Veelgestelde vragen over de kilometerprijs

Wat vindt de ANWB van de Wet Kilometerprijs?

De ANWB heeft nog geen standpunt over het wetsontwerp ingenomen. Eerder hebben ANWB-leden wel aangegeven dat zij voorstander zijn van het principe waar de kilometerprijs op gebaseerd is: betalen voor gebruik van de auto in plaats van voor het bezit ervan. Mede op basis van dit uitgangspunt wordt het wetsvoorstel op dit moment door de ANWB beoordeeld.
> Lees verder

Wat is de kilometerprijs?

U betaalt één prijs per in Nederland gereden kilometer. De kilometerprijs komt in de plaats van de vaste belastingen op uw auto: de aanschafbelasting BPM en de motorrijtuigenbelasting (MRB). Bij de kilometerprijs betaalt u dus voor het gebruik van uw auto en niet meer voor het bezit.

Wat is het verschil tussen rekeningrijden en de kilometerprijs?

Er is een groot verschil tussen rekeningrijden toen en de kilometerprijs nu. De ANWB was fel tegen rekeningrijden omdat u moest betalen om van een stukje weg gebruik te mogen maken, terwijl problemen niet werden opgelost en er ook geen alternatief voor de automobilist was. Dat vonden wij oneerlijk en dat vinden wij nu nog steeds. Het kabinet geeft nu aan, dat de weggebruiker met de kilometerprijs een eerlijke prijs betaalt voor wat hij 'gebruikt', en zijn betalingen worden ingezet voor verbetering van de mobiliteit.

Waarom wordt er niet voor één Europees systeem gekozen?

Het ministerie van Verkeer en Waterstaat geeft aan dat de Europese ontwikkelingen traag verlopen. Om de bereikbaarheid en het milieu in ons land te verbeteren, wil het ministerie hier niet op wachten. Binnen de Europese Unie zijn wel afspraken gemaakt over de techniek die gebruikt moet worden voor elektronische betaalsystemen voor het gebruik van de weg. Ook komt er één Europese Elektronische Tolheffingsdienst. Dit moet ervoor zorgen dat automobilisten in de toekomst met één kastje in de hele Europese Unie kunnen betalen. De ANWB vindt dat een belangrijke gebruiksvoorwaarde. Ook op internationaal niveau zullen wij onze invloed blijven gebruiken om één Europees systeem te bewerkstelligen, waarmee alle betalingen voor het gebruik van de weg kunnen worden verricht.

Wordt autorijden door de kilometerprijs duurder?

Bij de kilometerprijs betaalt u voor het gebruik van uw auto en niet langer voor het bezit ervan. U heeft dus meer invloed op wat u betaalt. Of u meer aan de kilometerprijs gaat betalen dan voorheen aan vaste belastingen, hangt o.a. af van het aantal kilometers dat u per jaar rijdt en hoe schoon en zuinig uw auto is.

Wie gaat de kilometerprijs betalen?

Iedere automobilist die gebruik maakt van het Nederlandse wegennet betaalt de kilometerprijs. Die geldt zowel voor personenauto’s als vrachtwagens.

Waaruit bestaat de kilometerprijs?

De kilometerprijs bestaat uit een basistarief. Dit geldt voor alle in Nederland gereden kilometers. De hoogte van dit tarief is afhankelijk van hoe schoon en zuinig het voertuig is. De bedoeling is dat daar vanaf 2018 een spitstarief  bovenop komt. Dit geldt alleen op bepaalde drukke locaties en tijden. Welke locaties en tijden moet nog worden vastgesteld. De hoogte van het basistarief staat in de Wet kilometerprijs,.Het spitstarief wordt later vastgesteld.

Hoe wordt de kilometerprijs geregistreerd?

Een kastje in de auto registreert met satelliet- en GSM-technologie hoeveel kilometers u heeft gereden en tegen welk tarief. De geregistreerde kilometers worden periodiek (een keer per week) verzonden naar een inningsinstantie, die een rekening opstelt en verstuurt. Het kastje registreert alleen de kilometers die in Nederland zijn gereden.
De verplaatsingsgegevens blijven in het kastje. Alleen de verzamelde informatie over het aantal gereden kilometers wordt verzonden. Gegevens kunnen na verzending uit het kastje gewist worden. Om te controleren of het kastje goed functioneert, worden langs en boven een aantal wegen (mobiele) portalen geplaatst. Daarmee wordt gecontroleerd of een auto een goed functionerend kastje heeft. Met deze portalen zijn verplaatsingsgegevens niet uit te lezen.

Wanneer gaat de kilometerprijs in?

Tussen 2012 en 2017 begint de invoering van de kilometerprijs, eerst alleen bij het vrachtverkeer. Vervolgens gaan personenauto’s geleidelijk en in willekeurige volgorde over op het nieuwe systeem. In de loop van 2018 betalen alle auto’s per kilometer. Om technische en organisatorische redenen is het niet mogelijk de kilometerprijs in één keer in te voeren.

Waar gaat mijn geld naar toe?

In de Wet kilometerprijs staat dat de opbrengst van de kilometerprijs naar het Infrastructuurfonds van de Rijskoverheid gaat. Tweemaal per jaar overlegt het ministerie van Verkeer en Waterstaat met provincies en regio's over investeringen in wegen en openbaar vervoer die nodig zijn voor een goede regionale bereikbaarheid. De afspraken uit dit overleg worden voorgelegd aan de Tweede Kamer. Na een debat volgt definitieve besluitvorming.

Wat gebeurt er met de BPM en MRB in de aanloop naar de kilometerprijs?

Als alle auto’s onder de kilometerprijs vallen, verdwijnen de huidige vaste autobelastingen (BPM en motorrijtuigenbelasting).  Als de BPM in één keer zou worden afgeschaft, worden nieuwe auto’s goedkoper en zal de waarde van tweedehands auto’s fors dalen. Uw auto is dan veel minder waard. Daarbij komt dat de invoering van de kilometerprijs ongeveer vijf jaar duurt, omdat niet alle auto’s in één keer van een registratievoorziening kunnen worden voorzien. Daarom wordt de BPM sinds 2008 jaarlijks in stappen afgebouwd. Omdat de inkomsten voor de overheid hierdoor afnemen, wordt de afbouw van de BPM gecompenseerd door een stijging van de motorrijtuigenbelasting (MRB). Hierdoor blijven de opbrengsten voor de overheid per saldo gelijk. Maar voor de individuele automobilist kan dit betekenen dat hij/zij de komende jaren geconfronteerd wordt met flinke stijgingen van de MRB. Momenteel is er geen compensatieregeling voor mensen die een gebruikte of nieuwe auto hebben gekocht en (de volledige) BPM hebben betaald. De ANWB maakt zich grote zorgen over de financiële gevolgen voor automobilisten in deze overgangsperiode. Wij ontvangen veel bezorgde reacties van onze leden hierover. Wij hebben de minister van Verkeer en Waterstaat dringend gevraagd om een oplossing te zoeken. De minister heeft aangegeven dat hij een speciale Taskforce naar de overgangsperiode wil laten kijken. Hoe het verder gaat met de ingediende Wet Kilometerprijs en met de reeds gestarte overgangsperiode wordt duidelijk na de Kamerverkiezingen op 9 juni en de vorming van een nieuw kabinet. 

Waarom wordt de kilometerprijs niet in één keer ingevoerd?

Het ministerie van Verkeer en Waterstaat geeft aan dat het technisch en organisatorisch niet mogelijk is om alle auto’s in één keer van een registratievoorziening te voorzien.

Hoe zit het met de provinciale opcenten?

De provinciale opcenten op de motorrijtuigenbelasting verdwijnen. Hiervoor in de plaats komt waarschijnlijk een nieuwe provinciale belasting. Hoe deze belasting wordt geheven, is nog niet bekend. Een volgend kabinet zal hier over besluiten. Daarom is het nog niet mogelijk om de huidige en toekomstige situatie te vergelijken. Het is al wel zeker dat een nieuwe provinciale belasting niet op automobiliteit wordt geheven, zoals nu gebeurt met de opcenten.

Waarom gaan hybride en zeer zuinige auto’s ook de kilometerprijs betalen?

Voor hybride en zeer zuinige auto’s hoeft nu geen BPM en motorrijtuigenbelasting te worden betaald. De Rijksoverheid wil hiermee de aanschaf deze auto’s stimuleren. De ANWB is voor stimulering van de aanschaf en het gebruik van zuinige auto’s. Wel pleiten wij er voortdurend bij de overheid voor om de automobilist duidelijkheid te geven over de kosten van zijn auto voor de jaren dat hij deze gebruikt. In dat licht bezien is het vreemd dat automobilisten die een hybride of zeer zuinig voertuig hebben gekocht later worden geconfronteerd met kosten waar zij geen rekening hebben gehouden. Hybride en zeer zuinige auto's betalen in de kilometerprijs overigens een minimumtarief, veel minder dan ‘gewone’ auto’s. Dit is gedaan vanwege de geringe CO2-uitstoot. Op deze manier blijft er een stimulans om een zuinige auto te rijden, maar betalen deze auto’s wel een prijs voor het gebruik van de weg.
Uit reacties van onze leden blijkt dat zij het onlogisch vinden dat zeer zuinige auto’s nu zijn vrijgesteld van autobelastingen, maar dat daarvoor straks wel een kilometerprijs betaald moet worden.
De ANWB begrijpt deze reacties, hoewel er ook wat voor valt te zeggen dat deze voertuigen straks betalen voor het gebruik en dus voor het onderhoud van de weg. Omwille van de duidelijkheid voor de automobilist hebben wij er bij het kabinet op aangedrongen om tot aan de invoering van de kilometerprijs geen ingrijpende veranderingen in de autobelastingen meer door te voeren. Intussen heeft het kabinet dit ook toegezegd. 

Hoe wordt de kilometerprijs bepaald van auto’s waarvan geen CO2-uitstoot bekend is?

De kilometerprijs wordt berekend op basis van de CO2-uitstoot die in het voertuigregister is opgenomen. Van sommige auto’s is geen CO2-uitstoot bekend. Dit zijn vooral personenauto’s van vóór 1998 en particuliere bestelauto’s. Om voor deze auto’s een tarief te kunnen vaststellen, komt het ministerie van Verkeer en Waterstaat met een speciale formule, waarin wordt gekeken naar het lege gewicht en het bouwjaar van de auto. De exacte formule is nog niet bekend. Zodra deze bekend is gemaakt, zullen wij u hierover informeren via de website www.anwb.nl/kilometerprijscheck.

Ga ik door het spitstarief meer betalen?

In het wetsvoorstel kilometerprijs staan alleen de basistarieven. Het spitstarief, dat ingesteld kan worden als alle auto’s de kilometerprijs betalen, wordt pas later vastgesteld.
Voor de ANWB is het een grote zorg dat het spitstarief pas later wordt vastgesteld. Hierdoor kunnen de (financiële) consequenties voor de automobilist niet goed in beeld worden gebracht.
De ANWB heeft altijd gesteld dat er bij de kilometerprijs niet meer betaald mag worden door alle automobilisten dan nu in het huidige systeem van vaste autobelastingen. Dat kan alleen getoetst worden als het spitstarief bekend is. Daarom heeft de ANWB de minister gevraagd om nu al inzicht te geven over de hoogte van het spitstarief. Pas als die verduidelijking is gegeven, kunnen we een beter inzicht bieden of, en zo ja hoeveel, individuele gebruikers (extra) gaan betalen.

Komt er een kastje in de auto?

Volgens het wetsvoorstel moet ieder voertuig waar straks de kilometerprijs voor geldt, worden uitgerust met een registratievoorziening (een kastje). Hoe deze voorziening er precies uit gaat zien en waar die in de auto komt, is nog niet bekend. Dit wordt nu door het ministerie van Verkeer en Waterstaat uitgewerkt met geselecteerde bedrijven. Er zijn eisen opgesteld waaraan het kastje moet voldoen. Privacy en gebruiksvriendelijkheid spelen hierbij een belangrijke  rol.

Wie betaalt de kosten van het kastje?

Volgens het ministerie van Verkeer en Waterstaat krijgt u in de toekomst de keuze uit een basiskastje en een kastje dat is gekoppeld aan extra diensten (bijvoorbeeld route- en verkeersinformatie). Zoals het er nu naar uit ziet, wordt het basiskastje door de overheid beheerd en worden extra diensten door private partijen aangeboden. Van de overheid krijgt u een vergoeding voor de aanschaf en inbouw van het eerste kastje.

Hoe vaak krijg ik een rekening?

Het ministerie van Verkeer en Waterstaat geeft aan dat u eens per maand een rekening krijgt en dat deze rekening ook via automatische incasso of internetbankieren betaald kan worden.

Hoe zit het met de privacy?

De ANWB beoordeelt de wet op de kilometerprijs op een aantal zaken. Privacy is een belangrijk onderwerp. De ANWB vindt dat de overheid in principe niet mag beschikken over informatie van de automobilist waar zij niets mee te maken heeft. Dit is het uitgangspunt waarop we de wet beoordelen. In het wetsvoorstel lezen we dat het kastje in uw auto alleen de globale gegevens doorstuurt naar de inningsinstantie die nodig zijn om te factureren.Lees verder

Hoe zit het met fraude?

De kastjes zijn nog in ontwikkeling. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft eisen gesteld aan de bedrijven die deze kastjes in de toekomst gaan aanbieden. De beveiliging speelt hierbij een belangrijke rol. Wanneer de kastjes zijn ontwikkeld, moeten onafhankelijke testen uitwijzen of de beveiliging voldoende is. De ANWB zal er uiteraard op blijven toezien dat het noodzakelijke beveiligingsniveau ook daadwerkelijk wordt behaald.
De privacy wordt gewaarborgd doordat gedetailleerde verplaatsingsgegevens in het kastje blijven. Alleen het totale aantal kilometers dat u heeft gereden wordt verzonden. Opzettelijke fraude met het kastje zal door een handhavingsbureau worden opgespoord.

Krijg ik straks een boete als het kastje niet werkt?

In het wetsvoorstel kilometerprijs staat dat als het kastje defect is dit binnen 8 uur moet worden doorgegeven aan de Rijksdienst Wegverkeer. Daarna moet het kastje binnen 3 weken worden gerepareerd of vervangen. Wie rijdt met een kapot kastje zonder dat te melden, is in overtreding. Daarvoor is in de wet  een maximale straf genoemd van 18.500 euro boete. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat geeft aan dat de straf in de praktijk veel lager zal zijn. Het is aan het Openbaar Ministerie om het sanctiebeleid hiervoor te ontwikkelen.
Wie doelbewust het kastje saboteert om het signaal te verstoren, pleegt volgens de wet een misdrijf. Daarvoor gaan dezelfde maximale straffen gelden als voor mensen die onrechtmatig gratis gebruik maken van bijvoorbeeld betaaltelevisie, mobiele telefonie of het internet. De maximale boete hiervoor is 74.000 euro. In de praktijk wordt deze maximale straf zelden uitgedeeld. Gevangenisstraf zal naar verwachting alleen aan de orde zijn bij verstoringen met  behulp van professionele apparatuur, die ook voor hulpdiensten voor ernstige hinder kunnen zorgen.

Wordt de snelheid straks ook gecontroleerd met het kastje?

Volgens het ministerie van Verkeer en Waterstaat kan het kastje geen snelheidsovertredingen registreren; alleen hoeveel kilometers er in welk tarief gereden zijn.

Kan de overheid niet beter de brandstofprijzen verhogen?

Betalen naar gebruik via verhoging van de brandstofaccijns lijkt een goed en veel eenvoudiger alternatief, maar het heeft ook nadelen. Als de bestaande vaste belastingen in de brandstofprijs worden verrekend, gaat de literprijs fiks omhoog. Het prijsverschil met omringende landen wordt daardoor groot, waardoor veel mensen over de grens gaan tanken. Ook is het dan niet mogelijk om aparte tarieven te berekenen op drukke plaatsen en tijden. Het doel van de kilometerprijs is om naast eerlijke lastenverdeling ook verbetering van milieu en bereikbaarheid te realiseren. In de kilometerprijs gaan alleen de bestaande vaste autobelastingen (BPM en motorrijtuigenbelasting) op. De huidige accijns op brandstof blijft bestaan.

Is de brandstofsoort van de auto van invloed op de kilometerprijs?

De CO2-uitstoot van een auto bepaalt de hoogte van de kilometerprijs, dat is de grondslag waarop alle tarieven worden berekend. Er gelden bij die berekeningen aparte tarieven voor benzine, diesel en LPG. Voor dieselauto’s zonder affabriek roetfilter gaat een hoger tarief gelden dan voor diesels met zo'n filter. Bij LPG gaat een hoger tarief gelden voor auto's zonder G3-installatie dan voor auto's met zo’n installatie.

Zorgt de kilometerprijs voor minder files?

Uit onderzoek dat in opdracht van de Rijksoverheid is uitgevoerd, blijkt dat het betalen per kilometer ertoe leidt dat mensen bewuster gebruik maken van hun auto en dat er landelijk gezien minder kilometers worden gereden. Daardoor groeien de files minder hard en neemt de uitstoot van schadelijke stoffen af. Hierbij moet overigens wel worden aangetekend dat  dit onderzoek is  gebaseerd op aannames en voorspellingen voor de toekomst, zoals de ontwikkeling van het aantal auto’s en van de economie. De komende jaren zal moeten blijken in hoeverre deze aannames en voorspellingen juist zijn.

Neemt de parkeerdruk toe door de kilometerprijs?

In de toelichting op het wetsvoorstel wordt erkend dat de parkeerdruk zal toenemen als gevolg van de invoering van de kilometerprijs. Auto’s worden goedkoper door het verdwijnen van de aanschafbelasting (BPM), waardoor het wagenpark zal groeien. Daarnaast neemt het aantal gereden kilometers naar verwachting af, waardoor de auto vaker stil staat. De ANWB vindt dat gemeenten betaald parkeren alleen moeten gebruiken om schaarse (parkeer)ruimte te verdelen. Dus alleen als er écht een parkeerprobleem is. De moeten parkeertarieven in verhouding staan tot de kwaliteit. Dus geen hoge tarieven voor parkeerplaatsen die bijvoorbeeld slecht beveiligd of onderhouden zijn. De opbrengsten moeten geïnvesteerd worden in het verbeteren van parkeervoorzieningen. Daarnaast moet er rondom (grote) steden geïnvesteerd worden in goede parkeer- en reisvoorzieningen (P&R), zodat bezoekers een alternatief hebben om niet met de auto maar met het openbaar vervoer het stadscentrum te bereiken. 

Gaat mijn werkgever de kilometerprijs vergoeden?

Dit bepaalt uw werkgever zelf; hij is het in elk geval niet verplicht. De verwachting is dat werkgevers met hun werknemers afspraken gaan maken over vergoedingen en/of andere maatregelen om minder kilometers te rijden; denk aan afspraken over thuiswerken en gebruik van het openbaar vervoer.

Wat merk ik als leaserijder van de kilometerprijs?

Dit hangt af van het contract van uw werkgever met de leasemaatschappij en van uw eigen afspraken met uw werkgever.

Moet ik ook betalen in het buitenland?

Nee, de kilometers die u in het buitenland rijdt hoeft u niet in Nederland te betalen. In het buitenland betaalt u vaak al andere kosten, zoals de tol in Frankrijk en de vignetten in Zwitserland en Oostenrijk. De techniek moet ervoor zorgen dat u vanaf de grens niet meer betaalt.

Betalen buitenlandse automobilisten ook in Nederland?

Ja, ook buitenlandse auto’s gaan in Nederland per kilometer betalen. Hoe het precies gaat werken, is nog niet bekend. Als de kosten om dit te regelen te hoog blijken, wordt naar andere oplossingen gezocht.

Zijn er uitzonderingen op de kilometerprijs?

Ja, er zijn enkele voertuigen waarvoor de kilometerprijs niet geldt: motorfietsen, brandweerauto’s, ambulances, politievoertuigen en voertuigen zonder kenteken zoals landbouwtrekkers en shovels. Voor een caravan of aanhanger achter een personenauto of bestelauto hoeft ook geen kilometerprijs betaald te worden.
Voertuigen van vóór 1 januari 1987 worden vrijgesteld van de kilometerprijs. Deze datum staat los van de startdatum van de kilometerprijs. Hierdoor zal het aantal zogenoemde ‘oldtimers’ de komende jaren kleiner worden. De Tweede Kamer heeft hiertoe besloten, omdat er anders teveel oudere auto’s zouden komen die minder zuinig zijn dan nieuwere auto’s. 

Waarom geldt de kilometerprijs niet voor motorrijders?

De  apparatuur voor de kilometerregistratie is lastig in te bouwen. Ook zijn de risico’s van diefstal te groot en is de apparatuur onvoldoende weerbestendig. Motorrijders blijven daarom de huidige, vaste belastingen betalen.

Wat betalen auto’s met een grijs kenteken straks?

De hoogte van de kilometerprijs voor voertuigen met een grijs kenteken is afhankelijk van de registratie. Als het voertuig zakelijk wordt gebruikt (en ook als zodanig is geregistreerd) geldt een gereduceerd tarief. Dat is nu ook al het geval voor deze groep. Auto's met een grijs kenteken die particulier worden gebruikt, betalen dezelfde  kilometerprijs als gewone personenauto’s.

Welke kilometerprijs geldt straks voor bestelauto's van gehandicapten?

Voor bestelauto’s van gehandicapten geldt nu een volledige teruggaaf van de aanschafbelasting BPM en een gereduceerd tarief zonder brandstoftoeslagen voor de motorrijtuigenbelasting. Dit huidige fiscale voordeel wordt straks ook verwerkt in de kilometerprijs.
De tarieven voor deze groep worden dus lager dan voor personenauto’s of particuliere bestelauto’s. De tarieven zijn gebaseerd op het ledig gewicht van de auto (in plaats van op CO2-uitstoot). Ook gelden er geen brandstoftoeslagen voor bestelauto's die rijden op diesel of LPG. De vereisten om in aanmerking te komen voor de lagere tarieven zijn hetzelfde als in het huidige systeem.
Op de website van het ministerie van Verkeer en Waterstaat (www.kilometerprijs.nl) kunt u bij benadering zien wat het gevolg is van de invoering van de kilometerprijs voor bestelauto’s van gehandicapten.
Gehandicaptenvoertuigen zonder kenteken
Gehandicaptenvoertuigen die geen kentekenplicht hebben, worden vrijgesteld van betaling van de kilometerprijs.

Betalen campers ook de kilometerprijs?

Nu betalen campers aanschafbelasting (BPM) en motorrijtuigenbelasting (MRB). De MRB bedraagt een kwart van het gewone bedrag voor personenauto's omdat campers relatief weinig kilometers afleggen. Volgens het ministerie van Verkeer en Waterstaat betalen campers straks ook de kilometerprijs, net als personenauto's. Hoe zuiniger de camper, hoe lager het tarief. Ook geldt voor campers dat de kilometerprijs alleen wordt berekend over in Nederland gereden kilometers.

Geldt de kilometerprijs ook als ik op een eigen weg of terrein rijdt?

De kilometerprijs geldt voor alle kilometers die in Nederland zijn afgelegd, of deze nu op wegen worden gemaakt (al of niet openbaar) of van de weg af. Het Ministerie van Verkeer en Waterstaat geeft aan dat het aantal kilometers, dat op privéterrein wordt afgelegd, verwaarloosbaar klein is. Landbouwvoertuigen die veel op particuliere gronden rijden (zoals tractoren) kennen geen betalingsplicht.

Geldt de kilometerprijs ook als een auto wordt gesleept of getransporteerd?

Voor een stilstaande auto, die wordt vervoerd op een sleepauto of een binnenvaartschip, hoeft geen kilometerprijs betaald te worden. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat geeft aan dat het kastje in de auto moet herkennen dat een auto zich wel verplaatst, maar zelf niet rijdt.