30 of 19 uur en op zaterdag tot 16 of 17 uur. Sluiting op maandagmorgen en/of zaterdagmiddag komt nog regelmatig voor. Winkelcentra zijn open van maandag t/m vrijdag van 8.30-18.30 of 19 uur en op zaterdag van 8.30-17 of 18 uur, in sommige steden is er een koopavond tot 20 of 21 uur. In specifieke toeristengebieden zijn veel winkels gedurende het seizoen (zomer dan wel winter) het gehele weekeinde open.

Prijspeil

  • Budgetovernachting: vanaf € 60.
  • Middenklasseovernachting: € 100 - € 200.
  • Eenvoudige maaltijd: vanaf  € 20.
  • Diner 3 gangen: vanaf  € 40.
  • Taxirit (ong. 3 km.): vanaf  € 18.
  • Kopje koffie: vanaf  € 4,50.
  • Biertje: vanaf  € 6.

Telefoneren

Nummer kiezen

  • Internationaal toegangsnummer: 41.
  • Vanuit Nederland naar Zwitserland: 00 - 41 - netnummer  zonder nul - abonneenummer.
  • Vanuit Zwitserland naar Nederland: 00 - 31 - netnummer zonder nul - abonneenummer.

Mobiel bellen

  • U kunt uw Nederlandse mobiele telefoon of smartphone gebruiken. Raadpleeg uw provider voor de roamingkosten.
  • De netwerken bieden samen bijna volledige dekking, maar niet in afgelegen gebieden in de Alpen.
  • Er is een 3G-netwerk (internet).
Stel uw eigen reisgids samen0



Reisaanbod in deze regio

Al vanaf 1449,- p.p.

30-daagse kampeerreis Schatten van Europa

Duitsland, Zwitserland, Italië

Ontdek de schatten van Europa. Van het prachtige Schloss Schwetzingen tot het Romeinse Aosta. Naast de culturele schatten zijn de landschappen tijdens deze reis imposant: de Alpen, het idyllische Lago d'Iseo en de schilderachtige Dolomieten. Kortom, een reis met vele gezichten.

Bekijk en boek

Eigen vervoer   |  30 dagen |

Al vanaf 1449,- p.p.

30-daagse kampeerreis Schatten van Europa

Duitsland, Zwitserland, Italië

Ontdek de schatten van Europa. Van het prachtige Schloss Heidelberg tot het Romeinse Aosta. Naast de culturele schatten zijn de landschappen tijdens deze reis imposant: de Alpen, het idyllische Lago d'Iseo en de schilderachtige Dolomieten. Kortom, een reis met vele gezichten.

Bekijk en boek

Eigen vervoer   |  30 dagen |

Al vanaf 280,-

Zwitserland - Grächen, 8 dagen

Zwitserland

Met GPS spelen in Wallis, gezinsvakantie vanuit appartement

Bekijk en boek

Eigen vervoer   |  8 dagen | Volgens beschrijving

Al vanaf 315,-

Zwitserland - Binntal, 5 dagen

Zwitserland

Een veelkleurig dal, bergwandelvakantie vanuit authentiek pension

Bekijk en boek

Eigen vervoer   |  5 dagen | Volgens beschrijving

Al vanaf 299,- p.p.

Grand Hotel Domaine de Divonne - (min. hcp) shortbreak

Zwitserland

Klassiek ingericht klassehotel bij het Meer van Genève met diverse restaurants, spa, casino en elke dag golfen op de eigen baan.

Bekijk en boek

Eigen vervoer   |  4 dagen | 2-pk LO

Al vanaf 525,-

Zwitserland - Aletsch, 5 dagen

Zwitserland

Uitkijken over een snelweg van ijs, lichte wandelvakantie vanuit mooi gelegen berghotel

Bekijk en boek

Eigen vervoer   |  5 dagen | Volgens beschrijving

Andere leden bekeken ook

alcoholtest-frankrijk.jpg

Alcoholtest

In Frankrijk moet een alcoholtest in uw auto aanwezig zijn. Schaf aan bij de ANWB voor slechts 3,95

Bestel in de webwinkel
adr-herfst-2013-cs.jpg

Doorlopende Reisverzekering

Verzekerd van hulp die net een stap verder gaat. Ook tijdens de herfstvakantie

Bereken uw premie
lederen dameslaarzen.jpg

Lederen outdoorlaarzen

Gevoerde laarzen van full grain leer met nubuck. Met waterdichte voering en rubberen profielzool.Vanaf 59,-

Bestel
tomtom-via-135.jpg

TomTom Via 135 Europa

Eenvoudig navigeren door 45 Europese landen op een royaal 5 inch scherm. 149,-

Bestel

Persoonlijke reisgids

Kies een continent



Kies een land



  • Zwitserland
  • Vooraf
  • Onderweg
  • Na aankomst

Kies een regio



Download uw reisgids

Download uw reisgids

Selectie


Weet u zeker dat u uw huidige selectie wilt vervangen?

Ja Nee