Verklarende woordenlijst

De verklaring is eigenlijk verbluffend simpel; de eerste massaal geproduceerde auto – de T-Ford – was er maar in één carrosserievorm. Om plaats te bieden aan meer personen en/of bagage, pastten de eigenaren hun auto’s zelf aan. Die creaties werden dan gebruikt om goederen en personen van en naar het treinstation te brengen. ‘Station’, ‘wagen’; hoe makkelijk kan het zijn?

De uitleg van benamingen als ‘coupé’, ‘hatchback’ en ‘sedan’ vertelden de jongens van Jalopnik er dan weer niet bij. Op internet is er ook maar weinig bekend over hoe deze carrosserievormen aan hun namen komen. ‘Sedan’ schijnt te zijn afgeleid van het Latijnse woord voor ‘draagstoel’. Gezien de vorm van een sedan – een neus, twee of vier deuren en een kont – klinkt dat zeer aannemelijk.

Over de oorsprong van het woord ‘hatchback’ is bijna niets te vinden, behalve dan dat een Amerikaanse autofabrikant de term in de jaren ’70 voor het eerst gebruikte. Met mijn kennis van de Engelse taal kom ik niet verder dan dat ‘hatch’ iets van ‘luik’ betekent. Dat een achterklep aan de áchterkant van de auto zit (de ‘back’) is vervolgens niet meer dan logisch.

Nee, dan ‘coupé’. Een Frans woord, dat voelde je vermoedelijk al aankomen. Het werd al gebruikt láng voor er auto’s bestonden. Om een treincompartiment mee aan te duiden bijvoorbeeld, maar ook een dichte koets heette vroeger een ‘coupé’. Tenminste, als hij plaats bood aan niet meer dan twee personen. In de jaren ’20 werd door de Amerikaanse Society of Automobile Engineers besloten dat twee- of driepersoons auto’s voortaan ook coupés zouden heten.

Vandaag de dag is dat eigenlijk wat achterhaald, want ik kan je genoeg coupés noemen waar je met zijn vieren in past (de Renault Mégane Coupé bijvoorbeeld, of de Kia Pro_cee’d en Opel Astra GTC). Er bestaan zelfs coupés met meer dan twee deuren (Audi alleen al heeft er met de A5 en A7 twee in het gamma), maar daar zijn geen andere namen voor.

Op die manier kunnen termen die bedoeld zijn om eenvoudig onderscheid te maken tussen verschillende types auto, de boel alsnog erg ingewikkeld maken. Beter kun je dan over auto’s praten zoals mijn klasgenootje vroeger deed. Toen haar vader net een nieuwe auto had gekocht en ik belangstellend vroeg wat voor een, antwoordde zij: “Een blauwe”. 

Frank Buma