Fietsen
uitrusting & tests

Verlichting

Verlichting mag op een gewone fiets niet ontbreken. Deze bestaat uit een koplamp die helder wit of helder geel licht uitstraalt. Verplicht is ook een achterlicht dat een helder rood licht moet uitstralen en een goedkeuringsmerk moet hebben.

De verlichting wordt gevoed door een dynamo, batterijen of een accu. Zichtbaarheid wordt bevorderd dankzij bandreflectie, pedaalreflectoren en een rechthoekige achterreflector. Deze moeten, op de pedalen na, alle zijn voorzien van een wettelijke goedkeuring.

 

Dynamo's en batterijen
De dynamo zorgt voor de stroomvoorziening van de verlichting. Hij bestaat simpel gezegd uit een magnetische kern die in een spoel draait. Als het aandrijfwieltje ronddraait, ontstaat in de magnetische velden een spanning die naar de lampen wordt geleid. Het grootste probleem bij de dynamo is het rendement. De dynamo moet bij lage snelheden voor een goede en constante lichtopbrengst zorgen, maar de spanning mag ook weer niet te hoog oplopen, anders brandt het lampje door. Vooral halogeenlampen kunnen daar erg slecht tegen. Een te hoge spanning wordt voorkomen door een diode in het circuit op te nemen.

Een ander zwak punt van de dynamo is de aandrijving, ofwel de verbinding tussen band en dynamorol. Om dit te ondervangen, hebben fabrikanten verschillende typen ontwikkeld. Van huis uit leunen de meeste dynamo's tegen het voorwiel aan. Maar er zijn er ook die aan de achtervork en onder de bracket (trapas) vastgemaakt worden. De laatste heeft een afwijkende vorm en wordt ook wel 'roldynamo' genoemd.  Daarnaast heeft de naafdynamo de laatste tijd enorm aan populariteit gewonnen.

Ook batterijverlichting is de laatste jaren sterk in opkomst. In de praktijk worden ze vooral gebruikt voor achterlichten met LED's (light emitting diodes), want die vragen maar weinig stroom.

 

Koplamp
Een koplamp zorgt voor licht en maakt de fietser beter zichtbaar. Hij geeft een lichtbundel die tevens naar links en naar rechts straalt, zodat de fietser ook van opzij te zien is. Koplampen met conventionele (gloei)lampjes hebben een matige lichtopbrengst. Exemplaren met een halogeenlampje doen het aanzienlijk beter en gaan ook langer mee. Halogeenlampen zijn echter wel gevoeliger voor een te hoge spanning. En bovendien zijn ze iets duurder. Daarnaast zien we ook steeds meer  koplampen met batterijvoeding en LED’s.

 

Achterlicht
Het rode achterlicht dient als signaal voor het achteropkomende verkeer. Het hoort een officieel goedkeuringsmerk te hebben. De achterlichten met batterijvoeding  hebben als voordeel dat ze ook bij stilstand blijven branden. 

 

Reflectoren
Behalve verlichting moet er op een fiets een aantal reflectoren zitten. Deze verhogen de zichtbaarheid in het donker en maken de fiets beter herkenbaar. Officieel heet het dat fietsen op twee wielen voorzien moeten zijn van:

  • Een niet-driehoekige rode retroreflector aan de achterzijde. Deze moet zijn aangebracht op een hoogte van niet minder dan 0,35 m en niet meer dan 0,90 m boven het wegdek

  • Banden met zijreflectie

  • Vier ambergele of gele retroreflectoren aan de trappers

 

De wet
In de wet staat dat fietsen op twee wielen voorzien mogen zijn van verlichting. Er is sprake van 'mogen', want verlichting wordt pas verplicht als de gebruiksomstandigheden dat nodig maken. 's Nachts dus, maar ook als het zicht ernstig wordt belemmerd. In de praktijk hebben daarom vrijwel alle fietsen verlichting meegekregen. Wordt de verlichting gebruikt, dan gelden er een aantal voorschriften. Zo moet het achterlicht een wettelijk goedkeuringsmerk hebben. En de koplamp moet een helder witte lichtbundel afgeven, waarbij de lamp zo moet zijn afgesteld dat het overige verkeer niet wordt verblind.

 

Onderhoud verlichting
De verlichting is het zwakste onderdeel van de fiets, maar vanwege de veiligheid wel een van de belangrijkste onderdelen.