Weblogs<

Bekijk ook de iKampioen ons digitale magazine

De formatie is begonnen

Na de uitzonderlijke verkiezingsuitslag is formateur Uri Rosenthal aan de slag gegaan om een coalitie bij elkaar te puzzelen. Het zal een moeilijke formatie worden: geen enkele partij heeft een groot overwicht, en voorafgaand aan de verkiezingen hebben de lijsttrekkers zich laten verleiden tot het uitspreken van allerlei ‘breekpunten’.

Wat zouden de mogelijke coalities kunnen betekenen voor de kiezer – op de weg of in de trein?

VVD-PVV-CDA
Door alle partijen aangewezen als de eerste coalitiemogelijkheid die moet worden onderzocht. Als de VVD, PVV en het CDA elkaar zouden kunnen vinden, zou dat vrijwel zeker het einde betekenen voor de kilometerheffing. Zowel VVD als de PVV is mordicus tegen. Tijdens het verkiezingsdebat bleek dat inmiddels afgetreden CDA-leider Balkenende afstapte van het wetsvoorstel zoals dat door zijn partijgenoot Eurlings was ingediend.

VVD en PVV zullen elkaar ook vinden in de wens meer wegen aan te leggen Volgens het PVV-verkiezingsprogramma bleef de aanleg van wegen namelijk “achter” bij de groei van het autobezit. Ook het CDA wil sommige wegen versneld verbreden, en is met de VVD voorstander van een versimpeling van procedures voor de aanleg van infrastructuur.

CDA en VVD zijn beiden voorstander van het privatiseren van het openbaar vervoer in de grote steden – iets wat mogelijk op gespannen voet staat met de wens van de PVV tot behoud van de strippenkaart.

Meer investeringen in het openbaar vervoer zullen van deze coalitie niet te verwachten zijn – of het moest in de veiligheid in het OV zijn, waar de PVV een punt van maakt in haar programma. Sinds een gemeentebestuur waaraan de aan de PVV verwante partij Leefbaar Rotterdam deelnam, zijn in die stad de grenzen opgezocht met camera- en gezichtsregistratie en tramverboden – wellicht krijgt die trend landelijk navolging.

PAARS PLUS
Een andere mogelijke coalitie die wordt genoemd, van VVD met PvdA, D66 (het vorige paars) aangevuld met GroenLinks. Met name de kilometerheffing zal een splijtzwam worden, want D66 en GroenLinks (die zetels wonnen) zijn hartstochtelijke voorstanders van het systeem.

Vooral Mark Rutte en Femke Halsema zullen tegenover elkaar staan: GroenLinks wil er geen nieuwe wegen bij, en een “rem op autobezit”. Toch pleit ook de VVD voor uitbreiding van het spoor in de Randstad – maar de financiering van die plannen zal een heikel punt voor de coalitie vormen.

Aantrekkelijk voor PvdA, D66 en GroenLinks is misschien wel dat de VVD het openbaar vervoer door een landelijk bureau wil laten coördineren – meer afstemming dus.

VVD-PVDA-CDA
Een nationaal kabinet – ik zou het liever de ‘provinciale variant’ noemen, omdat veel provincies door zo’n brede coalitie worden bestuurd. De meest waarschijnlijke uitkomst volgens sommige experts.

Een compromis waarbij toch een vorm van betalen-naar-gebruik bij auto’s wordt ingevoerd lijkt mogelijk: CDA en PvdA hebben geen keiharde standpunten over de kilometerheffing ingenomen. Deze partijen zullen zich ook kunnen vinden in het stimuleren van thuiswerken. En het verbeteren van de aansluiting van het ov op de auto en andersom: transferia dus.

Ewout Lamé