Struinen door de duinen

“Een vuurrode hoed met witte stippen op een ranke steel. Kijk, dit is een paddestoel zoals we die kunnen dromen.” Op onze hurken zitten we in een kring rond een vliegenzwam, als natuurgids Margo uitlegt hoe de paddestoel aan zijn stippels komt. Met een spiegeltje bewijst ze dat dit een jong exemplaar is. “Kom volgende week maar terug, dan heeft hij een prachtig rokje.” Dan blijft het even stil. Zó stereotiep is deze grote paddestoel, rood met witte stippen, dat er zomaar een kabouter op kan klimmen om heen en weer te wippen. Kabouter Spillebeen vertoont zich niet, wel zien we legio paddestoelen, van aardsterren tot elfenbankjes. Het najaarszonnetje schijnt zacht, van een afstand kijkt een konijn ons knagend aan. Heerlijker wordt herfstwandelen niet.

Margo is gids bij natuureducatievereniging IVN. Zodra de bladeren verkleuren van groen tot geel, oranje en rood, trekt ze eropuit door het bomenbos, over strandwallen en door stuifduinen. In Jip-en-Janneke-taal vertelt ze haar toehoorders over het motje dat in de paardenkastanje woont en laat ze het verschil zien tussen de mannelijke katjes en vrouwelijke propjes van de els. Terloops wordt een voorbijvliegende libelle benoemd en geproefd van de duindoornbes – smaakt zuur, maar bevat tien keer zoveel vitamine C als een sinaasappel. Bij een beekje wordt van een rietblad een bootje gevouwen, dat nog blijft drijven ook. Vier uur duurt de wandeling, maar die vliegen voorbij.

“Dit is het mooiste en schoonste industrieterrein van Nederland,” zegt Margo trots. De Amsterdamse Waterleidingduinen strekken zich uit van Zandvoort tot De Zilk. Het drinkwater dat in Amsterdam uit de kraan komt, wordt hier gezuiverd – net zolang tot het gezonder is dan Spa Blauw. Het is ook een natuurpark met de grootste collectie paddestoelen van Nederland, honderd vogelsoorten, vossen in overvloed en complete kolonies herten en reeën. Wandelen kan hier op eigen houtje, maar met een natuurgids wordt het leuk en leerzaam. Want Margo weet van de hoed en de rand – van de vliegenzwam.

• Begin de herfstdag goed met spekpannekoeken bij Boshut ’t Panneland, het vertrekpunt van de wandeling. Vogelenzangseduinweg, Vogelenzang

• De talrijke damherten laten zich van dichtbij bekijken, de reeën zijn schaarser en schuwer – neem een verrekijker mee. Warm aankleden; alleen bij donder en bliksem wordt de wandeling afgeblazen.

• Entreekaarten voor de Amsterdamse Waterleidingduinen kosten € 1,20 en zijn te koop bij de hoofdingangen. De nazomerwandeling is dit jaar op 25 september. Deelname is gratis; wel even aanmelden bij IVN Zuid-Kennemerland.

> uitgelicht

Tekst Sander Groen, fotografie Hans Zeegers, styling Marita Janssen