Lekker futuristisch, die fietssnelweg

Ze zijn van plan iets te doen met fietssnelwegen, en of daar niet een leuk artikel voor de Kampioen in zit.
Nou, inderdaad. Het woord ‘fietssnelweg’ spreekt al ruim tien jaar tot de Nederlandse verbeelding. Maar wat zo’n weg nou precies inhoudt, daar lijkt niemand het in Nederland over eens te zijn.

Wat zie je voor je bij het woord ‘fietssnelweg’? Strak asfalt, meerdere fietsbanen, geen kruisingen, duidelijke markering. De plannen die momenteel in Twente worden ontwikkeld voor een fietssnelweg tussen Almelo, Hengelo en Enschede lijken daar sterk op.

Maar tot nu toe zijn er weinig fietssnelwegen gebouwd. De route die als schoolvoorbeeld geldt, namelijk de fietsroute van Etten-Leur naar Breda, lijkt nog het meest op een gepimpt fietspad naast de aloude provinciale weg (zoals je hier kunt zien in deze fietsparodie op Schönste Bahnstrecken der Welt).

Het project Fiets Filevrij, een samenwerkingsverband van de overheid en de Fietsersbond, noemt acht fietssnelwegen, waarvan er één, tussen Arnhem en Nijmegen, nog grotendeels moet worden aangelegd. Ook bij deze routes gaat het voornamelijk om aanpassingen op bestaande wegen: verbeteren van kruispunten, verbeteren van plaveisel, etc. Het project denkt dat de fietssnelweg de meeste kans maakt naast autoroutes die worden geplaagd door files.

Dat lijkt zinnig. De afstand die de Nederlander naar zijn werk wil fietsen is beperkt (7 kilometer). Vandaar misschien dat van een plan voor een fietssnelweg tussen Utrecht en Amsterdam nooit meer iets is vernomen. Bovendien kan de automobilist op de relatief korte trajecten van wonen naar werk makkelijk een afweging maken tussen de tijd waarin hij nu in de file staat en de tijdswinst die hij zou kunnen boeken op de fiets. En, nog belangrijker: juist naast bestaande infrastructuur zoals spoorwegen en snelwegen kunnen de bescheiden tapijtjes rood asfalt het goedkoopst worden uitgerold.

Maar fietsen naast razend autoverkeer blijft natuurlijk niet prettig. En de ‘fietssnelwegen’ zullen vrij onzichtbaar blijven als er niet wordt gewerkt aan bijvoorbeeld een uniforme nummering. Het valt opeens op dat de gemiddelde forens weinig heeft aan de gemarkeerde landelijke LF-routes. Die zijn er voor schoonheid, niet voor snelheid.

Heeft fietsland Nederland last van de wet van de remmende voorsprong? Het futuristische visioen van fietsen zonder obstakels is wel degelijk ooit gerealiseerd. En wel aan het eind van de negentiende eeuw. Tijdens de fietsgekte van de jaren 1890 die ook de ANWB voortbracht, bouwde een commercieel bedrijf een fietssnelweg van vijftien kilometer lengte tussen Pasadena en Los Angeles in Californië. Toen de fietsgekte in Amerika weer over was, vormde de weg een inspiratiebron voor de bouw van autosnelwegen. O, de ironie.

In een komende Kampioen misschien meer over de fietssnelweg!

Ewout Lamé