Gassen met die GAZ

Een vriend van me verbleef vanwege zijn studie in Armenië en ik nam de gelegenheid te baat om hem op te zoeken. Wáár, zul je zeggen? Armenië ligt inderdaad niet echt naast de deur. Het is één van de voormalige Sovjetrepublieken in de Kaukasus, en grenst aan onder andere Turkije en Iran. Op mijn reisje deed ik ook het naastgelegen Georgië aan. Nou ben je natuurlijk 24 uur per dag journalist (wil het cliché), dus ook op het gebied van mobiliteit viel mij het een en ander op.

Ten eerste: Armenië rijdt Russisch. Op straat was een schitterende collectie Lada’s, Lada Niva’s, Volga’s, IZj-Kombi’s, ZIL-vrachtwagens en GAZ-busjes te bewonderen. En niet eens allemaal oud: ook veel nieuwe exemplaren. Armenië is dan ook nog erg op Rusland georiënteerd. Opvallend: in de Georgische hoofdstad Tbilisi juist veel westerse tweedehandsjes. Georgië vocht een paar jaar geleden nog een oorlogje met Rusland uit. Politieke voorkeur, of een kwestie van economische politiek? Georgië en Rusland hebben elkaar bestookt met economische boycots, misschien ook met gevolgen voor de auto-import.

Treinen zijn er wel, maar niet veel, en ze doen er lang over, en ze rijden vooral ’s nachts. Ik heb me er dit keer maar niet aan gewaagd. Vervoer tussen steden wordt verzorgd door minibusjes, in het Russisch marsjroetka. Daar zit woord marsroute in, en sommige mensen zullen het inderdaad een beproeving vinden. De minibusjes zijn door de eigenaren zelf omgebouwd en van bankjes voorzien. Je hebt niet veel beenruimte: bovendien vertrekken de busjes pas als alle plaatsen bezet zijn. Vaak zijn er krukjes aan boord om mensen in het ‘gangpad’ te laten zitten.

Maar: ze zijn spotgoedkoop: ongeveer één euro per uur gaans. Wel lastig: de bestemmingen zijn aangegeven met een bordje achter de voorruit. En dan moet je weten dat het Armeens en het Georgisch ieder hun eigen schrift hebben. Dat werd dus navragen bij de omstanders.

Daarentegen zijn er zowaar Nederlandstalige opschriften in de stadsbussen van Tbilisi. Dat zijn namelijk tweedehands Nederlandse regiobussen. Met de Nederlandse bordjes er nog in. Dus ook daar NIET SPREKEN MET DE BESTUURDER.

Ewout Lamé