Kiss and wat?

Een tijdje terug schreef ik in de Kampioen een verhaal over de verkeerssituatie rond een school die veiliger is gemaakt. Eén van de maatregelen was de aanleg van een ‘Kiss&Ride’-zone: ouders rijden langs de school, stoppen even om hun kind af te zetten en rijden zonder te parkeren weer door. In het artikel gaf ik al twee Nederlandse benamingen van dit fenomeen: Zoef&Zoef, en het Groningse Smok&Vort.

Toch druppelden er wat mailtjes binnen van lezers die verontwaardigd waren over de Engelse benaming Kiss&Ride. En moest het eigenlijk niet Kiss&Drive zijn? ‘To ride’ gebruik je in het Engels toch voor het berijden van paarden en fietsen? Tja, hoe komen we eigenlijk aan die uitdrukking? Ik legde het probleem voor aan de Taaladviesdienst van het Genootschap Onze Taal. Dit mailden ze terug:

“'Park-and-ride' en 'kiss-and-ride' staan beide in de driedelige Van Dale (2005, update 2007). Het zijn correcte 'Nederlandse' combinaties. De hoofdletters zijn niet nodig en we zouden een voorkeur hebben voor het woord 'and' in plaats van de ampersand, maar los daarvan zijn het prima formuleringen in het Nederlands.

In het Engels kent men in ieder geval de uitdrukking 'park-and-ride'. In de Oxford Dictionary staat daarbij als betekenisomschrijving "a system for reducing urban traffic congestion, in which drivers leave their cars in car parks on the outskirts of a city and travel to the city centre on public transport."

Waarschijnlijk is 'kiss-and-ride' naar analogie daarvan ontstaan, maar over de precieze herkomst hebben wij helaas nergens iets kunnen terugvinden. 'Kiss-and-ride' stond net iets eerder (namelijk vanaf 2005) in de grote Van Dale dan 'park-and-ride' (2007).

Hoewel 'kiss-and-drive' in Engelstalige landen gebruikelijker lijkt dan 'kiss-and-ride' doet dat er voor de Nederlandse uitdrukking eigenlijk niet zo veel meer toe. Die is ingeburgerd als 'kiss-and-ride'. Het komt wel vaker voor dat leenwoorden een eigen leven gaan leiden. Een 'smoking' is in het Engels ook geen pak, 'im Frage' is geen correct Duits (daar zou het 'in Frage' zijn), de Fransen kennen een heel andere betekenis van 'cordon sanitaire' dan wij, en 'camping' en 'touring car' bestaan in het Engels niet in de betekenis die de woorden in het Nederlands hebben.

De mensen die per se 'kiss-and-drive' willen gebruiken, zijn waarschijnlijk degenen die ook 'verkeerslicht' zeggen in plaats van 'stoplicht' ('omdat je niet altijd hoeft te stoppen'), maar zo logisch is taal nu ook weer niet.

Onlogisch, maar waar: we zitten met een Engels woord voor de afzwaaistrook. Uitgeleibaan. Horthalte. Whatever.

Ewout Lamé